Երբ ես ստանձնեցի իմ ներկայիս պաշտոնը, ինձ խորհուրդ տվեցին
ամեն օր հարցազրույց անցկացնել առնվազն երեք քաղաքական գործչի հետ։
Եվ քաղաքական գործիչների հետ այդքան շատ շփումից հետո
կարող եմ ասել, որ նրանք բոլորը որոշակի էմոցիոնալ խնդիրներ ունեն։
Նրանք մի հիվանդություն ունեն, որը ես անվանում եմ լոգորհի դեմենտիա,
նրանք այնքան շատ են խոսում, որ սեփական խենթության պատճառ են դառնում։
(Ծիծաղ)
Բայց նրանք անհավատալի հաղորդակցման հմտություններ ունեն։
Երբ դուք հանդիպում եք նրանց,
նրանք նայում են ձեր աչքերի մեջ,
գրավում ձեր անձնական տարածքը,
մերսում ձեր գլխի հետևի մասը։
Մի քանի ամիս առաջ ես ընթրիք ունեցա հանրապետական մի սենատորի հետ,
ով իր ձեռքն ազդրիս վրա պահեց,
ամբողջ ընթացքում, սեղմելով այն։
Մի անգամ (սա տարիներ առաջ էր)
ես տեսա, թե ինչպես Թեդ Քենեդին և Դեն Քուեյլը հանդիպեցին Սենատում։
Նրանք ընկերներ էին, և իրար գրկեցին,
նրանք ծիծաղում էին, և իրար շատ մոտ էին կանգնած։
Եվ նրանք գրկախառնվել էին,
և ձեռքերը մեկի մյուսի մարմնի վրա վեր ու վար էին անում։
Ես մտածեցի․ «Մի առանձին սենյակ գնացեք։ Ես չեմ ուզում սա տեսնել»։
Բայց նրանք տիրապետում են հաղորդակցման հմտություններին։
Մեկ այլ դեպք․
վերջին ընտրությունների ժամանակ,
ես հետևում էի Միթ Ռոմնիին Նյու Հեմփշայր նահանգում։
Նա ընտրական արշավի էր մասնակցում իր հինգ կատարյալ որդիների հետ՝
Բիփ, Չիփ, Ռիփ, Զիփ և Դիպ անուններով։
(Ծիծաղ)
Նա մտնում է ռեստորան։
Ներս է մտնում, ներկայացնում է ինքն իրեն մի ընտանիքի
և հարցնում․ «Դուք Նյու Հեփշայրի ո՞ր գյուղից եք»։
Այնուհետև նա նկարագրում է այն տունը, որ ուներ այդ գյուղում։
Այդպես նա խոսում է սենյակում բոլորի հետ,
իսկ ապա ռեստորանից դուրս գալու ժամանակ,
բոլորին անուններով հրաժեշտ է տալիս։
Ես մտածեցի․ «Այո, դա հաղորդակցման տաղանդ է»։
Բայց պարադոքսը նրանում է,
որ երբ այս մարդկանցից շատերը սկսում են աշխատել պետական քաղաքականության վրա,
այդ հասարակական իրազեկվածությունն անհայտանում է,
և նրանք սկսում են խոսել հաշվապահների նման։
Իմ կարիերայի ընթացքում,
ես մի շարք անհաջողություններ եմ արձանագրել։
Մենք սեփականաշնորհման նախագծերով տնտեսագետներ ենք ուղարկել
Սովետական Միություն, երբ այն փլուզվեց,
երբ մենք սոցիալական վստահության խնդիր ունեինք։
Մեր զինուժը գրավեց Իրաքը,
մոռանալով մշակութային և հոգեբանական առանձնահատկությունների մասին։
Մենք ունեցել ենք ֆինանսական համակարգ,
հիմնված այն ենթադրության վրա,
որ առևտրականները ռացիոնալ էակներ են,
ովքեր ոչ մի հիմար բան չեն անի։
30 տարիների ընթացքում, ես կրթական բարեփոխումների մասին եմ գրել,
և մենք ըստ էության բարեփոխել ենք բյուրոկրատիան,
կանոնադրությունները, մասնավոր դպրոցները,
բայց ամեն տարի հիասթափեցնող արդյունքներ ենք ունեցել։
Փաստն այն է` մարդիկ սովորում են այն մարդկանցից, ում նրանք սիրում են:
Եթե դուք չեք խոսում անձնական հարաբերությունների մասին,
ուսուցչի և աշակերտի միջև,
ապա դուք չեք խոսում այդ իրականության մասին,
այդ իրականությունը դուրս է
պետական քաղաքականության կերտման գործընթացից։
Դա ինձ մոտ առաջացրեց հետևյալ հարցը.
