Tôi có một câu hỏi cho các bạn:
Bạn có theo đạo không?
Hãy giơ tay lên.
Nếu bạn nghĩ mình là một người theo đạo.
Xem nào, tôi ước chừng khoảng 3 hay 4%.
Tôi không ngờ là có nhiều người mộ đạo như vậy tại buổi hội thảo TED cơ đấy.
(Cười)
Được rồi, một câu hỏi nữa:
Bạn có nghĩ rằng mình có linh hồn
ở bất kỳ hình dạng hay cách thức nào không? Hãy giơ tay lên nào.
Được, phần đông là có.
Buổi nói chuyện hôm nay của tôi
là về lý do chính, hay nói đúng hơn là một trong những lý do chính,
mà hầu hết mọi người cho rằng
bản thân họ có tâm linh theo một hình thức nào đó.
Tôi sẽ nói về sự chuyển hóa tinh thần
Đó là một sự thật cơ bản về loài người
rằng đôi lúc cái tôi dường như biến mất.
Và khi điều đó xảy ra,
có một cảm giác hân hoan, vui sướng tột cùng
và chúng ta dùng vô số các loại ẩn dụ so sánh
để diễn ta những cảm xúc này.
Chúng ta nói về việc cảm thấy như được nâng đỡ
hay là phấn khởi vui vẻ.
Thực sự là khó để nghĩ về những thứ trừu tượng như thế này
mà không dùng đến một phép ẩn dụ cụ thể nào cả.
Vậy nên, đây là phép ẩn dụ mà tôi sẽ viện dẫn ngày hôm nay.
Hãy nghĩ về tâm trí của mình như một ngôi nhà với rất nhiều căn phòng,
và chúng ta thì khá quen thuộc với hầu hết những căn phòng đó.
Nhưng đôi khi một cánh cửa
bỗng dưng hiện ra
và nó dẫn tới một chiếc cầu thang.
Chúng ta trèo lên chiếc cầu thang này
và trải nghiệm một trạng thái thay đổi ý thức.
Vào năm 1902,
nhà tâm lý học vĩ đại người Mỹ, William James
đã viết về rất nhiều thể loại trải nghiệm tôn giáo.
Ông thu thập vô số những bài học tình huống.
Ông trích dẫn lời nói của đủ loại người
những người có những kinh nghiệm rất đa dạng.
Một trong những câu chuyện thú vị nhất với tôi
là về một chàng trai trẻ, tên là Stephen Bradely,
người đã có một cuộc gặp gỡ, mà theo anh ta là, với chúa Jesus vào năm 1820.
Và đây là những gì mà Bradley đã nói về trải nghiệm đó.
(Âm nhạc)
(Video) Stephen Bradley: Tôi nghĩ rằng mình đã nhìn thấy đấng cứu thế
trong hình hài của một con người một tích tắc trong căn phòng này,
với cánh tay giang rộng,
người xuất hiện để nói với tôi rằng, "Hãy tới đây."
Ngày hôm sau, tôi đã hân hoan đến mức run rẩy.
Niềm hạnh phúc lớn tới nỗi mà tôi đã thốt lên rằng tôi muốn chết.
Thế giới chẳng có vị trí gì trong tình yêu của tôi.
Trước đó,
tôi vốn là người rất ích kỉ và luôn cho mình là đúng.
Thế nhưng, sau đó tôi cầu nguyện cho hạnh phúc nhân loại
và với một trái tim thổn thức,
tôi có thể tha thứ cho những kẻ thù đáng ghét nhất của mình,
JH: Chúng ta hãy để ý
cái cách mà cái tôi hẹp hòi với đạo đức của riêng nó
chết trên những bước đi lên cầu thang như thế nào.
Và ở mức độ cao hơn
anh ta trở nên yêu thương và rộng lượng.
Những tôn giáo trên thế giới đã tìm ra được nhiều cách
để khiến con người ta leo lên được chiếc cầu thang ấy.
Một số tìm cách diệt cái tôi bằng thiền.
Số khác sử dụng những loại thuốc gây ảo giác.
Đây là từ một cuộn giấy Aztec từ thế kỷ 16
mô tả một người đàn ông chuẩn bị ăn một cây nấm chứa chất gây ảo giác
và trong chính khoảnh khắc đó, được kéo lên trên chiếc cầu thang bởi một vị thần.
