Bijna 100 jaar geleden,
vrijwel vandaag,
mochten de meeste vrouwen in de VS eindelijk gaan stemmen.
Het zou nog wel tientallen jaren duren voor donkere vrouwen dit mochten.
Sindsdien zijn we ver gekomen,
maar volgens mij lang niet ver genoeg.
Ik denk dat vrouwen vandaag,
en niet enkel in de Verenigde Staten maar overal ter wereld,
niet langer als bijzaak gezien willen worden.
Wij willen de komende 100 jaar niet telkens opnieuw vragen
om luttele rechten en kleine veranderingen.
Wij willen gewoon echt volledig gelijk zijn.
Volgens mij zijn vrouwen het beu om zich telkens weer
aan te passen aan instellingen die gevormd zijn door en voor mannen.
We zouden liever de toekomst op onze eigen manier hervormen.
Ik denk --
(Applaus)
Volgens mij hebben we een politieke vrouwenrevolutie nodig voor gelijkheid,
zonder rekening te houden met ras, klasse, genderidentiteit,
seksuele geaardheid,
en ja, ook politieke etiketten.
Want ik geloof dat wat ons vrouwen bindt
veel diepgaander is dan wat ons scheidt.
Ik heb dus eens nagedacht
over hoe we deze revolutie kunnen aanwakkeren.
Daar ga ik het vandaag over hebben.
(Gejuich)
(Applaus)
Het goede nieuws is dat er één constante is sinds de vorige eeuw:
de veerkracht van vrouwen
en onze gedrevenheid voor een beter leven,
voor onszelf en voor de komende generaties.
Want ik ken geen enkele vrouw
die haar dochter
minder rechten en kansen wenst dan dat zij had.
We hebben allemaal veel te danken aan de vrouwen vóór ons,
en voor mij is dat
een familie van sterke Texaanse vrouwen.
(Gejuich)
Mijn grootouders woonden net buiten Waco, een stad in Texas,
op het platteland.
Toen mijn grootmoeder zwanger werd,
wist ze natuurlijk al dat ze niet naar het ziekenhuis zou gaan,
maar dat ze de baby thuis zou krijgen.
En toen haar weeën begonnen,
riep ze de buurvrouw bij zich om te koken voor mijn grootvader,
want ...
want ja, het was ondenkbaar dat hij zijn eigen avondeten zou maken.
(Gelach)
Zelf meegemaakt.
(Gelach)
Maar de buurvrouw had nog nooit een kip geslacht
en dat was net wat er die avond op het menu stond.
Naar verluidt
hees mijn grootmoeder zichzelf op, en vanuit haar kraambed,
middenin de bevalling, wrong ze de nek van de kip om.
En op die manier kwam mijn moeder ter wereld.
(Gelach)
(Applaus)
Maar het mooie is dat,
hoewel mijn moeders grootmoeder niet eens mocht stemmen in Texas,
want de Texaanse wet verleende
"idioten, dwazen, gestoorden en vrouwen"
geen stemrecht --
slechts twee generaties later,
mijn moeder, Ann Richards, verkozen werd tot de eerste vrouwelijke gouverneur
in de staat Texas.
(Applaus en gejuich)
Maar weet je, toen mama kandidaat was in Texas,
hadden vrouwen niet zo veel kansen,
en eigenlijk heeft ze dat heel haar leven proberen te veranderen.
Ze zei altijd graag:
"als je ons gewoon de kans geeft, kunnen wij vrouwen presteren.
Tenslotte deed Nicole alles wat Hugo ook deed,
maar zij deed het ook nog eens op hoge hakken."
Toch?
En eigenlijk is dat min of meer wat vrouwen afgelopen eeuw deden.
Ondanks de minimale politieke macht,
hebben we enorme vooruitgang geboekt.
En zo is vandaag in de VS,
100 jaar nadat vrouwen stemrecht kregen,
de helft van de werknemers vrouw.
En in 40 procent van de families met kinderen
zijn vrouwen de grootste kostwinners.
Economen schatten zelfs
dat als elke betaalde werkende vrouw slechts één dag verlof zou nemen,
dat de Verenigde Staten 21 miljard dollar zou kosten
aan bruto binnenlands product.
Grotendeels dankzij Artikel IX, de wet voor gelijke kansen in onderwijs,
is nu de helft van de studenten in het hoger onderwijs in de VS vrouw.