Ինչու՞ երկրի վրա սոցիալապես ամենազգայուն մարդիկ
ամբողջությամբ անմարդկային են դառնում,
երբ մտածում են պետական քաղաքականության մասին:
Ես եկա այն եզրակացության,
որ սա ավելի մեծ խնդրի ախտանիշ է:
Դարերի ընթացքում, մենք ժառանգել ենք մարդկային բնույթի մասին մի տեսանկյուն,
որը հիմված է այն գաղափարի վրա,
որ մենք բաժանված մասերից ենք կազմված,
որ բանականությունն առանձնացված է զգացմունքներից,
և հասարակությունը այնքանով է առաջընթաց ապրում,
որքանով բանականությունը զսպում է կրքերը:
Եվ սա էլ մարդկային բնույթի մասին մի կարծիք ձևավորեց,
որ մենք բանական անհատներ ենք,
ովքեր խելացի կերպով արձագանքում են դրդապատճառների:
Սա հանգեցրեց նրան,
որ մարդիկ հիմնվելով ֆիզիկայի օրենքների վրա
փորձում են չափել մարդկային վարքը։
Դա էլ հանգեցրեց սարսափելի «անդամահատման»,
մարդկային բնույթի մասին մակերեսային պատկերացման։
Մենք շատ լավ կարող ենք խոսել նյութական իրերի մասին,
բայց մենք գրեթե չենք կարող խոսել զգացմունքների մասին:
Մենք շատ լավ կարող ենք խոսել հմտությունների մասին,
ապահովության և առողջության մասին,
բայց գրեթե չենք կարող խոսել մարդկանց բնավորության մասին:
Հայտնի փիլիսոփա, Ալայսեդեր ՄաքԻնտայրը
ասել է հետևյալը. «Մենք ունենք հնադարյան բարոյականության,
առաքինության, պատվի, բարության գաղափարներ,
բայց այլևս չունենք մի համակարգ,
որի օգնությամբ կարող ենք կապել մեկը մյուսին»:
Դրա արդյունքը մակերեսային ուղղությունն է քաղաքականության մեջ,
և մարդկային շատ այլ ոլորտներում։
Դուք կարող եք նկատել այն երեխաներին դաստիարակման մեջ։
Եթե գնաք տարրական դպրոց ցերեկը ժամը երեքին,
և դիտեք, թե ինչպես են երեխաները դուրս գալիս դպրոցից,
կրելով 35 կիլոգրամանոց ճամպրուկներ։
Երբ քամին փչում է, նրանք նմանվում են բզեզների, որոնք ընկել են գետնին և չեն կարող վերկենալ։
Դուք տեսնում եք մեքենաները,
սովորաբար դրանք Սաաբ, Աուդիս կամ Վոլվո մակնիշի մեքենաներ են,
որովհետև որոշ շրջաններում ընդունված է շքեղ մեքենաներ ունենալ,
քանի դեռ դրանք արտադրվուն են ԱՄՆ-ի արտաքին քաղաքականությանը թշնամաբար վերաբերվող երկրների կողմից,
դա ընդունելի է։
Երեխաներին դիմավորում են էականեր, ում ես անվանում եմ սուպեր-մայրեր,
ովքեր շատ հաջողակ կարիերա ունեցող կանայք են,
և անում են ամեն բան, որ իրենց երեխաները ընդունվեն Հարվարդ։
Սովորաբար շատ հեշտ է գուշակել սուպեր-մայրերին,
որովհետև նրանք իրականում ավելի քիչ են կշռում քան իրենց սեփական երեխաները։
(Ծիծաղ)
Բեղմնավորման ժամանակ,
նրանք մի փոքր վարժություն են անում։
Երեխաները դուրս են թռնում լույս աշխարհ,
և նրանց միանգամից սկսում են չինարեն սովորեցնել։
