Unë mendova në ardhëjen e një dëshire për TED-in tim
Unë do dëshiroja të filloj duke e vënë në prespektivë atë që unë po provoj të bejë
dhe se lidhet ajo me atë që unë po provojë të bejë.
Ne jetojmë në një botë që secili e din se është e ndërlidhur,
mirpo është e paqendrueshme në tri menyra.
Është së pari e pabarabartë:
gjysma e njerëzve të botës akoma jetojnë në më pak se dy dollarë në ditë;
një miljardë njerëz pa qasje në ujin e pastërt;
dy e gjysm miljardi njerëz pa qasje në sanitari;
një miljard shkojnë në gjum me uri;
një në katër vdekje gjdo vitë nga HIVI,TB, malaria
dhe shumëllojëshmeria e infeksioneve që marruar nga uji i pa pastërt --
80 përqind e tyre janë përfundi pesë vjeq.
Madje edhe një shtetë i pasur shpeshë herë po shef rritje të pa barabartë.
Në Shtetet e Bashkuara, që nga viti 2001 ne kemi pasur pesë vite të rritjes ekonomike,
pesë vite të produktivitetit në rritjen e vendeve të punës,
mirpo pagat mesatare janë zvogluar dhe përqindje e familjeve që punojnë
po bie përfundit linjës se varfëris me katër përqind.
Përqindja e familjeve që punojnë pa sigurim shëndetësor është rritur me katër përqind.
Pra një botë e ndërlidhur e cila ka qenë shumë e mirë për shumicen e neve --
ja përse ne jemi këtu në Northern Carlifonia duke e berë atë që po e bejmë
për jetesë, duke u knaqur këtë mbremje -- është e pabarabartë.
Është gjithashtu jo-stabile.
Jo-stabile për arësyje të teroritë,
armët e shkatërrimit në masë, shprendarja e sëmundjeve globale
dhe një sensë që ne jemi të vullënetshmen në një menyr që nuk kemi qen vite më parë.
Dhe ndoshta më e rendësishmja e të gjithave është jo paqëndrueshmeria
për arësyje të ndryshimit të klimes, zvoglimit të resurseve dhe shkatërrimi i specjeve.
Kur unë mendojë për botën që do dëshiroja t'ja lë vajzës sime
dhe fëmijeve të saj që shpresoj ti kem,
është një botë e cila lëviz nga e pabarabarta,jo-stabilja,e paqëndrueshme
e ndërlidhura me komunitetin e integruarë -- lokalishtë, nacjonalishtë dhe globalishtë --
e cila ndanë karakteristikat e një komunitetit të sukësesëshem:
një ndarje e përgjithëshme, e qasëshme e vegëlave të mundësive,
një senë i ndarë i përgjgjësive për sukësesin e përgjithëshem
dhe një sensë gjenial i përkatësis.
Të gjitha lehët të thëna mirpo më vështir të bëra.
Kur një incidentë teroristë ndodhi në Angli disa vite më parë,
Unë mendoj se nuk kërkonin aq jetra njerëzish siq humbëm në Shtetet e BAshkuara në 9/11,
Unë mendoj se gjëja që i shqetëso Britanezët më së shumti
ishte që para ardhësit ishin jo largët, mirpo qytetarë të rritur
që religjionin i tyre dhe identiteti politik ishte më i rendësishme për ta
sesa njerëzit që u rriten me ta, shkuan në shkollë,
punuan, ndanë vikende, ndan ushqime me ta.
Me fjalë tjera, ata menduan se ndryshimi
ishte me i rendësishem sesa humaniteti i përbashkët.
Është centralisht një plug psikologjik i njerëzimit në shekullin 21.
Në këtë përzirje, njerëz sikurse ne, të cilat nuk janë në zyre publike,
kanë shumë fuqi për të berë mirë në gjdo kohë në histori,
sepse më shumë se gjysma e popullësis botërore
jetojnë përfundi qeveris që ata kanë votuar dhe mund të mos e votojnë.