Một số tôn giáo khác sử dụng các hình thức múa, xoay tròn, hay là đi vòng tròn
để giúp đạt tới trạng thái chuyển hóa tinh thần.
Thế nhưng, bạn chẳng cần tới một tôn giáo nào để đưa mình tới chiếc cầu thang kia.
Rất nhiều người tìm thấy sự chuyển hóa đó trong tự nhiên.
Số khác vượt qua cái tôi vốn đang trong cơn mê sảng.
Nhưng đây là điểm kỳ lạ nhất trong số đó:
chiến tranh.
Và có rất nhiều cuốn sách về chiến tranh nói về cùng một điều,
rằng chẳng có gì đưa con người lại gần nhau hơn
như chiến tranh.
Và việc đưa con người lại gần nhau như vậy mở ra cơ hội
có được những trải nghiệm chuyển hóa tinh thần.
Tôi sẽ mở cho các bạn xem một đoạn trích
từ cuốn sách này, của tác giả Glenn Gray.
Gray vốn là một binh sĩ trong quân đội Hoa Kỳ vào Thế chiến thứ II.
Sau chiến tranh, anh đã phỏng vấn rất nhiều binh sĩ khác
và viết về kinh nghiệm của họ trên chiến trường.
Đây là một đoạn quan trọng
mà anh mô tả cái thang kia.
(Video) Glenn Gray: Rất nhiều cựu chiến binh sẽ thú nhận rằng
kinh nghiệm chiến đấu cùng nhau trên chiến trường
là cao điểm trong cuộc đời họ.
Cái "tôi" đã chuyển biến sang cái "ta,"
"của tôi" trở thành "của chúng ta"
và niềm tin cá nhân
mất đi tính quan trọng vốn có của nó.
Tôi tin rằng không có gì
ngoài sự đảm bảo bất tử
đã khiến cho sự hi sinh trong những thời điểm này
trở nên thật dễ dàng.
Tôi có thể ngã xuống, nhưng tôi sẽ không chết,
bởi vì cái tôi thực sự sẽ tiếp tục tiến lên
và tiếp tục sống trong thân xác những người đồng đội
những người mà, vì họ, tôi đã hi sinh mạng sống của mình.
JH: Vậy điểm tương đồng của tất cả những tình huống này
đó là cái tôi có vẻ như nhỏ lại, hay đơn giản là tan chảy,
và cảm giác đó rất tuyệt, thực sự là rất tuyệt,
theo một cách hoàn toàn khác với những gì ta đã từng cảm nhận trong cuộc sống hàng ngày.
Đó là một cảm giác nâng đỡ.
Ý tưởng cho rằng chúng ta tiến lên bậc cao là trọng tâm của những nghiên cứu
của nhà xã hội học người Pháp, Emile Durkheim.
Durkheim thậm chí còn gọi chúng ta là Homo duplex,
hay là người với hai cấp độ.
Ông gọi cấp độ thấp hơn là cấp độ trần tục.
Và trần tục thì đối ngược với thiêng liêng.
Trần tục có nghĩa là tầm thường hay thông thường.
Và trong cuộc sống thường ngày, chúng ta tồn tại dưới dạng từng cá thể.
Chúng ta muốn thỏa mãn những ham muốn cá nhân.
Chúng ta theo đuổi những mục đích riêng.
Nhưng đôi lúc, có thứ gì đó xảy ra
kích thích sự thay đổi
Những cá nhân hợp lại với nhau
tạo thành một đội, một phong trào hay là một quốc gia,
mang tầm cỡ to lớn hơn nhiều so với từng cá thể cộng lại.
Durkheim gọi cấp độ này là cấp độ thiêng liêng
vì ông cho rằng chức năng của tôn giáo
là nhằm hợp nhất mọi người thành một nhóm,
trong một cộng đồng đạo đức.
Durkheim tin rằng bất kỳ thứ gì hợp nhất chúng ta
đều có giá trị thiêng liêng.
Và một khi con người được bao bọc
bởi một mục tiêu hay một giá trị thiêng liêng nào đó,
họ sẽ cùng nhau làm việc và đấu tranh để bảo vệ nó.
Durkheim đã viết
về một loạt những xúc cảm mạnh mẽ mang tính tập thể
giúp đạt được điều kỳ diệu có tên E pluribus unum này,
từ việc tập hợp những cá thể lại thành nhóm.
Hãy nghĩ về niềm vui chung của nước Anh
vào ngày Thế chiến thứ II chấm dứt.