Նրանք տանում են երեխաներին տուն, և քանի որ ուզում են, որ երեխաները լուսավորված լինեն,
տանում են նրանց Բեն & Ջերիս պաղպաղակ ուտելու,
մի տեղ, որն իր արտաքին քաղաքականությունն ունի։
Իմ գրքերից մեկում
ես կատակում եմ, որ Բեն & Ջերիս-ը պետք է պացիֆիստ ատամի մածուկ արտադրի,
որը չի սպանի մանրԷներին, փոխարենը կխնդրի նրանց լքել։
Այդ մածուկը մեծ հաջողություն կունենա։
(Ծիծաղ)
Ապա նրանք գնում են Հոլ ֆուդզ իրենց նորածնի կերը գնելու համար։
Հոլ ֆուդզ-ն այն առաջադեմ խանութներից է,
որտեղ բոլոր վաճառողներն այնպիսի տեսք ունեն կարծես Amnesty International-ից վարկ են ստացել:
(Ծիծաղ)
Այնտեղից գնում են ծովային կաղամբով ուտեստ,
Վեջի բութի անվանումով,
երեխաների համար, ովքեր գալիս են տուն և ասում․
«Մամ, մամ, ես ուզում եմ այն ուտեստը, որը կանխում է ուղիղ աղիքի քաղցկեղի առաջացումը»։
(Ծիծաղ)
Եվ այսպիսով երեխաները դաստիարակվում են
մի նվաճումից մյուսը ցատկելով, նվաճումներ, որոնք հնարավոր է չափել,
քննության արդյունք, հոբոյի կամ ֆուտբոլի պարապմունք։
Նրանք ընդունվում են լավ համալսարաններ, այնուհետև լավ գործ գտնում,
և երբեմն նրանք հաջողության են հասնում
մակերեսային մակարդակի վրա, և շատ գումար են աշխատում։
Երբեմն դուք կարող եք տեսնել նրանց հանգստյան վայրերում,
ինչպիսիք են Ջեքսոն Հոլը և Ասպենը։
Նրանք շատ նրբագեղ տեսք ունեն,
ասես ազդր չունենան,
փոխարենը երկու զույգ սրունք ունեն։
(Ծիծաղ)
Նրանք սեփական երեխաներ ունեն,
բայց նրանք գենետիկ հրաշքի են հասել, ամուսնանալով գեղեցիկ մարդկանց հետ,
այնպես որ նրանք տատիկները նման են Գերտրուդ Ստեյնին,
իսկ աղջիկները՝ Հոլլի Բերիին, չգիտեմ թե ինչպես։
Նրանք հասնում են այդ ամենին և հասկանում,
որ այժմ նորաձև է մեծ շներ ունենալ, շներ, որ առաստաղի մեկ երրորդին են հասնում։
Այդպիսով, նրանք 70 կիլոգրամանոց փռչոտ շներ են պահում,
որոնք դինոզավրի տեսք ունեն,
և անվանում են դրանց Ձեյն Օստինի հերոսների անուններով։
Իսկ հետո, երբ նրանք ծերանում են, նրանք չեն ունենում կյանքի փիլիսոփություն,
բայց որոշում են․ «Ես հաջողակ եմ եղել ամեն բանում,
ես պարզապես չեմ մահանա»։
Եվ նրանք վարձում են մասնավոր մարզիչներ,
դեղորայք են օգտագործում անանուխի կոնֆետի պես։
Դուք տեսել եք նրանց սարերի վրա։
Նրանք սարերի վրա դահուկ են քշում,
այնպիսի մռայլ դեմքի արտահայտությամբ,
որ Դիք Չեյնիին դարձնում են Ջերի Լևիսի նման։
(Ծիծաղ)
Եվ երբ նրանք սլանում են ձեր կողքով,
կարծես նրանք չորացած չամիչ լինեն,
որը սարն է բարձրանում։
(Ծիծաղ)
Այսպիսով սա կյանքի մի մասն է,
բայց ոչ ամբողջ կյանքը։
Վերջին մի քանի տարիների ընթացքում