Dhe madje edhe qeveritë jo-demokratika janë më senzitiv ndaj opinionit publikë.
Sepse fuqia e internetit,
njerëzit të mendimeve modeste mund të ndalojnë së bashku dhe një shumë maramendëse parash
e cila mund të ndryshoj boten për të mirë të publikut nese ata të gjithë pajtohen.
Kur tsunaim goditi Afrikën e Jugut, Shtetet e Bashkurara kontribuan me 1.2 miljardë dollarë.
30 përqind e shtëpiakve dhanë.
Gjysma e tyre dhanë në internet.
Kontributi mesatarë ishte dikur rreth 57 dollarë.
Dhe së treti, si pasojë e rritëjes së organizatave jo-qeveritare.
Ata, bizneset, grupet tjera të qytetarve, kanë fuqi të pakrahasueshme
për të ndikuar në jetrat e njerëzve rreth nesh.
Kur unë u bera president në vitin 1993,
nuk ishte asnjë nga këto organizata në Rusi.
Tani janë me qindra e mijera.
Asnjë në Indi. Tani janë të pakten gjysmë miljoni aktivë.
Asnjë në Kinë. Tani janë 250,000 të regjistruar në qeveri,
ndoshta edhe dy herë më shumë nga ato që nuk janë të regjistruar për arësyje politike.
Kur unë e organizova fondacjonin timë, mendova që botë është siq është
dhe botën që unë dua të lë për gjeneratat e ardhëshme,
dhe unë u përpiqa të jem realistë rreth asaj që unë u kujdesa për terë jeten
që akoma mund të kisha një vendim në të.
Unë dëshiroja të fokusohesha në aktivitete
që do të ndihmonin ta zbusim papunësin, të luftojmë sëmundjet, të lujftojmë ndryshimet klimaterike
të lidhim religjëjonet, ti ribashkojmë ata të ndarët nepër botë,
mirpo për të berë në një menyr që të ose të përdorim
qfardo aftësi që ne mund të kemi ti vendosin në grupë
për të ndryshuar menyren që disa shërbime publike ishin përformuar
pra kjo do të ndryshonte botën më teper.
Ju e keni parë një referncë të asaj që ne ishim në gjendje të bënim më barnat e HIV-it.
Dhe unë dëshiroj të them se kryesuesi i përkrahjes sonë të HIVI-it,
dhe përsoni i cili është kryesisht aktivë në dëshiren për të bërë sonte,
Ira Magaziner, është këtu me mua dhe unë dëshiroj ta falenderoj për gjdogjë që ka bërë.
Ai është këtu.
(Duartrokitje)
Unë unë u largova nga zyra më ishte kërkuar të punoj, së pari në Caribbean,
për të provuar të mirrem më krizat e HIVI-it,
barnat gjenerike ishin të disponueshme rreth 500 në vitë për një përson.
Nese i keni blerë ato në sasira të mëdha,
ju mund ti merrni ato pak më pakë se 400 dollarë.
Shteti i parë që ne shkuam për të punuar ishte Bahamas,
ishte duke i paguar 3,500 dollarë për këto barna.
Tregu ishte shumë i dis-organizuarë
që ishtin duke i blerë këto medicina nepërmjet dy agjentëve
që po loznin si po donin.
Pra menjëherë javen e parë që ne filluam të punojmë,
ne zbritem qmimin në 500 dollarë.
Dhe përnjëherazi, ata mund të kurësenin shtatë herë më tepër jetra njerëzish
për të njejtën shumë të parave.
Pastaj ne shkuam të punojmë me fabrikuesit e medicinave për HIV,
njëri i cili ishte cituar në firmë,
dhe negocjuam një strategji krejt ndryshe biznesi,
sepse edhe në 500 dollarë, këto barna
ishin shitur në një marzh shumë të lartë vitimi, me volum të vogel, siguri të pakët të pagesave.