Wij zijn de helft van de studenten geneeskunde en rechten.
Precies.
(Applaus)
En wat ik helemaal geweldig vind:
In een van de meest recente examenklassen van NASA astronauten was --
wat? --
voor het eerst 50 procent vrouw.
(Applaus en gejuich)
Het punt is dat vrouwen de industriesector en het bedrijfsleven
van binnenuit echt veranderen.
Maar als het gaat over de regering, is het een heel ander verhaal,
en volgens mij zegt een foto meer dan 1000 woorden.
Dit is een foto uit 2017 in het Witte Huis,
van een vergadering voor Congresleiders om de laatste details toe te voegen
aan het ontwerp voor de zorgwet die naar Het Congres ging.
Nu, een gevolg van deze vergadering
was dat de zwangerschapsuitkering afgeschaft werd,
wat niet zo verwonderlijk is,
want niemand aan die tafel heeft ooit een zwangerschapsuitkering nodig.
En jammer genoeg hebben vrouwen dat op bittere wijze moeten ervaren
in de VS.
Het is eten of gegeten worden, toch?
En we worden simpelweg te vaak gegeten,
want hoewel de meeste stemmers in de VS vrouwen zijn,
lopen we ver achter
op de rest van de wereld op vlak van politieke vertegenwoordiging.
Uit recent onderzoek blijkt dat in een rangschikking van alle landen
de VS pas 104e staat op vlak van vrouwenvertegenwoordiging in de regering.
104e ...
Juist onder Indonesië.
Het is dus geen grote verrassing,
als je ziet wie er beslist,
dat we het enige ontwikkelde land zijn zonder betaald ouderschapsverlof.
En ondanks alle onderzoeken
en alle vooruitgang in de gezondheidszorg --
en dit vind ik heel erg schokkend --
heeft de VS van alle ontwikkelde landen
nu de hoogste sterftecijfers onder moeders tijdens de bevalling.
En als het gaat over gelijke lonen doen we het niet veel beter.
Nu verdienen vrouwen in de Verenigde Staten
gemiddeld 80 cent als mannen één dollar verdienen.
En als je een Afro-Amerikaanse vrouw bent,
is het 63 cent tegenover één dollar.
En als je Latina bent, is het 54 cent tegenover één dollar.
Dat is een schande.
Maar enkele vrouwen in het Verenigd Koninkrijk
hebben net een ingenieus plan bedacht
om het effect van de loonkloof aan te tonen.
Vanaf 10 november tot het einde van het jaar
bestaan hun antwoorden op e-mails uit een afwezigheidsbericht,
om aan te geven dat ze voor die weken niet betaald krijgen.
Oké?
Dit idee zou volgens mij echt kunnen aanslaan.
Maar stel je voor dat vrouwen daadwerkelijk politieke macht hadden.
Stel je voor dat we meevergaderden om beslissingen te nemen.
Stel je voor dat vrouwen hun eigen politieke partij hadden,
die onze problemen niet afdeed als onbelangrijk,
maar ze topprioriteit maakte.
Goed, we weten, en onderzoek toont aan
dat de politieke handelswijze van vrouwen
anders is dan die van mannen.
Ze werken meer samen met hun collega's,
ze werken over de partijgrenzen heen,
en vrouwen zijn vaker voorstander van wetten
die toegang tot gezondheidszorg, opleiding en mensenrechten bevorderen.
En de vaststelling van ons onderzoek in het Amerikaanse congres
is dat vrouwen vaker wetten bedenken
en eraan meewerken.
Alles wijst er dus op dat als vrouwen de kans krijgen om mee te werken,
ze een enorm verschil maken en de klus klaren.
Hoe zouden de Verenigde Staten eruit zien als andere mensen zaken beslisten?
Wel, ik geloof stellig dat als de helft van het Congres zwanger kon worden,
we geen discussies meer zouden voeren over anticonceptie en geboorteplanning.
(Applaus en gejuich)
Dat zou gedaan zijn.
(Applaus)
Ik geloof ook
dat bedrijven eindelijk zouden stoppen met zwangerschap te zien als een last
en het eerder zouden zien als een belangrijke medische kwestie
voor miljoenen Amerikaanse werknemers.