կարծում եմ, մենք ավելի խորը տեսակետ ենք ձևավորել մարդկային բնույթի մասին,
և այն մասին, թե ովքեր ենք մենք։
Եվ այն հիմնված չէ աստվածաբանության կամ փիլիսոփայության տեսության վրա,
այն բանականության ուսումնասիրության վրա է հիմնված,
հետազոտության բոլոր ասպարեզներում,
նեյրոգիտությունից մինչև իմացական հետազոտություններ,
վարքագծային տնտեսագիտություն, հոգեբանություն,
սոցիոլոգիա,
մենք գիտակցության մեջ հեղափոխություն ենք կատարում։
Եվ երբ դուք սինթեզում եք այդ ամենը,
մարդկային բնույթի մասին նոր պատկեր է ստեղծվում։
Այն շատ հեռու է չոր նյութական պատկերից,
դա նոր հումանիզմ է, դա նոր կախարդանքի պես մի բան է։
Կարծում եմ, երբ դուք սինթեզում եք բոլոր այդ հետազոտությունները,
դուք ունենում եք երեք նոր բացահայտում։
Առաջին բացահայտումն այն է,
որ մինչ գիտակից ուղեղը գրում է մեր ինքնակենսագրականը,
անգիտակից ուղեղն անում է ամբողջ աշխատանքը։
Դա կարելի է ձևակերպել հետևյալ կերպ,
մարդկային ուղեղը մի րոպեում կարող է ինֆորմացիայի միլիոնավոր կտորներ ընկալել,
որոնցից միայն քառասունն է ընկալվում գիտակցաբար։
Սա բերում է տարօրինակ բաների։
Օրինակ, մարդիկ, որոնց անունը Դենիս է,
շատ ավելի մեծ հավանականություն ունեն ատամնաբույժ (dentist -- բառախաղ) դառնալու,
մարդիկ, որոնց անունը Լոուրենս է դառնում են իրավաբան (lawyer -- բառախաղ),
մենք անգիտակցաբար ձգտում ենք դեպի իրերը,
որոնք մեզ ծանոթ են,
այդ իսկ պատճառով ես իմ աղջկան անվանել եմ ԱՄՆ-ի նախագահ Բրուքս։
(Ծիծաղ)
Հետազոտության արդյունքներից մեկն այն է, որ անգիտակցությունը
բնավ հիմար չէ,
այն իրականում բավականին խելացի է։
Օրինակ, կահույք գնելը բավականին իմացական ջանք է պահանջում։
Շատ դժվար է պատկերացնել, թե բազմոցն ինչ տեսք կունենա ձեր տանը։
Դա անելու համար
դուք ուսումնասիրում եք կահույքը,
թույլ տալիս, որ այն մի քիչ «եփվի» ձեր ուղեղում, շեղի ձեզ,
և մի քանի օր հետո, հետևում եք ձեր ներքին ձայնին,
որովհետև անգիտակցաբար դուք արդեն ամեն բան հասկացել եք։
Երկրորդ բացահայտումն այն է,
որ զգացմունքները մեր մտածողության հիմքում են ընկած։
Մարդիկ, որոնք խնդիրներ ունեն,
ուղեղի զգայական մասի հետ,
չափազանց խելացի չեն,
նրանք իրականում երբեմն կարող են շատ անօգնական լինել։
Այս ոլորտի հսկաներից մեկը այսօր այստեղ է գտնվում,
Անտոնի Դամասիոն վաղը առավոտյան ելույթ է ունենալու։
Նա իրականում ցույց է տվել մեզ,
որ զգացմունքները բանականությունից զատ չեն,
դրանք բանականության հիմքն են,
որովհետև դրանք են ստեղծում մեր արժեքները։
Այսպիսով, զգացմունքները հասկանալը և կրթելը
իմաստությանը հասնելու հիմնական ճանապարհն է։