Nghĩ về cơn thịnh nộ tập thể trên quảng trường Tahrir,
đã lật đổ một nhà độc tài.
Nghĩ về nỗi đau chung
ở nước Mỹ
mà tất cả chúng ta đều cảm thấy, điều đã đưa chúng ta lại gần nhau
từ sau sự kiện 11/9
Vậy thì, hãy để tôi tổng kết về hiện trạng của chúng ta.
Tôi đang nói rằng khả năng chuyển hóa tinh thần
chỉ là một phần tất yếu của con người.
Và tôi đưa ra phép ẩn dụ
về một chiếc cầu thang trong tâm trí.
Và chúng ta là Homo duplex
và chiếc thang này đưa chúng ta từ ngưỡng trần tục
tới ngưỡng thiêng liêng.
Khi chúng ta trèo lên nó,
những mưu cầu cá nhân tan biến,
ta trở nên bớt vị kỷ hơn,
ta cảm thấy như thể mình trở nên tốt hơn, cao quý hơn
và theo một cách nào đó, được nâng đỡ
Và sau đây là một câu hỏi đắt giá
cho một nhà nghiên cứu khoa học xã hội như tôi đây:
Liệu chiếc thang kia
có phải là một nhân tố trong mô thức tiến hóa của chúng ta?
Liệu nó có phải là một sản phẩm của chọn lọc tự nhiên,
như đôi bàn tay này?
Hay đó là một lỗ hổng, một lỗi hệ thống -
và thứ tôn giáo này chỉ đơn giản là
thứ gì đó diễn ra khi những dây thần kinh giao nhau -
Jill bị đột quị và cô đã rơi vào trải nghiệm tâm linh này,
Liệu đó có phải chỉ là tình cờ?
Có rất nhiều nhà khoa học về tôn giáo chọn lựa quan điểm này
Những người vô thần mới, làm ví dụ,
họ tranh luận rằng tôn giáo là một chuỗi những virus,
một kiểu virus ký sinh,
đã chui vào đầu chúng ta
và khiến ta gây ra đủ trò tâm linh điên rồ
những thứ tự làm hại bản thân, chẳng hạn như là đánh bom liều chết ,
Và suy cho cùng,
liệu có tốt không
nếu chúng ta đánh mất bản thân mình?
Làm sao mà các sinh vật
lại trở nên thích ứng tốt hơn
nếu vượt qua được sự vị kỷ?
Hãy để tôi cho các bạn xem.
Trong "Nguồn gốc loài người,"
Charles Darwin đã viết rất nhiều
về sự tiến hóa của đạo đức -
chúng đến từ đâu, tại sao chúng ta lại có nó.
Darwin viết rằng có rất nhiều đức giá trị của chúng ta
chẳng có mấy ý nghĩa,
nhưng lại rất có lợi cho tập thể.
Ông đã viết về một tình huống
trong đó hai bộ tộc người
có thể đã gặp gỡ và cạnh tranh với nhau.
Ông viết, "Nếu một bộ tộc bao gồm
một số đông những người dũng cảm, biết cảm thông
và những thành viên trung thành
những người luôn sẵn sàng viện trợ và bảo vệ những người khác,
bộ tộc đó sẽ thành công hơn
và chế ngự được bộ tộc còn lại."
Ông tiếp tục nói "Những người ích kỷ và hay gây gổ
sẽ không thể liên kết lại,
mà nếu thiếu đi sự liên kết,
không có gì có thể thành công."
Nói cách khác,
Charles Darwin tin vào
sự chọn lọc nhóm
Thực sự là ý tưởng này đã gây ra rất nhiều tranh cãi trong suốt 40 năm qua,
và nó sẽ lại dấy lên dư luận một lần nữa vào năm nay,
nhất là sau khi cuốn sách của E.O. WIlson ra mắt vào tháng 4,
tranh luận rất mạnh bạo rằng
chúng ta, và nhiều loài khác nữa,
là sản phẩm của sự chọn lọc nhóm.
Nhưng thực sự, cách nghĩ đúng đắn về vấn đề này
là sự chọn lọc đa tầng lớp.
Hãy nhìn theo hướng này:
Bạn phải đối mặt với sự cạnh tranh trong nhóm cũng như giữa các nhóm.
Giả dụ đây là một nhóm chèo thuyền trong trường đại học.