En ik denk dat met meer vrouwen in de politiek
onze regering meer prioriteit zou stellen aan het samenhouden van families
in plaats van ze uit elkaar te halen.
(Applaus)
Maar misschien is het belangrijkste
dat deze kwesties niet langer als 'vrouwenkwesties' bestempeld worden.
Ze zouden gezien worden als fundamentele gelijkheidskwesties
waar iedereen achter staat.
De vraag die ik stel is:
wat is er eigenlijk nodig om deze politieke revolutie te starten?
Het goede nieuws is dat deze eigenlijk al begonnen is.
Want vrouwen overal ter wereld eisen een plek op de arbeidsmarkt,
ze eisen onderwijsinstellingen,
ze eisen regeringen
waar seksisme en seksuele intimidatie en seksueel misbruik niet geaccepteerd
en niet getolereerd worden.
Zoals we weten,
komen vrouwen overal ter wereld naar voren en zeggen ze "Me too,"
en deze beweging is veel krachtiger geworden
doordat vrouwen een front vormen over de grenzen van sectoren heen,
van huispersoneel tot Hollywoodsterren.
Vrouwen komen op, doen mee,
we doen onze mond open.
Vrouwen stellen de status quo in vraag,
we doorbreken taboes
en ja, we veroorzaken met trots problemen.
En zo rijden vrouwen in Saoedi-Arabië voor de allereerste keer met de auto.
(Applaus en gejuich)
Vrouwen in Irak zijn solidair met overlevenden van mensenhandel.
En vrouwen van El Salvador tot Ierland vechten voor voorplantingsrechten.
En vrouwen in Myanmar komen op voor mensenrechten.
Kortom, volgens mij komt de sterkste leiding in de wereld
niet van regeringen.
Het zijn individuele vrouwen van overal ter wereld.
(Applaus)
En hier in de Verenigde Staten zijn vrouwen op dreef.
Een recente opiniepeiling toonde aan
dat sinds onze laatste presidentverkiezing in 2016,
één op vijf Amerikanen betoogden of deelnamen aan een protest
met als voornaamste thema vrouwenrechten.
Vrouwen richten nieuwe organisaties op,
ze zijn vrijwilliger voor campagnes
en ze pakken elk probleem aan,
van veilig wapengebruik tot openbaar onderwijs.
En vrouwen nemen in recordaantal deel aan de verkiezingen
en ze winnen.
Dus -- (Lacht)
(Applaus)
Vrouwen zoals Lucy McBath uit Georgia.
(Applaus en Gejuich)
Lucy verloor haar zoon aan wapengeweld.
En door haar ervaring met het rechtssysteem
kwam ze erachter hoe fout het in elkaar zit,
en besloot ze hier iets aan te doen.
Ze deed mee aan de verkiezingen
en vanaf januari zit ze in het Amerikaans Congres.
Juist! Of --
(Applaus)
Angie Craig uit Minnesota.
(Applaus en gejuich)
Haar afgevaardigde sprak zo slecht over de LHBTQ-gemeenschap
dat ze besloot hem politiek uit te dagen.
En weet je wat? Dat deed ze, en ze won.
En in januari zetelt ze in het Congres
als eerste lesbische moeder in dienst van het Huis van Afgevaardigden.
(Applaus en gejuich)
Of --
(Applaus)
Of Lauren Underwood uit Illinois.
Zij is verpleegster
en elke dag ziet zij de impact van het gebrek aan gezondheidszorg
op de gemeenschap waar zij in leeft.
Dus stelde ze zich kandidaat.
Ze versloeg zes mannen tijdens de voorverkiezingen,
won de parlementsverkiezingen
en in januari zetelt ze in het Congres
en vertegenwoordigt ze als eerste Afro-Amerikaanse vrouw ooit
haar kiesdistrict in Washington, D.C.
(Applaus en gejuich)
Vrouwen worden erkend --
dit is ons moment.
Wacht niet op toestemming,
wacht niet op je beurt.
Zoals de fantastische Shirley Chisholm vroeger zei --
de allereerste Afro-Amerikaanse vrouw
in het Congres
en de eerste vrouwelijke Democratische presidentskandidaat --
Shirley Chisholm zei:
"Als er geen plek meer is rond de tafel, zet je er gewoon een klapstoel bij."
En daar zijn vrouwen mee bezig, in heel het land.