Ես միջին տարիքի տղամարդ եմ,
ես չեմ սիրում զգացմունքներ արտահայտել։
Իմ ամենասիրելի պատմություններից մեկը շատ լավ նկարագարում է այդ միջին տարիքի տղամարդկանց։
Նրանց տեղավորում են ուղեղի աշխատանքը նկարող սարքի մեջ,
չգիտեմ ինչքանով է այս պատմությունը ճիշտ, բայց դա կարևոր չէ,
և սարսափ ֆիլմ ցուցադրում,
իսկ այնուհետ նրանց խնդրում են նկարագրել սեփական զգացմունքներն իրենց կանանց հանդեպ։
Ուղեղի աշխատանքը նույն են երկու գործողությունների ժամանակ։
Սա պարզապես սարսափելի էր։
Այսպիսով, իմ խոսալը զգացմունքների մասին
նման է Գանդիի շատակերության մասին խոսալուն,
բայց դա մեր մտածելակերպի
հիմնական գործընթացն է։
Այն ասում է մեզ, թե ինչ է դրոշմել հիշողության մեջ։
Ուղեղը կյանքի զգացմունքների արձանագրությունն է։
Եվ երրորդ բացահայտումն այն է,
որ մենք ինքնաբավ անհատներ չենք։
Մենք սոցիալական կենդանիներ են, ոչ թե բանական կենդանիներ։
Մենք ծնվում ենք հարաբերություններից,
և խորապես կապված ենք մեկը մյուսիս հետ։
Եվ երբ մենք տեսնում ենք մեկ այն անձ,
մենք մեր ուղեղում վերարտադրում ենք այն,
ինչ տեսնում ենք նրա ուղեղում։
Երբ մենք դիտում ենք մեքենաներով հետապնդում ֆիլմի մեջ,
կարծես մենք ինքներս այդ փորձառությունն ունենանք։
Երբ մենք պոռնոգրաֆիա ենք դիտում,
դա նման է սեքսով զբաղվելուն,
չնայած հավաբանար այդքան հաճելի չէ։
Եվ մենք նկատում ենք դա, երբ սիրահարները քայլում են փողոցով,
երբ ամբոխը Եգիպտոսում կամ Թունիսում,
համախմբվում է կարծես մի զգացմունքային վարակի հետևանքով,
մենք տեսնում ենք այդ խորը կապը։
Այս հեղափոխությունը մեր էության մեջ,
մեզ տալիս է քաղաքականությունն այլ կերպ տեսնելու հնարավորություն,
և ամենակարևորը, մարդկային կապիտալն
այլ կերպ տեսնելու հնարավորություն։
Մենք Ֆրանսիական լուսավորականության զավակներ ենք։
Մենք հավատում ենք, որ բանականությունը մեր ամենամեծ ձիրքերից է։
Բայց կարծում եմ, որ հետազոտությունները ցույց են տալիս,
որ Բրիտանական լուսավորականությունը կամ Շոտլանդական լուսավորականությունը,
ի դեմս Դավիթ Հյումի, Ադամ Սմիթի,
իրականում ավելի ճիշտ պատկերացում ուներ մեր մասին,
որ բանականությունը թույլ է, մեր զգացմուները ուժեղ են,
և որ զգացմունքները հաճախ վստահելի են։
Դա ուղղում է մեր մշակույթի մեջ եղած այդ կողմնապահությունը,
այդ մարդկային խորը կողմնապահությունը։
Սա ավելի խորը իմաստ է տալիս մեզ
այն մասին, թե ինչ է իրականում անհրաժեշտ
կյանքը լավ ապրելու համար։
Երբ մենք մտածում ենք մարդկային կապիտալի մասին,
մենք մտածում ենք այն բաների մասին, որոնք հեշտությամբ կարելի է չափել,
ինչպես օրինակ գնահատականներ, քննության արդյունքներ, գիտական կոչումներ,