Pra ne filluam të punojmë në përmisimin e produktiviteti të këtyre operacjoneve
dhe menyra e furnizimit, dhe shkoi në marzha të vogëla dhe volume të mëdha,
dhe pagesa apsulutishtë të sigurta.
Unë bëra shaka tek ky kontributë kryesore qe ne ndërtuam
tek beteja kundër HIV-it që ishte për të filluam fabrikimin
për të ndryshuar nga një dyqan bizhuteria tek një shitës me pakic ushqimesh.
Mirpo qmimi u ulë deri në 140 dollarë nga sa ishte 500.
Dhe shumë shpejt, qmimi mesatarë ishte rreth 192 dollarë.
Tani ne mund ta marrim pothuajse për 100 dollarë.
Medicina e fëmijeve ishte 600 dollarë,
sepse askush nuk mund ta përballonte ndonjë nga ai.
Ne e negocjuam deri në 190.
Pastaj, Franca i shtojë takësen e linëjes ajërore
për të krijuar diqka të quajtur UNITAID,
mori disa shtete për ta ndihmuarë.
Ajo medicina për fëmije tani është 60 dollarë në vitë për një përson.
Pra gjëja e vetëme që po nga mban neve prej shpëtimit të jetrave
të gjdokujt që dëshiron medicinen për të qendëruar gjallë
është mungesa e sistemeve të nevojëshme për të diagnostifikuar, trajtuar dhe kujdesur
për njerëzit dhe dergesen e kësaj medicine.
Ne filluam një inicjative të mbërojtjes të lagjave më Asosacjonin e Zemrës në Amerikë.
Ne provuam të gjëjmë të njejtën gjë duke negocjuar marrëveshjet industriale
me pijet dhe me industrin e ushqimeve për të zvogluar kalorinë
dhe përmbajtëjeve tjera të dëmshmeve nga ushqimi për fëmijet tanë në shkolla.
Ne vetem ri-organizuam tregjet.
Dhe mu dukë mua se në këtë botën jo-qeveritare,
që dikush duhet të mendoj për të organizuar tregjet e gjërave publike.
Dhe kjo është ajo që tani ne po e bejmë,
dhe jemi duke punuar me groupet më të mëdha të qyteteve për të luftuar kundër ndryshimeve klimaterike,
për të negocjuar, volume të mëdha marrëveshje të cilat do ti mundësojnë qyteteve
të cilat gjenerojnë 75 përqind e gazrave të gjelbërta të botës,
për të reduktuar dramatikisht dhe shpejtësisht emetiminë e gazrave
ne një menyr që është ekonomikisht e pranueshme.
Dhe e gjithë ky diskutimi sikurse një lloje barre ekonomike,
është një mister për mua.
Unë mendoj se është një fole zogjësh në tokë.
Kur Al Gora fitoi Oskarin e merituar
për "të vërteten e papranueshme" filmi, isha i mallengjyer,
mirpo e kam sygjeruar shpejt që ta bejë filmin e dytë.
Për juve që e keni parë "E vërteta e papranueshme,"
faqja më interesante në ligjeraten e Al Gores ishte ajo e fundit,
e cila tregon se ku janë duke shkuar emetimi i gazrave
nese ne nuk bejmë asgjë, këtë është ajo se ku do të shkojë.
Dhe pastaj janë gjashtë kategori të ndryshme
të gjërave që ne mund ta ndryshojmë atë trajektore.
Na duhet një filëm për këto gjashtë kategori.
Dhe të gjithë juve ju duhet ta ngulitni në trurin tuaj
dhe të organizoni vetveten tuaj rreth tij.
Pra ne po provojmë te bejmë atë.
Pra organizimi i këtyre tregjeve është njëra nga këto gjërat që ne po përpiqemi ta bejmë.
Tani ne kemi filluar në gjëjen e dyt, dhe kjo po na ndihmon të arrijmë dëshiren time të dytë.
