Θα σας μιλήσω για τη μετασυγκρουσιακή αποκατάσταση
και πώς μπορούμε να την κάνουμε καλύτερη.
Τα αποτελέσματα των μετασυγκρουσιακών αποκαταστάσεων
δεν είναι πολύ εντυπωσιακά.
Ιστορικά, το 40% των μετασυγκρουσιακών καταστάσεων
οδηγήθηκε σε νέες συγκρούσεις εντός μιας δεκαετίας.
Για την ακρίβεια, ευθύνονται για τους μισούς εμφύλιους πολέμους.
Γιατί όμως είναι τόσο ανεπαρκή τα αποτελέσματα;
Λοιπόν, η συμβατική προσέγγιση
σχετικά με αυτές τις καταστάσεις
έγκειται σε τρεις αρχές.
Η πρώτη αρχή είναι: σημασία έχει η πολιτική.
Επομένως, άμεση προτεραιότητα δίνεται στην πολιτική.
Πρώτα προσπαθήστε να κάνετε έναν πολιτικό διακανονισμό.
Κι έπειτα, το δεύτερο βήμα είναι να πείτε:
«Η κατάσταση είναι σαφώς επικίνδυνη, αλλά μόνο για μικρό χρονικό διάστημα».
Επομένως, φέρτε ειρηνευτικές δυνάμεις, αλλά ας φύγουν το συντομότερο δυνατό.
Άρα μιλάμε για προσωρινές ειρηνευτικές δυνάμεις.
Και τρίτον, πώς θα αποχωρήσουν οι ειρηνευτικές δυνάμεις;
Με εκλογές.
Από τις εκλογές θα προκύψει μια νόμιμη και υπεύθυνη κυβέρνηση.
Αυτή είναι λοιπόν η συμβατική προσέγγιση.
Εγώ πιστεύω ότι αυτή η προσέγγιση είναι εκτός πραγματικότητας.
Βλέπουμε ότι δεν υπάρχει γρήγορη αποκατάσταση.
Και σίγουρα δεν υπάρχει γρήγορη αποκατάσταση της ασφάλειας.
Προσπάθησα να εξετάσω τον πιθανό κίνδυνο επιστροφής σε συγκρούσεις
κατά την μετασυγκρουσιακή δεκαετία,
και ο κίνδυνος παραμένει υψηλός καθ' όλη τη διάρκεια της δεκαετίας.
Και παραμένει υψηλός ανεξάρτητα από τις πολιτικές καινοτομίες.
Μπορούν οι εκλογές να δώσουν μια υπεύθυνη και νόμιμη κυβέρνηση;
Οι εκλογές δημιουργούν έναν νικητή κι έναν ηττημένο.
Και ο ηττημένος παραμένει εχθρικός.
Η πραγματικότητα είναι ότι πρέπει να αντιστρέψουμε την ακολουθία.
Δεν έρχεται πρώτη η πολιτική.
Στην πραγματικότητα, η πολιτική έρχεται τελευταία.
Η πολιτική γίνεται ευκολότερη καθώς η δεκαετία προχωρά,
εάν έχει βασιστεί σε θεμέλια
ασφάλειας και οικονομικής ανάπτυξης,
στην ανασύσταση της ευημερίας.
Γιατί η πολιτική γίνεται ευκολότερη;
Και γιατί είναι τόσο δύσκολη αρχικά;
Επειδή έπειτα από χρόνια στασιμότητας και παρακμής,
η άποψη που έχουμε για την πολιτική είναι ότι αποφέρει μηδενικά αποτελέσματα.
Εάν η πραγματικότητα είναι η στασιμότητα,
εγώ μπορώ να ανέλθω μόνο εάν εσύ κατέλθεις.
Κι αυτό δεν οδηγεί σε παραγωγική πολιτική.
Επομένως, πρέπει να αλλάξει η νοοτροπία
και να προσβλέπει σε θετικά και όχι σε μηδενικά αποτελέσματα
προτού μπορέσουμε να οδηγηθούμε σε μια παραγωγική πολιτική.
Και η νοοτροπία θα αλλάξει προς το θετικό,
μόνο αν στην πραγματικότητα οικοδομηθεί η ευημερία.
Και για την οικοδόμηση της ευημερίας, χρειαζόμαστε την ύπαρξη ασφάλειας.
Εκεί λοιπόν καταλήγουμε βλέποντας την πραγματικότητα.
Αλλά ο τελικός σκοπός μας
είναι να δούμε την πραγματικότητα για να την αλλάξουμε.