In mijn ogen zijn vrouwen momenteel
de belangrijkste en grootste politieke beweging in de wereld.
Maar hoe zorgen we ervoor dat dit niet zomaar even duurt?
We hebben een wereldwijde beweging nodig voor volledige gendergelijkheid,
over de grenzen van sectoren en generaties heen,
waarbij niemand achterblijft.
Ik heb dus een paar ideeën over de aanpak.
Nummer één: weerstand is niet genoeg.
Zeggen waar we tegen zijn is niet genoeg.
Het is tijd om luid en duidelijk te zeggen waar we vóór zijn.
Want vóór volledige gelijkheid zijn is een algemene waarde
en iets waar iedereen zich in kan vinden.
Want eigenlijk staan mannen achter gelijke lonen voor vrouwen.
Millennials staan achter gendergelijkheid.
En bedrijven hebben steeds vaker een gezinsvriendelijk beleid.
Niet alleen omdat dat gepast is,
maar omdat dat goed is voor hun werknemers,
het is goed voor de zaken.
Nummer twee:
We mogen niet vergeten, zoals Fannie Lou Hamer zei,
dat "niemand vrij is, tot iedereen vrij is."
Zoals ik al zei,
moesten donkere vrouwen in dit land
veel langer wachten op stemrecht dan de rest van ons.
Maar sinds ze stemrecht hebben zijn ze de meest vastberaden stemmers
en deze vrouwen stemmen het meest vastberaden
voor kandidaten die vrouwenrechten steunen
en daar moeten wij een voorbeeld aan nemen.
(Applaus en gejuich)
Want hun problemen zijn ook onze problemen.
En als blanke vrouwen moeten wij meer doen,
want racisme en seksisme en homofobie
zijn problemen die invloed hebben op ons allemaal.
Nummer drie: we moeten bij elke verkiezing gaan stemmen.
Elke verkiezing.
En we moeten de verkiezingen minder moeilijk maken
en ervoor zorgen dat elke stem geteld wordt, oké?
(Applaus en gejuich)
Want de drempels om te gaan stemmen in de Verenigde Staten
zijn het hoogst voor vrouwen.
Donkere vrouwen, vrouwen met een laag inkomen,
werkende vrouwen die een gezin proberen te voeden.
We moeten het stemmen voor iedereen dus makkelijker maken.
We kunnen beginnen met een verkiezingsdag een nationale feestdag te maken
in de Verenigde Staten.
(Applaus en gejuich)
Nummer vier: wacht niet op een opdracht.
Als je een probleem ziet dat opgelost moet worden,
ben jij volgens mij degene om dat te doen, oké?
Richt een organisatie op of stel je kandidaat.
Of misschien kan je beginnen met voor jezelf of je collega's op te komen
op het werk.
Dit is een taak van ons allemaal.
En nummer vijf: investeer in vrouwen, oké?
(Applaus)
Investeer in vrouwen als kandidaten, als activisten, als leiders.
Een voorbeeld.
Tijdens de laatste verkiezingsronde in de Verenigde Staten
schonken vrouwen 100 miljoen dollar meer
aan kandidaten en campagnes dan twee jaar geleden.
En een recordaantal vrouwen won.
Denk daar maar eens over na.
(Applaus en gejuich)
Dus ja, soms denk ik dat onze uitdagingen
enorm groot
en onoplosbaar lijken.
Maar volgens mij zijn de lastigste problemen
de belangrijkste om aan te werken.
En een onopgelost probleem kan jij misschien wel oplossen.
Wees eerlijk, als vrouwenwerk zo makkelijk was,
had iemand anders het wel gedaan, toch?
(Gelach)
Maar vrouwen over de hele wereld zijn actief bezig.
Ze geven kracht en inspiratie aan elkaar.
Ze doen dingen waar ze zelfs niet van durfden dromen.
Dus als we de dingen die we al bereikt hebben,
op de arbeidsmarkt,
in het bedrijfsleven
in het onderwijssysteem,
kunnen gebruiken om echte politieke macht te verwerven,
zullen we deze eeuw hervormen.
Want ze kunnen één iemand negeren,
ze kunnen twee van ons uitsluiten,
maar samen zijn wij een beweging.
En we zijn niet te stoppen.
Bedankt.
(Applaus en gejuich)
Bedankt.
(Applaus)