Ka qenë eksperienca ime në punimin me shtetet në zhvillimë
që gjithë titujt kryesore mund të jenë -- titulli kryesore mund të thot,
mirë, ne nuk mund ta bejmë këtë apo atë gjën për shkakë të korrupsionit --
Unë mendoj se jo-kapaciteti është problem më i madhë në shtetet e varfëra sesa korrupsjoni,
dhe ky e ushëqen korrupsjonin.
Tani ne kemi paratë, qmimet e ulëta janë të dhëna, për ta shprendarë
HIVI barnat e gjithë botës njerëzit nuk mund ti arrijnë.
Sotë këto qmime të ulëta janë të disponueshme në 25 shtetet që ne veprojmë,
dhe në totalë prej 62 shteteve,
dhe rrethë 550,000 njerëz po përfitojnë nga ta.
Mirpo paraja është atje për të takuar të tjerët.
Sistemi nuk është atje për të arritur te njerëzit.
Pra atë që ne kemi provuar për ta berë,
të punojmë së pari në Ruanda dhe pastaj në Malawia dhe në vende tjera --
mirpo unë dëshiroj të flasë rreth Ruandës sonte --
për të zhvilluar një model për kujdesin shëndetësor në vende të varfëra
të cilat mund të përdoren për të punuar me HIV,TB,malaria, dhe sëmundje tjera infektive,
maternale dhe kujdesi i fëmive, edhe një pjesë tjetër e problemeve shëndetësore
njerëz të varfër po e përfitojnë në boten në zhvillim,
e cila në fillim mund të zvoglohet për të gjithë vendin e Ruandës,
dhe pastaj mund të jetë model i cili
mund të implementohet në ndonjë vend tjetër të varfër në botë.
Dhe testi është: një, a do të kryej punë?
A do të ofrojë shërbime kualitative?
Dhe e dyta, a do të funksionoi në atë qmim
që do ta lejojë shtetin të funksionin në shërbimin e kujdesit shëndetësore
pa ndihëmen e donatorve të huaj pas 10 viteve?
Sepse sa më gjatë që unë punoj më këto probleme,
edhe më i bindur jamë që ne duhet ta --
se a është ekonomike, shëndetësore, edukative, qfardoqoftë --
ne duhet ta ndërtojmë sistemin.
Dhe mungesa e funksjonimit të sistemit
e thyen lidhëjen të cilen ju përfituat të ulur sonte.
Ju mendoni se qfardo që jeta juaj ka qen,
sidoqoft shumë mungesa që keni takuar në jeten tuaj,
tek momentet kritike qe ju i kujtoni
ishte një lidhje e pritëshme në mesë të forcës dhe pritëshmeris
dhe rezultetit që ju keni arritur.
Me fjalë tjera pa sistem, me kaosë,
gjdogjë bëhet një penges guerile,
dhe kjo pritëshmeri nuk ëshë atje.
Dhe bëhet pothuajse e pa mundëshme për të shpetuar jetra,
edukimi i fëmijeve, zhvillimi i ekonomisë, qardoqoftë.
Përsoni, në pikëpamjen time,
i cili ka berë punn më të mirë në zonen e sistemit shëndetësor,
ndërtimin e një sistemi në një zonë të varfër, është Dr. Paul Farmer,
i cili, shumica prej jush e njihni, ka punuar tashme 20 vite me këtë grupë,
Partëneret në Shëndetësi, kryesisht në Haiti aty ku ai filloi,
mirpo ata gjithashtu kanë punuar edhe në Rusi, në Peru
dhe në vende tjera rreth botës.
Aq i varfër si Haiti që është, në zonen ku klinika farmere është aktive --
dhe ata shërbejnë një zonë më të madhe
sesa zona profesjonale e medicines ata kanë dhe mund të indikon që ata mund ti shërbejnë --
që nga viti 1988, ata nuk kanë humbur asnjë përson nga tuberkulozi, madje as një.
Dhe ata kanë arritur edhe shumë rezultate të mira shëndetësore.