Trong nội bộ nhóm
có sự cạnh tranh
Có những người đang cạnh tranh dữ dội với những người còn lại.
Người chèo thuyền chậm nhất và yếu nhất sẽ bị loại khỏi đội.
Và có rất ít trong số họ đi sâu vào được bộ môn thể thao.
Có lẽ một trong số họ có thể vào đến Olympics.
Vậy là trong nội bộ nhóm,
lợi ích của mỗi người xung đột với những người khác
Và đôi khi sẽ có lợi hơn
cho một trong số những chàng trai này
nếu họ tìm cách ngầm hại những người khác.
Có lẽ cậu ta sẽ nói xấu đối thủ chính của mình
với huấn luyện viên.
Thế nhưng khi cuộc đua đang diễn ra
ngay trong chiếc thuyền này,
sự cạnh trạnh này diễn ra giữa những chiếc thuyền.
Và một khi bạn đặt những chàng trai này vào một chiếc thuyền để đua với một chiếc khác,
họ sẽ không có lựa chọn nào khác ngoài hợp tác
bởi vì họ đang ở trên cùng một chiếc thuyền.
Họ chỉ có thể chiến thắng
nếu chèo thuyền như một đội.
Có lẽ những thứ này nghe đã nhàm tai với bạn,
nhưng thực ra, chúng là những bài học sâu sắc về sự tiến hóa .
Phản biện chính của thuyết chọn lọc nhóm này
đó là
vâng, đúng vậy, thật tuyệt khi có một nhóm những người biết hợp tác,
nhưng ngay khi bạn có một nhóm những người hợp tác với nhau,
họ rồi sẽ bị đạp đổ bởi những kẻ lợi dụng, ăn không ngồi rồi,
những cá nhân sẽ bóc lột sự chăm chỉ của những người khác.
Để tôi minh họa điều này cho bạn xem.
Giả dụ chúng ta có một nhóm những sinh vật nhỏ -
chúng có thể là vi khuẩn, có thể là chuột đồng; điều đó không quan trọng -
và hãy giả dụ rằng nhóm nhỏ này, dần tiến hóa trở nên có tính hợp tác.
Chà điều đó tuyệt đấy. Chúng bảo vệ lẫn nhau,
chúng làm việc với nhau, chúng tạo ra sự thịnh vượng.
Và bạn sẽ thấy rằng trong mô phỏng này,
khi chúng tiếp xúc, chúng giành điểm, và rồi thì chúng phát triển,
và khi chúng đã phát triển kích thước lên gấp đôi, bạn sẽ thấy chúng bị chia thành hai nhóm,
và đó là cách mà chúng tự tái tạo và gia tăng dân số.
Thế nhưng giả dụ một trong số chúng biến dị.
Có biến dị trong gene
và một trong số chúng đi theo một chiến lược ích kỷ.
Nó lợi dụng những con khác.
Và khi một con xanh lá tiếp xúc với một con xanh dương,
bạn sẽ thấy con xanh lá to lớn hơn, còn con xanh trở nên nhỏ đi.
Và rồi đó là cách mà mọi thứ diễn ra.
Chúng ta chỉ cần một con xanh lá thôi,
và khi chúng tiếp xúc với phần còn lại
nó dành được sức mạnh, điểm số, hay là thức ăn.
Và chỉ trong một thời gian ngắn, số phận những kẻ biết hợp tác thế là chấm dứt.
Những kẻ lợi dụng đã lật đổ nó.
Nếu tập thể không thể giải quyết vấn đề về những kẻ lợi dụng
thì nó cũng không thể được hưởng lợi ích của việc hợp tác
và vì vậy bản thân việc chọn lọc chẳng thế được tiến hành.
Thế nhưng, vẫn tồn tại những giải pháp cho vấn nạn này.
Đó không phải là một vấn đề quá khó.
Thực tế là, tự nhiên đã giải quyết được nó vô số lần.
Và giải pháp yêu thích của tự nhiên
Đó là đưa tất cả mọi người vào cùng một chiếc thuyền.
Lấy ví dụ,
tại sao ADN ty thế trong mỗi tế bào
lại có một ADN riêng của nó
tách biệt hoàn toàn với ADN trong nhân?
Đó là bởi vì trước kia từng tồn tại
những vi khuẩn tự do
và chúng đã cùng với nhau
trở thành một tổ chức siêu việt hơn.
