Ik ga het hebben over postconflict-wederopbouw
en hoe we dat beter zouden kunnen aanpakken.
Onze wapenfeiten in postconflict-wederopbouw zijn niet indrukwekkend.
40% van alle historische postconflict-situaties
zijn binnen 10 jaar weer op conflict uitgedraaid.
In feite vormen zij de helft van alle burgeroorlogen.
Waarom deze slechte staat van dienst?
Welnu, de conventionele benadering
van postconflict-situaties
berustte min of meer op drie principes.
Het eerste principe is dat het om politiek draait.
Dus het eerste dat voorrang krijgt, is politiek.
Probeer eerst een politieke regeling te treffen.
De tweede stap is te zeggen:
"De situatie is wel gevaarlijk, maar slechts voor korte tijd."
Dus zet vredestroepen in, maar haal ze zo spoedig mogelijk weer weg.
Dus, vredestroepen voor de korte termijn.
Ten derde, wat is de exit-strategie voor de vredestroepen?
Dat is een verkiezing.
Die produceert een legitiem en verantwoordelijk bestuur.
Dus dat is de conventionele aanpak.
Ik denk dat deze aanpak de realiteit ontkent.
We zien dat er geen snelle oplossing is.
Al helemaal geen snelle veiligheidsoplossing.
Ik heb gekeken naar het risico op terugval naar geweld,
gedurende ons postconflict-decennium.
De risico's blijven het hele decennium groot.
Ze blijven groot ongeacht de politieke innovaties.
Brengt een verkiezing een verantwoordelijk en legitiem bestuur?
Wat een verkiezing brengt, is een winnaar en een verliezer,
en de verliezer staat buitenspel.
De realiteit is dat we de gang van zaken moeten omdraaien.
Het is niet: politiek eerst.
Het is: politiek als laatste.
De politiek wordt makkelijker naarmate het decennium vordert,
als je bouwt op een basis van
veiligheid en economische ontwikkeling.
De heropbouw van welvaart.
Waarom wordt de politiek makkelijker?
Waarom is het begin zo moeilijk?
Omdat na jaren van stagnatie en neergang,
de politieke mentaliteit is dat het een nulsomspel is.
Als de realiteit stagnatie is,
kan ik alleen omhoog als jij omlaag gaat.
Dat levert geen productieve politiek op.
Dus de mentaliteit moet veranderen van
nulsom in win-win,
voordat productieve politiek mogelijk is.
Je kunt die positieve gedachtegang alleen krijgen
als de realiteit is dat welvaart wordt opgebouwd.
En om welvaart te bouwen, hebben we veiligheid nodig.
Dat krijg je wanneer je de realiteit onder ogen ziet.
Maar het doel van de realiteit onder ogen zien
is de realiteit te veranderen.
Ik zal nu twee
verschillende benaderingen schetsen
om de realiteit van de situaties te veranderen.
De eerste is het erkennen van de wederzijdse afhankelijkheid
van drie verschillende partijen,
die momenteel ongecoördineerd zijn.
De eerste partij is de Veiligheidsraad.
De Veiligheidsraad heeft doorgaans de taak om
de vredestroepen te leveren
die de veiligheid opbouwen.
Dat dient te worden erkend,
allereerst, dat vredestroepen effectief zijn.
Het is een kosteneffectieve aanpak.
Het doet de veiligheid toenemen.
Maar het moet gebeuren op lange termijn.
Het moet een 10-jaarsaanpak zijn,
in plaats van slechts enkele jaren.
Dat is één partij, de Veiligheidsraad.
De tweede partij, een andere groep gasten,
zijn de donoren.
De donoren bieden postconflict-hulp.
In het verleden waren
donoren meestal de eerste paar jaar geïnteresseerd,
en raakten dan verveeld.
Ze vertrokken naar een andere situatie.
Economisch herstel na een conflict
is een langzaam proces.
Er zijn geen snelle processen in de economie...
behalve neergang.
Dat kan vrij snel gaan.
(Gelach)
Dus de donoren moeten bij de situatie blijven
gedurende tenminste tien jaar.
Dan de derde partij:
dat is de postconflict-regering.
Er zijn twee belangrijke dingen die ze moet doen.
Ten eerste moet ze de economie hervormen,
en zich niet druk maken over de politieke constitutie.
Ze moet het economisch beleid hervormen.
Waarom? Omdat tijdens een conflict
het economisch beleid normaliter verslechtert.
Overheden grijpen korte-termijnkansen.
Tegen het einde van het conflict pluk je daar de zure vruchten van.
Dus conflict resulteert in buitengewoon slecht economisch beleid.
Dus er is een hervormingsagenda, en er is een inclusie-agenda.
De inclusie-agenda komt niet van verkiezingen.
Verkiezingen produceren een verliezer, die dan buitengesloten wordt.