Pra kur ne vendosem të punojmë në Ruanda
në përpjekje dramatike për ti rritur të ardhurat e shteti dhe luftuar problemin me HIV,
ne dëshironim të ndërtonim një rrjet të kujdesit shendëtsor,
sepse ishte totalisht i shkatërruar gjat gjenocidit të vitit 1994,
dhe të hyrat për kapita ishin akom përfundi një dollari në ditë.
Pra e rrita, i kërkova Paul Farmer nese ai mund të ndihmonte.
Sepse mu është dukur mu se nese mund ta vertetoi se ishte një model në Haiti
dhe një model në Ruanda të cilin mund ta merrnim për bazë në të gjithë shtetin,
numër një, do të ishte një gjë e bukur për një shtet
që ka vuajtur aq shumë sa asnjë tjetër në tokë në 15 vitet e fundit,
dhe numër dy, ne do të kishim diqka që mund të ishte adaptuar
tek ndonjë shtet tjetër ndonjë vend në botë.
Dhe ne duhet të vendosemi për ta berë atë.
Tani, ne kemi filluar të punojmë së bashku 18 muajë më parë.
Dhe ne jemi duke punuar në zonen e quajtur Southern Kayonza,
e cila është zona më e varfër në Ruandë,
me një grup i cili përfshinë pothuajse 400,000 njerëz.
Ne faktikisht po e implementojmë atë që Paul Farmer e bëri në Haiti:
ai zhvillon dhe trajnon komunitetin e paguar të punëtorve të shendetësis
të cilet janë në gjendje të identifikojnë problemet shendëtsore,
të sigurohemi që njerëzit që kanë HIV apo TB janë të mirë diagnostifikuar
dhe të marrin medicinen e tyre rregullishtë,
cilet punojnë në sjellëjen e rreth edukimit të shëndetit, ujit të pastër dhe sanitarisë,
furnizimin me përkrahet të elementeve dhe lëvizjen e njerëzve deri ne zingjirin e kujdesit shendetësor
nese ata kanë probleme të sherbimit që ata kërkojnë.
Procedurat që e bejnë këtë punë të jetë e përkryer,
siq thash, nga Paul Farmer dhe ekipi i tij
në punen e tyre në Haitin ruralë vetem 20 vitet e fundit.
Kohëve të fundit ne kemi bërë një anketë të 18 muajve të parë të punës në Ruanda.
dhe rezultati ishte aq i mirë sa që qeveria Ruandaneze
është pajtuar të adaptoj këtë model për të gjithë shtetin e tyre,
dhe ka përkrahur fuqishem dhe vendosur të gjitha resurset e qeverisë mbrapa saj.
Unë do t'ju tregoj pak më shumë për ekipin timë sepse është indikuese e asaj që ne bejmë.
Ne kemi rreth 500 njerëz rreth botës
duke punuar me programin e HIV, disa prej tyre për asgjë --
vetem për transportim.
Dhe pastaj kemi të tjerët që punojnë me këto programet e tjera ndërlidhëse.
Biznes palni ynë në Ruanda
ishte që ti vendosim së bashkur përfundi lidershipit të Diana Noble,
e cila është një grua me fat të pazakontë,
mirpo jo e pazakontë në llojin e njerëzve që kanë dëshirë të punojnë këtë llojë pune.
Ajo ishte partnerja jonë me e re në Schorder Venture në Londër në vitet e 20-ta të saj.
Ajo ishte shefe egzektive për një kompani interneti --
ajo fillojë dhe e ndërtoj Reed Elsevier Ventures --
dhe në vitet 45 t saj ajo vendosi të punojë diqka tjetër me jeten e saj.
Pra tani ajo punon me orarë të plotë për një pages shumë të vegel.
Ajo dhe ekipi i saj i ishë njerëzve biznismen të cilat kanë krijuar një biznes planë
i cili do të na lejonë neve të zvoglojmë sistemin për të gjithë shtetin.