Και τώρα θα προτείνω
δύο επιπλέον προσεγγίσεις
για την αλλαγή της πραγματικότητας των καταστάσεων.
Η πρώτη είναι η αναγνώριση της αλληλεξάρτησης
των τριών αυτών βασικών παραγόντων,
οι οποίοι είναι διαφορετικοί
και προς το παρόν μη συντονισμένοι.
Ο πρώτος παράγοντας είναι το Συμβούλιο Ασφαλείας.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας έχει τυπικά την ευθύνη
να παρέχει τις ειρηνευτικές δυνάμεις
που δημιουργούν ασφάλεια.
Και πρέπει να αναγνωρίσουμε, αρχικά,
ότι οι ειρηνευτικές δυνάμεις είναι αποτελεσματικές.
Είναι μια οικονομικά αποδοτική προσέγγιση η οποία αυξάνει την ασφάλεια.
Αλλά πρέπει να είναι μακροπρόθεσμη,
να είναι προσέγγιση με ορίζοντα δεκαετίας,
παρά λίγων μόνο χρόνων.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας είναι ο ένας παράγοντας.
Ο δεύτερος παράγοντας, μια διαφορετική ομάδα ανθρώπων,
είναι οι χορηγοί.
Οι χορηγοί παρέχουν μετασυγκρουσιακή βοήθεια.
Τυπικά στο παρελθόν,
οι χορηγοί έδειχναν ενδιαφέρον τα πρώτα χρόνια
και μετά τα παρατούσαν.
Συνέχιζαν σε άλλες καταστάσεις.
Η μετασυγκρουσιακή οικονομική αποκατάσταση
είναι μια αργή διαδικασία.
Δεν υπάρχουν γρήγορες διαδικασίες στην οικονομία
εκτός βέβαια από την παρακμή.
Αυτή μπορεί να επέλθει πολύ γρήγορα.
(Γέλια)
Έτσι, οι χορηγοί πρέπει να μείνουν σε αυτή την κατάσταση
τουλάχιστον για μία δεκαετία.
Και μετά, ο τρίτος παράγοντας-κλειδί
είναι η μετασυγκρουσιακή κυβέρνηση.
Και πρέπει να κάνει δύο βασικά πράγματα.
Το πρώτο είναι να κάνει οικονομική μεταρρύθμιση,
και να μην ασχοληθεί με την πολιτική ανασυγκρότηση.
Πρέπει να μεταρρυθμίσει την οικονομική πολιτική.
Γιατί; Επειδή κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης
η οικονομική πολιτική συνήθως υποβαθμίζεται.
Οι κυβερνήσεις δράττονται βραχυπρόθεσμων ευκαιριών
και στη λήξη της σύγκρουσης, οι συνέπειες είναι εμφανείς.
Τέτοιες ευκαιριακές λύσεις είναι πολύ κακή οικονομική πολιτική.
Έτσι, υπάρχει μια ατζέντα μεταρρυθμίσεων και μια ατζέντα ένταξης.
Η ατζέντα ένταξης δεν προέρχεται από τις εκλογές.
Οι εκλογές δημιουργούν έναν ηττημένο, ο οποίος στη συνέχεια αποκλείεται.
Επομένως, η ατζέντα ένταξης ουσιαστικά σημαίνει
να ενώσεις τους ανθρώπους σε έναν κοινό σκοπό.
Έτσι χρειάζονται και οι τρεις παράγοντες.
Και είναι αλληλοεξαρτώμενοι
για μακρύ χρονικό διάστημα.
Εάν το Συμβούλιο Ασφαλείας δεν αναλάβει την ασφάλεια
για το διάστημα μιας δεκαετίας,
δεν υπάρχει η εξασφάλιση που θα φέρει τις ιδιωτικές επενδύσεις.
Αν δεν υπάρχει πολιτική μεταρρύθμιση και βοήθεια,
δεν θα υπάρχει οικονομική ανάνηψη,
που είναι η πραγματική στρατηγική εξόδου των ειρηνευτικών δυνάμεων.
Έτσι, πρέπει να αναγνωρίσουμε αυτή την αλληλεξάρτηση
με επίσημες και εκατέρωθεν δεσμεύσεις.
Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν και μια γλώσσα
για τις αμοιβαίες δεσμεύσεις, την αναγνώριση των αμοιβαίων δεσμεύσεων.
Ονομάζεται η γλώσσα του συμφώνου.
Έτσι, χρειαζόμαστε ένα μετασυγκρουσιακό σύμφωνο.
Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν και μια υπηρεσία που διαμεσολαβεί για αυτό το σύμφωνο,
την Επιτροπή Οικοδόμησης της Ειρήνης.