դպրոցում ուսուցանած տարիներ։
Իմաստալից կյանք ապրելու համար անհրաժեշտ են
ավելի խորը, ավելի կարևոր բաներ,
բաներ, որոնց համար մենք նույնիսկ անուն չունենք։
Թույլ տվեք մի քանի բան թվարկել,
որն այս հետազոտության արդյունքում ենք ստացել։
Առաջին տաղանդը կամ նվերը
այլ մարդկանց ուղեղները կարդալու
և նրանք հասկանալու հատկությունն է։
Երեխաները ծնվում են այդ հատկությամբ։
Վաշինգտոնի համալսարանի աշխատակից Մելցովը
43 րոպեանոց երեխայի հետ փորձ է անում։
Նա լեզու է ցույց տալիս երեխային։
Երեխան պատասխանում է իր լեզուն հանելով։
Երեխաներն ի ծնե հասկանում են իրենց մայրիկներին,
օգտագործում այդ տեղեկատվությունը,
որպես իրենց իրականությունը հասկանալու համար մի մոդել։
Միացյալ Նահանգներում երեխաների 55 տոկոսը
երկողմանի խոսակցություններ է վարում մայրիկների հետ,
և սովորում է այլ մարդկանց հետ հաղորդակցվելու մոդելներ։
Մարդիկ, ովքեր հաղորդակցվելու մոդելներ ունեն
կյանքում շատ մեծ առավելություն ունեն։
Մինեսոթայի համալսարանի գիտնականները մի ուսումնասիրություն են կատարել,
որի ժամանակ նրանք կարողացել են 77 տոկոս ճշտությամբ
գուշակել, 18 ամսական երեխաներից ովքեր
դպրոցն ավարտելուց հետո համալսարան պիտի ընդունվեն,
հիմնվելով մայրիկների հետ իրենց կապի վրա։
Երեխաների 20 տոկոսը չունեն այդ կապը։
Այդպիսի երեխաները
դժվարանում են մարդկանց հետ հաղորդակցվել։
Նրանք ապրում են կյանքը,
առագաստանավերի նման, որոնք քամուց օրորվում են,
ցանկանում են մարդկանց մոտ գալ,
բայց դա անելու որևէ մոդել չունեն։
Այսպիսով, սա առաջին հմտությունն է,
ինչպես ընկալել մարդկանից ստացված գիտելիքը։
Երկրորդ հմտությունը հավասարակշռությունն է։
Հանգիստ մնալու ունակությունը,
որպեսզի կարողանանք ճանաչել սեփական գիտակցության ձախողումները։
Այսպես, օրինակ, մենք բոլորս չափազանց ինքնավստահ մեքենաներ ենք։
Մեր պրոֆեսորների 95%-ն ասում է,
որ նրանք միջինից բարձ կարգի ուսուցիչներ են,
համալսարանների ուսանողների 95%-ն ասում է,
որ իրենց հաղորդակցման ունակությունները միջինից բարձ են։
Թայմս ամսագիրը հարցրել է ամերիկացիներին․ «Արդյո՞ք դուք պատկանում են մարդկանց այն 1%-ին, ով ամենաշատ գումար է վաստակում»։
Ամերիկացիների 19%-ը համարում է, որ պատկանում է այդ 1%-ին։
(Ծիծաղ)
Բնավորության այդ գիծն ի դեպ տատանվում է տարբեր սեռերի ներկայուցուցիչների մոտ։
Տղամարդիկ կանանցից երկու անգամ ավելի շատ են խեղդվում,
այն պատճառով, որ տղամարդիկ մտածում են, որ կարող են լիճն լողալով անցնել։
Բայց որոշ մարդիկ կարող են ճիշտ գնահատել
իրենց սեփական սահմանափակումները և ինքնավստահությունը։