Dhe do të jetë me vlerë për këtë lloje pune private
ajo është mësuar ta bejë atë kur ajo ishte duke bërë shumë para.
Kur ajo erdhi në këtë zonë rurale, 45 përqind e fëmive ishin përfundi moshës pesë
ishin ndalur së rrituri për shkak të malunutrimit.
23 përqind e tyre vdiqen përpara se të mbushin moshen pesë.
Mortaliteti në lindje ishte mbi dy e gjysmë përqind.
Mbi 15 përqind e vdekjeve të adoleshenteve dhe fëmijeve ndodhin
për arësyje të diarehes dhe papastertinave tjera të ujit dhe sanitarimit --
të gjitha të ndalushme dhe të trajtueshme.
Mbi 13 përqind të vdekjeve ishtin nga sëmundjet respiratorike --
prap, të gjitha të ndalueshme dhe të trajtueshme.
Dhe jo një shpirtë i vetem ishte trajtuar nga Hivi ose turberkulozi.
Brenda 18 muajve të ardhëshem ne i bem këto gjëra:
ne kaluam nga zero në 2,000 njerëz të trajtuar për Hivë.
Ajo është 80 përqind e njerëzve që kanë nevojë për trajtim në këtë zonë.
Ndëgjoni këtë: Më pak se katër të dhjetat e një përqindëshit të ketyre trajtimeve
ndaluan të marrin medicinen apo tjetër ata ndaluan trajtimet e tyre.
Kjo është më e vogël sesa shifrat në Shtetet e Bashkuara.
Më pak se tre të dhjetat e një përqindshi
është dashur të transferohen në barnat e dorës së dytë.
400.000 gra shtatëzana ishin sjellur në lindore
dhe do të lindin për herë të parë me një sistem shëndetësor të organizuar.
Kjo është rreth 43 përqind e të gjithë shtatëzanisë.
Rreth 40 përqind e të gjithë njerëzve -- Unë thash 400,000. mendova 40,00.
Rreth 40 përqind e njerëzve që i duhet të marrin trajtime tuberkulozi janë duke e marrur atë --
në vetem 18 muaj, nga zero kur ne filluamë.
43 përqind e fëmijeve në nevoj për programin e ushqimeve
për të parandalur vdekjen e herëshme
dhe tani po marrin usdhqimet e nevojshme për të qendruar të gjallë dhe të rriten.
Ne kemi filluar programin për trajtimin e malaria që ata nuk e kishin.
Pacjentet e thanë që një spital ishte shkatërruar gjatë gjenocidit
që ne është dashur ta rinovojmë së bashku me katër klinika tjera,
i kompletuar më gjenerator solarë, me një laburator të mirë të teknologjisë.
Ne tani po trajtojmë 325 njerëz në muaj,
përveq faktit se pothuajse 100 përqind e pacjentëve të Hivit po trajtohen në shtëpi.
Dhe gjëja më e rendësishme është
sepse ne po implementojmë modelin e Paul Farmer, duke përdorur punëtoret e komunitetit shendetësor,
ne parallogartem që ky sistem mund të jetë vendosur për të gjithë Ruandën
në mesë të pesë dhe gjashtë përqind të GDP-së,
dhe ky program mund të qëndroj
pa u varur nga të donacjonet e jashtëve pasë pesë apo gjashtë viteve.
Dhe për juve që e kuptoni ekonomin shendetësore
ju e dini që shtetet e pasura shpenzojnë në mesë të nëntë dhe 11 përqind e GDP-së së tyre
në kujdesin shendetësor, përveq Shteteve të Bashkura , që ne shpenzojmë 16 përqind --
mirpo ky është një tregim për një ditë tjetër.
(Qeshen)
Ne tani po punojmë me Partnerët në Shendetësi dhe Ministrin e shendetësis në Ruanda
dha katër Fondacjone për ta zvogluar këtë sistem.
Ne gjithashtu kemi filluar ta bejmë këtë në Maqlawi dhe Lesotho.