Θα ήταν ιδανικό να υπήρχε μια πάγια ομάδα κανόνων ώστε,
όταν βρισκόμαστε σε μετασυγκρουσιακή κατάσταση,
να είναι αναμενόμενες αυτές οι αμοιβαίες δεσμεύσεις
από τα τρία μέρη.
Να λοιπόν η πρώτη ιδέα:
η αναγνώριση της αλληλεξάρτησης.
Και τώρα ας πάω στη δεύτερη προσέγγιση που είναι συμπληρωματική.
Κι αυτή είναι να εστιάσουμε σε μερικούς κρίσιμους στόχους.
Η συνήθης μετασυγκρουσιακή κατάσταση είναι μια Βαβέλ
από διαφορετικούς παράγοντες με διαφορετικές προτεραιότητες.
Και δυστυχώς, αν κινηθούμε βάσει αναγκών
θα έχουμε μια ατζέντα χωρίς συνοχή,
επειδή σε αυτές τις καταστάσεις ανάγκες υπάρχουν παντού,
αλλά η δυνατότητα εφαρμογής αλλαγών είναι πολύ περιορισμένη.
Έτσι, πρέπει να είμαστε πειθαρχημένοι και να εστιάζουμε σε ό,τι είναι σημαντικό.
Και θέλω να σας πω ότι στις μετασυγκρουσιακές καταστάσεις
τρία πράγματα είναι τα κρίσιμα.
Το ένα είναι οι θέσεις εργασίας.
Το άλλο είναι η βελτίωση βασικών υπηρεσιών,
ειδικά στην υγεία, που καταστρέφεται κατά την σύγκρουση.
Έτσι λοιπόν, θέσεις εργασίας, υγεία και καθαρή κυβέρνηση.
Αυτές είναι οι τρεις κρίσιμες προτεραιότητες.
Θα σας πω δυο λόγια για καθεμιά.
Οι θέσεις εργασίας.
Ποια είναι καλή προσέγγιση
για τη δημιουργία θέσεων εργασίας σε μετασυγκρουσιακές καταστάσεις;
Και γιατί είναι τόσο σημαντικές οι θέσεις εργασίας;
Θέσεις εργασίας για ποιον; Θέσεις εργασίας ιδιαίτερα για τους νέους.
Σε μετασυγκρουσιακές καταστάσεις,
ο λόγος που πολύ συχνά επιστρέφουμε σε συγκρούσεις,
δεν είναι επειδή αντιδρούν οι ηλικιωμένες γυναίκες,
αλλά επειδή ξεσηκώνονται οι νεαροί άνδρες.
Και γιατί ξεσηκώνονται; Γιατί δεν έχουν κάτι να κάνουν.
Γι' αυτό χρειαζόμαστε μια διαδικασία δημιουργίας θέσεων εργασίας
για τους νέους ανθρώπους, και γρήγορα.
Αυτό βέβαια είναι δύσκολο.
Συχνά οι κυβερνήσεις σε μετασυγκρουσιακές καταστάσεις
προσπαθούν να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας
διογκώνοντας τον δημόσιο τομέα.
Αυτό δεν είναι καλή ιδέα. Δεν είναι βιώσιμη λύση.
Για την ακρίβεια, με την διόγκωση του δημόσιου τομέα,
δημιουργείται ένα μακροπρόθεσμο εμπόδιο.
Αλλά και η ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα είναι επίσης δύσκολη,
επειδή κάθε δραστηριότητα που συνδέεται με το διεθνές εμπόριο
θα είναι βασικά μη ανταγωνιστική
σε μια μετασυγκρουσιακή κατάσταση.
Αυτές δεν είναι συνθήκες για την οικοδόμηση εξαγωγικής βιομηχανίας.
Υπάρχει ένας τομέας που δεν εκτίθεται στο διεθνές εμπόριο
που μπορεί να δώσει πολλές θέσεις εργασίας,
και που σε κάθε περίπτωση είναι λογικό
να αναπτύσσεται μετασυγκρουσιακά,
και αυτός είναι ο κατασκευαστικός τομέας.
Ο κατασκευαστικός τομέας παίζει, προφανώς,
ζωτικό ρόλο στην ανοικοδόμηση.
Αλλά συνήθως αυτός ο τομέας είχε καμφθεί κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων.
Στη σύγκρουση οι άνθρωποι επιδίδονται στην καταστροφή.
Δεν γίνονται έργα και ο τομέας οδηγείται σε μαρασμό.