Bằng cách nào đó - có lẽ là một vi khuẩn nuốt con còn lại; ta không biết chính xác -
nhưng một khi chúng có màng bao quanh,
tức là chúng cùng nằm trong một chiếc màng,
vậy là tất cả các phân công lao động,
tất cả những sự vĩ đại được gây dựng bởi sự hợp tác,
bị khóa bên trong chiếc màng đó
và chúng ta có được một cơ quan siêu việt.
Giờ hãy tiếp tục với mô hình giả lập
đưa một trong những cơ quan này
vào một môi trường có những kẻ lợi dụng, những kẻ ngoan trá, lừa dối
và hãy xem điều gì sẽ xảy ra.
Cơ quan siêu việt này có thể lấy bất kỳ thứ gì mà nó muốn.
Nó quá lớn mạnh và hiệu quả tới nỗi
có thể chiếm lấy tài nguyên
của những con màu xanh, những kẻ phá hoại, ăn gian.
Và không sớm thì muộn,
môi trường này dần chỉ còn t oàn những cơ quan siêu việt mới được hình thành.
Những gì tôi vừa cho bạn xem
đôi lúc được gọi là chuyển biến trọng đại
trong lịch sử tiến hóa.
Thuyết của Darwin không hề thay đổi,
nhưng giờ đây có những người chơi mới trong cuộc chơi này
và mọi thứ trông khác đi rất nhiều.
Và sự biến chuyển này không phải chỉ là một diễn biến tự nhiên
chỉ xảy ra với một vài loài vi khuẩn.
Nó đã diễn ra một lần nữa
vào khoảng 120 hay 140 triệu năm về trước
khi một số con ong bắp cày đơn độc
bắt đầu tạo dựng một cách đơn giản và cổ lỗ,
những tổ ong.
Một khi vài con ong đều cùng ở trong cái tổ này,
chúng không còn lựa chọn nào khác ngoài việc hợp tác,
bởi vì rất nhanh thôi, chúng sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh
từ những tổ ong khác.
Và tổ nào liên kết chặt chẽ nhất sẽ giành chiến thắng,
đúng như Darwin đã nói.
Những con ong bắp cày này
phát triển thành ong và kiến
ngập tràn trên thế giới
và thay đổi sinh quyển.
Và sự biến chuyển này lại tiếp tục xảy ra,
thậm chí còn kỳ diệu hơn,
trong nửa triệu năm trước đây,
khi chính tổ tiên của chúng ta
trở thành những sinh vật có văn hóa,
họ quây quần quanh những đống lửa,
họ phân chia lao động,
họ bắt đầu tô vẽ lên người, họ nói những ngôn ngữ địa phương của riêng mình,
và dần dà, họ tôn thờ những vị thần của riêng họ.
Một khi họ ở trong cùng một tộc người,
họ có thể gìn giữ được những lợi ích của sự hợp tác trong bộ tộc đó.
Và họ đã mở ra những tiềm lực mạnh mẽ nhất
chưa từng thấy trên hành tinh này
đó chính là hợp tác giữa con người --
một sức mạnh giúp cho việc xây dựng
và phá hoại.
Dĩ nhiên, con người không thể hợp tác chặt chẽ được
như những chú ong kia.
Bộ tộc người chỉ trông giống tổ ong trong một khoảng thời gian ngắn,
rồi thì chúng có xu hướng đổ vỡ.
Chúng ta hiện giờ không còn bị kìm kẹp trong việc hợp tác với nhau như loài ong và kiến.
Trên thực tế, thông thường,
như chúng ta đã thấy rất nhiều trong những cuộc biểu tình Mùa Xuân Ả-rập
thông thường, sự phân chia xảy ra giữa những dòng tôn giáo.
Mặc dù vậy, khi con người thực sự đến với nhau
cùng sống chung trong một làn sóng,
họ có thể chuyển núi dời sông.
Hãy nhìn những người trong những bức ảnh mà tôi đang trình chiếu cho bạn
Bạn có cho rằng họ ở đó
là để theo đuổi mục đích cá nhân không?
Hay đang theo đuổi mục đích của tập thế,
thứ mà sẽ đòi hỏi ở họ sự quên mình
và trở thành của một phần của tập thể?
Bài diễn thuyết của tôi là vậy
được trình bày theo tiêu chuẩn của "TED".
Và giờ thì tôi sẽ trình bày cuộc nói chuyện ấy lại từ đầu
trong ba phút
một cách bao quát hơn.