Dhe ne kemi projekte të njejta në Tanzani, Mozambique,
Kenya dhe Etipoi me partëner të tjera duke provuar të arrijmë të njejtat gjëra:
për të kursyer jetra njerëzish sa më shpejt që mundemi,
mirpo duke e berë këtë në mënyr sistematike që të jetë e implementuar pastaj në përmasa vendi
dhe pastaj me një model që mund të jetë i impelmentueshum edhe në shtetet e tjera të botës.
Neve na duhet investime fillestare për ti trajnuar dokëtorret, motrat,
administraten shendetësore dhe punëtoret e komunitetit të shendëtsis,
për të vën në funksion teknologjin informative, dhe energjinë solare,
ujin dhe sanitarinë, infrastrukturen e transportit.
Mirpo për një periudh pesë deri 10 vjeqare,
ne do ta zbusin nevojen për asistencë të jashtme
dhe eventualisht mund të ndalet kompletë.
Dëshira ime është që TED të na asistojë neve në punën ton dhe të na ndihmoj të ndërtojmë
një sistem të kualitetit të lartë në një vend të varfër, Ruanda,
i cili mund të jetë një model për Afrikën,
dhe në veqanti për secilin shtetë të varfër gjdokund të botë.
Besimi im është se kjo do të na ndihmon neve të ndërtojmë një botë më të integruarë
me më shumë partëner dhe më pak teroristë,
me më shumë qytetarë produktive dhe më pakë urrejtës,
një vend që të gjithë ne do ta dëshironim për fëmijet tan dhe fëmijet e tyre.
Ka qen një knaqësi për mua, veqanarisht të punojë në Ruanda
ku ne kemi një projekt të rendësishem ekonomikë
në partneritet me Sir tom Hunder, the Scottish philanthropist,
ku edhe vitin e kaluar, ne kemi përdorur të njejten gjë me HIV-in,
zvoglimin e kostove të prodhimit dhe rritjen e interesit në kredit e vogla me 30 përqind
dhe arritur tre deri katërqind përqind rritje
në ara me farmerë.
Kta njerëz kanë menduar shumë dhe asnjë nga ne, shumica prej nesh,
i ndihmuam atyre kur ata kishin nevoj për njerin tjetërin.
Ne e po zhbejmë atë tani,dhe në të ardhmen.
Ne po e bejmë këtë ne menyrë përgjegjëshme ndaj ambientit.
Unë jam duke e berë me të miren për ti bindur ata të ndërtojnë një rrjet elektrike
për 25 përqind e njerëzve të cilet nuk kan qasje,
mirpo ta bejmë këtë me energji të pastërt. Për të pasur projekte përgjegjëse,
Ruanda, mjaftë interesant,ka qen shumë e mirë, Zt. Wilson,
në prezervimin e top listes së tyre.
Janë disa djema familjet farmere --
gjëja e parë që kam bërë kur unë e lash këtë vend
ishte të ulem në duart dhe në gjunjë dhe të gropojë në të keq
dhe të shof se qfar kanë berë me këtë.
Ne kemi një shanc për ta provuar se një shtet
më e vështira ne egzistencen s saj
mund të praktojë rekonsolidimin,riorganizimin, fokusimin në të ardhmen
dhe të ofronë kualitetit të krahasueshme në industrin e kujdesit shëndetsor.
Unë mirënjohës për këtë qmim, dhe do ta përdori për këtë fund.
Ne mund të përdorim disa ndihma për ta berë këtë,
mirpo mendo se qfar kuptimi do të kishte po të kishim një sistem të klasit botëror
në Ruanda -- në një shtetë me më pak se një dollarë në ditë për kapita,
një i cili do të kursente qindra miljona jetra njerëzish
në dekaden e ardhëshme nese aplikohet në gjdo situat të njejët në botë.
I'a vlen të ipet një mundësi dhe unë besoj që do të ketë suksesë.
Faliminderit dhe Zoti ju bekoft juve.
(Duartrokitje)