Και μετά, όταν προσπαθείτε να τον επεκτείνετε,
εξαιτίας του μαρασμού,
συναντάτε πολλές δυσκολίες.
Βασικά, οι τιμές εκτοξεύονται στα ύψη
και οι διεφθαρμένοι πολιτικοί αρμέγουν τον κατασκευαστικό τομέα,
αλλά αυτό δεν δημιουργεί δουλειές.
Έτσι, βασική προτεραιότητα είναι να εξαλειφθούν τα εμπόδια
στην επέκταση του τομέα των κατασκευών.
Ποια μπορεί να είναι αυτά τα εμπόδια;
Απλώς σκεφτείτε τι πρέπει να κάνετε σωστά
για να οικοδομήσετε ένα έργο με πολλά εργατικά χέρια.
Αρχικά χρειάζεστε πρόσβαση σε γη.
Συχνά το νομικό σύστημα έχει καταρρεύσει,
έτσι δεν μπορείτε να έχετε πρόσβαση σε γη.
Δεύτερον, χρειάζεστε προσωπικό
από τις συνήθεις ειδικότητες του οικοδομικού τομέα.
Στη μετασυγκρουσιακή εποχή δεν αρκούν οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα,
χρειαζόμαστε και Χτίστες Χωρίς Σύνορα,
για να επανδρωθούν τα συνεργεία των έργων.
Χρειαζόμαστε εταιρείες. Οι εταιρείες έχουν φύγει.
Έτσι, πρέπει να ενθαρρύνουμε την ανάπτυξη τοπικών εταιρειών.
Κάνοντας αυτό, όχι μόνο δημιουργούμε θέσεις εργασίας,
αλλά επιτυγχάνουμε βελτιώσεις στις δημόσιες υποδομές,
την αναστήλωση των δημόσιων υποδομών.
Ας πάω από τις θέσεις εργασίας στον δεύτερο στόχο,
που είναι η βελτίωση των βασικών κοινωνικών υπηρεσιών.
Και μέχρι σήμερα, υπάρχει κάποιο είδος σχιζοφρένειας
στην κοινότητα των χορηγών,
σχετικά με το πώς θα θα δομηθούν οι βασικές υπηρεσίες
στους μετασυγκρουσιακούς τομείς.
Από τη μια εγκρίνουν επιφανειακά
την ιδέα της ανοικοδόμησης ενός αποτελεσματικού κράτους,
όπως έγινε στη Σκανδιναβία τη δεκαετία του '50.
Ας φτιάξουμε μια σειρά από υπουργεία
που θα παρέχουν αυτές τις υπηρεσίες.
Και αυτό είναι σχιζοφρενικό επειδή κατά βάθος
οι χορηγοί γνωρίζουν ότι αυτή η ατζέντα δεν είναι ρεαλιστική,
κι έτσι ακολουθούν έναν έμμεσο δρόμο:
απλώς χρηματοδοτούν διάφορες ΜΚΟ.
Καμιά από αυτές τις προσεγγίσεις δεν είναι λογική.
Έτσι, αυτό που προτείνω να γίνει,
είναι αυτό που ονομάζω Ανεξάρτητες Αρχές Υπηρεσιών.
Είναι ο καταμερισμός των λειτουργιών ενός υπουργείου σε τρεις υπηρεσίες.
Οι λειτουργίες σχεδιασμού και πολιτικής παραμένουν στο υπουργείο.
Για να φτάσουν οι υπηρεσίες στον κόσμο,
χρησιμοποιήστε οτιδήποτε είναι αποτελεσματικό:
την εκκλησία, τις ΜΚΟ, την τοπική κοινωνία.
Οτιδήποτε θα φέρει αποτέλεσμα.
Και στο ενδιάμεσο, θα πρέπει να υπάρχει δημόσια εποπτεία
από την Ανεξάρτητη Αρχή Υπηρεσίας
που θα διοχετεύει τα δημόσια κονδύλια,
ιδιαίτερα τα χρήματα των χορηγών,
στους παροχείς του λιανικού εμπορίου.
Έτσι, οι ΜΚΟ ενσωματώνονται στο δημόσιο σύστημα διακυβέρνησης,
αντί να είναι ανεξάρτητες.
Ένα πλεονέκτημα αυτού είναι ότι μπορείς να διανέμεις τα χρήματα λογικά.
Ένα άλλο είναι ότι οι ΜΚΟ είναι πλέον υπόλογες.
Μπορείς να τις επιλέγεις βάσει απόδοσης,
ώστε να ανταγωνίζονται μεταξύ τους
για τους πόρους.