Նրանք համեստ են։
Նրանք բաց են անորոշության առջև։
Նրանք ունակ են կարգավորել եզրակացությունները
հիմնվելով ապացույցների վրա։
Նրանք հետաքրքրասեր են։
Եվ բնավորության այս գծերը հաճախ կապված չեն IQ-ի հետ։
Բնավորության երրորդ գիծը,
մենք անվանում ենք իմաստություն։
Դա ֆիզիկական շրջապատի հանդեպ զգայությունն է,
նմանություններ գտնելու ունակությունը,
կարևորը տեսնելու կարողությունը։
Իմ գործըկերներից մեկը, ով Թայմսում է աշխատում,
մի հիանալի հոդված էր գրել Իրաքում զինվորների մասին,
ովքեր կարողանում են նայելով փողոցին ինչ-որ կերպ որոշել,
թե արդյոք այնտեղ պայթուցիք կամ ական կա։
Նրանք չէին կարողանա բացատրել ձեզ, թե ինչպես էին հասկանում դա,
բայց նրանք սառնություն էին զգում,
և դեպքերի մեծամասնությամբ ճիշտ էին իրենց գուշակություններում։
Երրորդը փոխադարձ ըմբռնում է, համակրանքը,
խմբում աշխատելու ունակությունը։
Եվ դա չափազանց կարևոր է,
որովհետև խմբերն ավելի խելացի են քան անհատները,
իսկ դեմ-դիմաց հաղորդակցվող խմբերը շատ ավելի խելացի են,
քան խմբերն, որոնք հաղորդակցվում են էլեկտրոնայի ձևով,
որովհետև հաղորդակցման 90 տոկոսը բանավոր խոսքի միջոցով չէ տեղի ունենում։
Եվ խմբի արդյունավետությունը
չի որոշվում խմբի IQ-ի մեծությամբ,
այն որոշվում է նրանով, թե որքան լավ են խմբի անդամները հաղորդակցվում,
և որքան հաճախ են հերթով մասնակցում խոսակցությանը։
Այդ ժամանակ դուք կարող եք խոսել այնպիսի մի հատկանիշի մասին, ինչպիսինն է «ձուլում»-ը։
Յուրաքանչյուր երեխա կարող է ասել․ «Ես վագր եմ», և ձևացնել, որ վագր է։
Դա այդքան տարրական է թվում։
Բայց իրականում, արտակարգ բարդ է
վերցնել «ես»-ի և «վագր»-ի գաղափարները
և դրանք միմյանց ձուլել։
Բայց դա է նորարարության աղբյուրը։
Օրինակ, այն ինչ արեց Պիկասոն,
դա արևմտյան արվեստի գաղափարը
աֆրիկյան դիմակների գաղափարի հետ
ձուլելն էր,
և ոչ միայն երկրաչափությունը,
այլ նաև դրանցում պարունակվող բարոյական համակարգերը։
Եվ կրկին, սրանք հմտություններ են, որոնք մենք չենք կարող հաշվել և չափել։
Եվ վերջին բանը, որ ուզում եմ նշել,
մի բան է, որ անվանում են սիրահարվածություն։
Եվ սա կարողություն չէ,
սա շարժիչ ուժ է և դրդապատճառ։
Գիտակից ուղեղը տենչում է հաջողություն և հեղինակություն։
Անգիտակից ուղեղը տենչում է
տրանսցենդենցիայի այն պահերը,
երբ անհետանում են սահմանները,
և մենք կորցնում ենք մեզ մեր աշխատանքի մեջ,
երբ արեհստավորը կորցնում է իրեն իր զբաղմունքի մեջ,
երբ բնագետն իրեն զգում է բնության մի մասնիկ,
երբ հավատացյալը զգում է Աստծո սերը։
Ահա թե ինչ է տենչում անգիտակից ուղեղը։
Եվ մեզանից շատերը զգացել են դա, երբ սիրահարված են եղել,