(Âm nhạc)
(Video) Jonathan Haidt: Con người chúng ta có rất nhiều dạng
trải nghiệm tôn giáo,
như William James đã giải thích
Một trong những cách thông thường nhất là trèo lên chiếc thang bí mật
và quên đi bản thân mình.
Chiếc thang kia đưa chúng ta
từ cuộc sống trần tục và tầm thường
vươn tới những trải nghiệm thiêng liêng,
hay gắn bó sâu sắc với nhau.
Chúng ta là loài Homo duplex,
như Durkheim đã diễn giải.
Và chúng ta là Homo duplex
bởi vì chúng ta tiến hóa theo chọn lọc đa tầng lớp,
như Darwin đã giải thích.
Tôi không thể chắc chắn rằng chiếc thang đó giúp cho việc thích nghi
hay đơn giản là một lỗi hệ thống,
nhưng nếu nó hỗ trợ cho việc thích nghi,
thì ý nghĩa của nó là vô cùng quan trọng
Nếu nó là sự thích nghi,
thì chúng ta đã tiến hóa để trở nên tâm linh hơn.
Tôi không có ý rằng chúng ta tiến hóa
để tham gia vào những dòng tôn giáo to lớn.
Những thứ đó mới xuất hiện gần đây thôi.
Ý của tôi là chúng ta tiến hóa
để tìm thấy sự thiêng liêng ở xung quanh mình
và để cùng những người khác tham gia vào tập thể
được bao quanh bởi những mục đích,
con người, và ý tưởng thiêng liêng.
Đó là lý do tại sao chính trị lại mang tính bộ tộc đến thế.
Chính trị có phần trần tục, có phần vị kỷ,
nhưng chính trị cũng có phần thiêng liêng.
Đó là việc cùng với người khác
theo đuổi những tư tưởng đạo đức.
Đó là sự đấu tranh bất tận giữa cái tốt và cái xấu,
mà tất cả chúng ta đều cho rằng mình đang ở phe tốt.
Và quan trọng nhất,
nếu chiếc thang kia là thật,
nó sẽ giải thích được sự bất mãn
dai dẳng và ngấm ngầm bên trong cuộc sống hiện tại.
Bởi vì loài người chúng ta, ở một mức độ nào đó,
cũng giống như loài ong vậy.
Chúng ta là ong. Chúng ta rời khỏi tổ trong thời kỳ khải huyền vào thế kỷ 18.
Chúng ta lật đổ những thể chế cũ kỹ
và đem tự do tới cho những người bị áp bức.
Chúng ta đem tới sự sáng tạo làm thay đổi Trái đất
và tạo dựng sự thịnh vượng và tiện nghi.
Ngày nay, chúng ta bay lượn xung quanh
như những con ong hạnh phúc trong tự do.
Nhưng đôi lúc ta tự hỏi:
Có phải đây là tất cả?
Ta cần làm gì với cuộc đời mình?
Điều gì còn thiếu?
Điều còn thiếu đó là chúng ta là loài Homo duplex,
nhưng xã hội thực dụng hiện đại được xây dựng
nhằm thỏa mãn những cái tôi thấp hơn, trần tục hơn.
Thực sự, ở cấp độ thấp hơn rất thoải mái.
Hãy tới đây, hãy đến ngồi trong khu giải trí trong nhà của tôi.
Một thách thức lớn với cuộc sống hiện đại
đó là tìm thấy chiếc thang lẫn giữa tất cả những thứ lộn xộn kia
và làm một cái gì đó tốt và cao quý
một khi bạn trèo lên tới đỉnh.
Tôi nhìn thấy khao khát này trong những sinh viên của mình ở Đại học Virginia.
Họ đều muốn tìm thấy một lý do, hay một tiếng gọi
mà họ có thể hoà mình vào trong đó.
Họ đều đang kiếm tìm chiếc thang của mình.
Và điều đó cho tôi hi vọng
bởi vì con người không hoàn toàn ích kỷ.
Hầu hết mọi người mong muốn vượt qua sự hèn mọn
và trở thành một phần của cái gì to lớn hơn.
Và điều đó giải thích sự vang vọng kỳ diệu
của phép so sánh ẩn dụ này
được hình thành cách đây 400 năm về trước.
"Không có ai là một
hoang đảo riêng.
Mỗi con người là một phần của lục địa,
là một phần của một cái chung."
JH: Xin cảm ơn.
(Vỗ tay)