Οι καλές ΜΚΟ, όπως η Oxfam, είναι υπέρ αυτής της ιδέας.
Επιθυμούν την πειθαρχία και την υπευθυνότητα.
Αυτός είναι λοιπόν ένας τρόπος αναβάθμισης των βασικών υπηρεσιών.
Και καθώς θα τις χρηματοδοτεί η κυβέρνηση,
θα είναι συμπαραγωγός αυτών των υπηρεσιών.
Άρα αυτές δεν θα παρέχονται
χάρις στην Αμερικανική κυβέρνηση και σε κάποιες ΜΚΟ.
Θα είναι αποτέλεσμα συμπαραγωγής
καθώς θα παρέχονται στη χώρα από την μετασυγκρουσιακή κυβέρνηση.
Άρα χρειαζόμαστε θέσεις εργασίας, βασικές υπηρεσίες και καθαρή κυβέρνηση.
Καθαρή σημαίνει με οικονομική διαφάνεια.
Μια κλασική μετασυγκρουσιακή κυβέρνηση έχει τόσο μεγάλη οικονομική ανέχεια
που χρειάζεται τα χρήματά μας
μόνο και μόνο για να μπορέσει να επιβιώσει.
Οι βασικές λειτουργίες του κράτους δεν επιτελούνται
αν δεν ρίξουμε χρήματα στο βασικό προϋπολογισμό αυτών των χωρών.
Αλλά βάζοντας χρήματα στον βασικό προϋπολογισμό,
γνωρίζουμε ότι αυτό δεν είναι ένα ακέραιο σύστημα
που εξασφαλίζει ότι τα χρήματα θα ξοδευτούν σωστά.
Κι αν απλώς βάζουμε τα χρήματα με κλειστά μάτια,
δεν είναι μόνο χαμένα χρήματα
-αυτό είναι το μικρότερο των προβλημάτων-
αλλά είναι χρήματα που θα γίνουν λεία.
Γίνονται λεία των απατεώνων που βρίσκονται στην βάση του πολιτικού προβλήματος.
Έτσι, άθελά μας, ενδυναμώνουμε τους ανθρώπους που είναι το πρόβλημα.
Άρα για να φτιάξουμε μια καθαρή κυβέρνηση, ναι, δώστε τα χρήματα
στον προϋπολογισμό,
αλλά να κάνετε, επίσης, εξονυχιστική έρευνα,
που σημαίνει να δώσετε τεχνική βοήθεια που θα παρακολουθεί τα χρήματα.
Ο Πάντι Άσνταουν, που διαχειριζόταν τη χρηματοδότηση της Βοσνίας
για τα Ηνωμένα Έθνη,
είπε στο βιβλίο του γι' αυτή την εμπειρία,
«Καταλαβαίνω ότι αυτό που χρειαζόμουν
ήταν λογιστές χωρίς σύνορα,
για να παρακολουθούν τα χρήματα».
Για να συνοψίσω,
αυτό είναι το πακέτο.
Ποιος είναι ο στόχος;
Αν τα κάνουμε αυτά, τι ελπίζουμε να επιτύχουμε;
Ότι μετά από 10 χρόνια,
η εστίαση στον κατασκευαστικό τομέα
θα έχει δημιουργήσει θέσεις εργασίας,
συνεπώς και ασφάλεια,
επειδή οι νέοι θα έχουν δουλειά
και θα έχουν αναστηλωθεί οι υποδομές.
Αυτό λοιπόν είναι η εστίαση στον κατασκευαστικό τομέα.
Η εστίαση στην παράδοση της βασικής υπηρεσίας
μέσα από αυτές τις ανεξάρτητες αρχές
θα έχει διασώσει τις βασικές υπηρεσίες
από τα καταστροφικά επίπεδα που ήταν,
και θα έχει δώσει στους ανθρώπους
την αίσθηση ότι η κυβέρνηση έκανε κάτι χρήσιμο.
Η έμφαση στην καθαρή κυβέρνηση
θα έχει σταδιακά εξοστρακίσει τους πολιτικούς απατεώνες,
επειδή δεν θα βγάζουν χρήματα
από τη συμμετοχή τους στην πολιτική.
Και έτσι σταδιακά η επιλογή,
η σύσταση των πολιτικών,
θα πάει από τους απατεώνες στους τίμιους.
Που θα μας οδηγήσει αυτό;
Σιγά σιγά θα πάμε
από μια πολιτική του πλιάτσικου
σε μια πολιτική της ελπίδας.
Σας ευχαριστώ.
(Χειροκρότημα)