Dus de inclusie-agenda betekent oprecht
mensen binnenboord halen.
Dus deze drie partijen.
Ze zijn wederzijds afhankelijk
over een lange termijn.
Als de Veiligheidsraad zich niet engageert voor veiligheid,
een decennium lang,
dan heb je niet de geruststelling die leidt tot private investeringen.
Als je niet de beleidshervorming en hulp krijgt,
krijg je geen economisch herstel,
hetgeen de werkelijke exit-strategie is voor de vredestroepen.
We zouden die onderlinge afhankelijkheid moeten erkennen
door formele wederzijdse verbintenissen.
De Verenigde Naties hebben een taal
voor de erkenning van deze wederzijdse verbintenissen,
Het heet de taal van de overeenkomst.
Dus we hebben een postconflict-overeenkomst.
De VN heeft zelfs een bureau dat bij deze overeenkomsten zou kunnen bemiddelen.
Het heet de Peace Building Commission.
Ideaal zou een standaard normenset zijn
waarbij er in een postconflict-situatie
een verwachting zou zijn van wederzijdse verbintenissen
van de drie partijen.
Dus dat is één.
Erken wederzijdse afhankelijkheid.
Nu de tweede benadering, die complementair is.
Die is: te focussen op enkele cruciale doelen.
Een typische postconflict-situatie is een dierentuin
van verschillende partijen met verschillende prioriteiten.
Inderdaad, helaas, als je navigeert op behoeften
krijg je een zeer onsamenhangende agenda.
Want in deze situaties zijn behoeften alomtegenwoordig.
Maar de capaciteit om verandering te brengen is zeer beperkt.
Dus we moeten gedisciplineerd zijn en ons richten op de wezenlijke zaken.
Ik wil suggereren dat in de typische postconflict-situatie
drie dingen wezenlijk zijn.
Eén is banen.
Een andere is verbeteringen in basisdiensten.
Vooral gezondheid, wat een ramp is bij een conflict.
Dus banen, gezondheid, en schoon bestuur.
Dat zijn de drie wezenlijke prioriteiten.
Ik ga het even hebben over elk van hen.
Banen.
Wat is een onderscheidende aanpak
voor het creëren van banen in postconflict-situaties?
Waarom zijn banen zo belangrijk?
Banen voor wie? Vooral banen voor jonge mannen.
In postconflict-situaties
is de reden waarom die zo vaak weer op geweld uitlopen
niet dat oudere vrouwen heethoofdig worden.
Het is omdat jonge mannen heethoofdig worden.
Waarom worden ze heethoofdig? Omdat ze niets anders te doen hebben.
Dus we hebben een proces nodig om banen te scheppen,
voor gewone jonge mannen, met spoed.
Dat is moeilijk.
Overheden in post-conflict-situaties
reageren vaak met het uitbreiden van het ambtenarenapparaat.
Dat is geen goed idee.
Het is niet duurzaam.
In feite bouw je een lange-termijnverplichting
door het ambtenarenapparaat uit te breiden.
Maar zorgen dat de private sector zich uitbreidt, is ook moeilijk.
Want elke activiteit die open is voor internationale handel
zal niet concurrentieel zijn
in een postconflict-situatie.
Dit zijn geen omgevingen waarin je exportproductie kunt creëren.
Er is één sector die niet open is voor internationale handel,
en die veel banen kan genereren.
Het is, in ieder geval, een zinnige sector
om uit te breiden na een conflict.
Dat is de bouwsector.
De bouwsector speelt uiteraard een vitale rol
in wederopbouw.
Maar doorgaans is die sector weggekwijnd tijdens het conflict.
Tijdens een conflict doet men aan destructie.
Constructie vindt niet plaats. Dus de sector kwijnt weg.
Als je probeert hem uit te breiden,
stuit je in die toestand
op een hoop knelpunten.
Prijzen zijn torenhoog
en corrupte politici zuigen de sector uit.
Maar er worden geen banen geschapen.
Dus beleidsprioriteit is om die knelpunten op te lossen
tijdens het uitbreiden van de bouwsector.
Wat zouden die knelpunten kunnen zijn?
Denk maar wat je moet doen om
met succes een bouwwerk te realiseren, met veel mankracht.
Allereerst heb je land nodig.
Vaak is het rechtssysteem ingestort
en dus krijg je niet eens toegang tot land.
Ten tweede heb je vaardigheden nodig,
de praktische vaardigheden van de bouwsector.
In postconflict-situaties hebben we niet alleen artsen zonder grenzen nodig,
maar ook metselaars zonder grenzen,
om vaardigheden te onderwijzen.
We hebben bedrijven nodig. Die zijn weggetrokken.
Dus moeten we de groei van lokale bedrijven aanmoedigen.