երբ սիրահարներն ասես մեկ մարդ լինեն։
Եվ այս հետազոտության ժամանակ իմ հանդիպած
ամենագեղեցիկ նկարագիրն այն մասին,
թե ինչպես են ուղեղները ներթափանցում մեկը մյուսի մեջ,
գրվել է մեծ գիտնական
Դուգլաս Հոֆշտադերի կողմից, Ինդիանայի համալսարանից։
Նա ամուսնացած էր Քերոլ անունով մի կնոջ հետ,
և նրանք հիանալի զույգ էին։
Երբ նրանց երեխաները հինգ և երկու տարեկան էին,
Քերոլը կաթվածից և ուղեղի քաղցկեղից հանկարծակի մահացավ։
Հոֆշտադերը մի գիրք գրեց,
«Ես պարադոքսային օղակ եմ» անունով։
Գրքի մեջ նա մի պահ է նկարագրում,
Քերոլի մահից մի քանի ամիս անց,
նա տեսնում է կնոջ նկարը իր ննջասենյակում`
բուխարու կամ սեղանի վրա։
Եվ ահա թե ինչ է նա գրում․
«Ես նայեցի նրա դեմքին,
և նայեցի այնքան խորը,
որ զգացի, որ նրա աչքերի հետևում եմ։
Եվ միանգամից սկսեցի ասել,
մինչ արցունքները հոսում էին,
«Սա ես եմ։ Սա ես եմ»։
Եվ այդ պարզ բառերը
հիշեցրեցին ինձ իմ նախկինում ունեցած մտքերը
հոգիները միաձուլման մասին,
մեկ ամբողջական էության մեջ,
այն մասին, որ մեր երկուսիս հոգիները
նույն հույսերը և երազանքներն ունեն մեր երեխաների համար,
և այն մասին, որ այդ հույսերը
առանձին հույսեր չեն,
այլ մեկ հույս,
մեկ բան, որ բնորոշում է երկուսիս,
որ համախմբում է երկուսիս մեկ միավորի մեջ,
միավոր, որի մասին ես շատ քիչ պատկերացում ունեի
մինչ ամուսնանալն ու երեխաներ ունենալը։
Ես հասկացա, որ թեև Քերոլը մահացել է,
նրա այդ կարևոր մասնիկը չի մահացել,
այն ապրում է իմ ուղեղի մեջ»։
Հույները ասում են, որ մենք պետք է տառապենք մինչ հասնենք իմաստության։
Իր տառապանքի միջոցով Հոֆշտադերը հասկացավ,
թե ինչքան խորն ենք մենք կապված միմյանց հետ։
Վերջին 30 տարիներին պետական քաղաքականության ձախողումների արդյունքում,
կարծում եմ, մենք կարող ենք եզրակացնել,
թե ինչքան մակերեսային էին մարդկային բնույթի մասին մեր պատկերացումները։
Իսկ այժմ, երբ մենք դեմ ենք դուրս գալիս այդ մակերեսային պատկերացումներին
և այն ձախողումներին, որոնք առաջացել են
մեր էությունը հասկանալու անկարողությունից,
հեղափոխություն ենք սկսում գիտակցության մեջ,
այդ մարդիկ այդ բոլոր ոլորտներում,
ուսումնասիրելով բնության խորությունը
հայտնաբերում են այս կախարդանքով լի
նոր հումանիզմը։
Երբ Ֆրեյդը սահմանեց անգիտակցության իր դատողութունները,
այն հսկայական ազդեցության ունեցավ տարբեր ոլորտներում այդ տարիներին։
Ներկայումս մենք հայտաբերում ենք անգիտակցության
ավելի ճշգրիտ պատկեր, այն մասին, թե ով ենք մենք հոգու խորքում։
Եվ դա կունենա հիանալի և շատ մեծ
ազդեցություն մեր մշակույթի վրա։
Շնորհակալություն։
(Ծափահարություններ)