Als we dat doen, krijgen we niet alleen banen,
maar tevens verbetering van de infrastructuur,
de restauratie van de openbare infrastructuur.
Na de banen, nu het tweede doel:
het verbeteren van basale sociale voorzieningen.
Tot op heden was er een soort schizofrenie
in de donorgemeenschap,
als het ging om het bouwen van basisdiensten
in de postconfict-sectoren.
Aan de ene kant heeft ze de mond vol van
het idee een effectieve staat te herbouwen
naar het model van Scandinavië in de jaren '50.
Laten we diverse ministeries ontwikkelen
die deze diensten kunnen leveren.
Het is schizofreen omdat donoren ergens wel weten
dat dit geen realistische agenda is.
Dus wat ze eveneens doen, is een complete bypass.
Enkel ngo's financieren.
Geen van beide aanpakken is zinnig.
Dus wat ik zou willen voorstellen
is wat ik noem Onafhankelijke Diensten-Autoriteiten.
Het verdeelt de functies van een monopolie-ministerie in drieën.
De planfunctie en beleidsfunctie blijven bij het ministerie.
De diensten in het veld worden geleverd
door wie daar het beste in is,
kerken, ngo's, lokale gemeenschappen.
Als het maar werkt.
Daartussenin zou een publieke instelling moeten zitten,
de Onafhankelijke Diensten-Autoriteit,
die publieke gelden kanaliseert,
met name donorgelden,
naar de leveranciers van diensten.
Dus de ngo's worden onderdeel van een publiek overheidssysteem,
in plaats van afhankelijk daarvan.
Eén voordeel hiervan is dat je geld coherent kunt toewijzen.
Een ander voordeel is dat je ngo's verantwoording kunt laten afleggen.
Je kunt meetbare concurrentie gebruiken.
Dus ze moeten met elkaar concurreren
om de middelen.
De goede ngo's, zoals Oxfam, zijn grote voorstanders van dit idee.
Ze willen die discipline en verantwoording.
Dus dat is een goede manier om basisdiensten uit te breiden.
Omdat de overheid dit zou financieren,
zou ze deze diensten onder haar naam voegen.
Dus ze zouden niet geleverd worden dankzij
de regering van de Verenigde Staten en een ngo.
Ze zouden worden ingelijfd
als zijnde geleverd door de postconflict-regering in dat land.
Dus banen, basisdiensten, en als laatste schoon bestuur.
Schoon betekent: volg het geld op.
De typische postconflict-regering heeft zo weinig geld
dat ze ons geld nodig hebben
enkel om in leven gehouden te worden.
Je krijgt de basisfuncties van de staat niet gedaan
tenzij wij geld in de centrale begroting van deze landen stoppen.
Maar als we daar geld in stoppen,
weten we dat er niet de begrotingssystemen met integriteit zijn,
die zouden zorgen dat dat geld goed besteed wordt.
Als we er alleen geld in stoppen en onze ogen sluiten,
zal dat geld niet alleen verspild zijn --
dat is nog het minste probleem --
het betekent dat het geld gekaapt wordt.
Het wordt gekaapt door de schurken in het hart van het politieke probleem.
Dus onopzettelijk bekrachtigen we de mensen die het probleem zijn.
Schoon bestuur bouwen betekent, ja, lever geld
aan de begroting.
Maar lever tevens een hele hoop toezicht.
Dat betekent een hoop technische assistentie die het geld volgt.
Paddy Ashdown, de hoge groot-nobob van Bosnië
voor de Verenigde Naties,
schreef in zijn boek over zijn ervaring:
"Ik realiseerde me dat ik
accountants zonder grenzen nodig had,
om dat geld op te volgen."
Dus dat is -- laat ik afronden --
dit is het pakket.
Wat is het doel?
Als we dit doen, wat hopen we dan te bereiken?
Dat na tien jaar,
de focus op de bouwsector
banen, en daarmee veiligheid,
zou hebben geleverd.
Want jonge mensen zouden banen hebben.
Het zou de infrastructuur hebben heropgebouwd.
Dat is de focus op de bouwsector.
De focus op de basisdiensten-levering
door de Onafhankelijke Diensten-Autoriteiten
zou basisdiensten hebben gered
van hun catastrofale niveaus.
Het zou aan gewone mensen het idee
hebben gegeven dat de overheid iets nuttigs doet.
De nadruk op schoon bestuur
zou geleidelijk de politieke schurken hebben opgeruimd.
Want er zou geen geld meer te halen zijn
uit deelname aan het bestuur.
Dus geleidelijk zou de selectie,
de samenstelling van politici,
verschuiven van de schurken naar de eerlijken.
Wat zou het voor ons betekenen?
Geleidelijk zou het opschuiven
van een plunderpolitiek
naar een politiek van hoop. Dank je wel.
(Applaus)