Είμαι ένας σκουπιδιάρης.
Θα βρείτε ενδιαφέρον το γεγονός ότι έγινα σκουπιδιάρης,
αφού πραγματικά μισώ τα σκουπίδια.
Ελπίζω μέσα στα επόμενα 10 λεπτά,
να αλλάξω τον τρόπο που σκέφτεστε
σχετικά με τα διάφορα πράγματα στη ζωή σας.
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.
Σκεφτείτε τον καιρό όταν ήσασταν ακόμα παιδιά.
Πώς βλέπατε τα πράγματα στη ζωή σας;
Ίσως να ίσχυαν οι παιδικοί κανόνες:
Εγώ τα είδα πρώτος, είναι δικά μου.
Ολόκληρη η σωρός από πράγματα είναι δικιά μου εάν φτιάχνω κάτι.
Όσο περισσότερα πράγματα έχω, τόσο το καλύτερο.
Και φυσικά, τα σπασμένα πράγματα, δικά σου.
(Γέλια)
Λοιπόν, μετά από 20 χρόνια στη βιομηχανία ανακύκλωσης
είμαι πλέον βέβαιος
ότι δεν ξεχνάμε απαραίτητα τους κανόνες αυτούς
με την ενηλικίωσή μας.
Επιτρέψτε μου να εξηγήσω αυτή την άποψή μου.
Κάθε μέρα
σε μονάδες ανακύκλωσης ανά τον κόσμο
επεξεργαζόμαστε περίπου μισό εκατομμύριο κιλά
πεταμένων αντικειμένων.
Μισό εκατομμύριο κιλά την ημέρα φαίνονται πολλά,
αλλά δεν αντιστοιχούν παρά σε ελάχιστα διαρκή αγαθά
που πετάγονται κάθε χρόνο παγκοσμίως,
πολύ λιγότερο από ένα τοις εκατό.
Στην πραγματικότητα, τα Ηνωμένα Έθνη εκτιμούν
ότι περίπου 40 δισεκατομμύρια κιλά το χρόνο
προέρχονται από ηλεκτρονικά
τα οποία πετάμε ετησίως παντού στον κόσμο
και είναι μία κατηγορία που αυξάνεται ταχέως στο χείμαρρο σκουπιδιών μας.
Και αν συμπεριλάβουμε και άλλα διαρκή αγαθά όπως τα αυτοκίνητα κλπ.
ο αριθμός αυτός διπλασιάζεται.
Και φυσικά, όσο πιο ανεπτυγμένη είναι η χώρα,
τόσο μεγαλύτερο το βουνό σκουπιδιών.
Βλέποντας λοιπόν αυτά τα βουνά,
οι περισσότεροι τα περνάνε για σκουπίδια.
Εμείς τα βλέπουμε σαν υπέργεια ορυχεία.
Και ο λόγος που τα βλέπουμε σαν ορυχεία είναι επειδή πολλές πολύτιμες πρώτες ύλες
χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή αυτών των πραγμάτων.
Όλο και πιο σημαντική είναι
η ανεύρεση ενός τρόπου λήψης αυτών των πρώτων υλών
από αυτές τις εξαιρετικά σύνθετες σωρούς σκουπιδιών.
Γιατί όπως ακούγαμε όλη τη βδομάδα στο TED,
ο κόσμος συρρικνώνεται και οι άνθρωποι αυξάνονται και πληθύνονται,
ζητώντας όλο και περισσότερα πράγματα.
Φυσικά, θέλουν τα παιχνίδια και τα εργαλεία
που πολλοί από εμάς θεωρούν δεδομένα.
Τι χρειαζόμαστε όμως για την κατασκευή αυτών των παιχνιδιών και εργαλείων
που χρησιμοποιούμε καθημερινά;
Πρόκειται κυρίως για πολλά είδη πλαστικών και μετάλλων.
Συνήθως, λαμβάνουμε τα μέταλλα
από πηγές τις οποίες εκμεταλλευόμαστε
σε όλο και μεγαλύτερα ορυχεία
με όλο και μεγαλύτερο βάθος σε όλο τον πλανήτη.
Τα πλαστικά κατασκευάζονται από πετρέλαιο
για το οποίο πάμε στα πιο απόμερα μέρη
και τρυπάμε όλο και βαθύτερα για την εξόρυξή του.
Οι πρακτικές αυτές
έχουν σημαντικές οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις
τις οποίες αρχίσαμε ήδη να αντιλαμβανόμαστε.
Τα καλά νέα είναι ότι αρχίσαμε να ανακτούμε υλικά από πράγματα που έφτασαν στο τέλος της ζωής τους
και αρχίσαμε να ανακυκλώνουμε τα πράγματα αυτά,
ειδικότερα σε περιοχές του κόσμου όπως εδώ στην Ευρώπη
όπου πολιτικές ανακύκλωσης έχουν τεθεί σε ισχύ,
οι οποίες επιβάλλουν την ανακύκλωση αυτών των πραγμάτων.
με υπευθυνότητα.
Τα περισσότερα πράγματα που έχουν περάσει σε αχρηστία και
έχουν καταφέρει να φτάσουν στο εργοστάσιο ανακύκλωσης είναι μεταλλικά.
Για να παρουσιάσουμε τα πράγματα στις σωστές τους διαστάσεις
χρησιμοποιώ το χάλυβα ως παράδειγμα εδώ για τα μέταλλα,
επειδή είναι το πιο συνηθισμένο μέταλλο.
Αν τα πράγματά σας φτάσουν στο εργοστάσιο ανακύκλωσης,
κατά πάσα πιθανότητα περισσότερο από 90% των μετάλλων
πρόκειται να ανακτηθεί και να επαναχρησιμοποιηθεί για άλλο σκοπό.
Τα πλαστικά είναι μία εντελώς διαφορετική υπόθεση.
Πολύ λιγότερο από το 10 τοις εκατό ανακτάται.
Για την ακρίβεια, περίπου πέντε τοις εκατό.
Τα περισσότερα καίγονται ή καταλήγουν στη χωματερή.
Τώρα οι περισσότεροι πιστεύουν ότι επειδή το πλαστικό είναι υλικό για πέταμα,
έχει πολύ μικρότερη αξία.
Στην πραγματικότητα όμως, τα πλαστικά είναι κατά πολύ πολυτιμότερα από το χάλυβα.
Τα πλαστικά παράγονται και καταναλώνονται
σε όλο τον κόσμο σε μεγαλύτερο όγκο
ετησίως απ' ότι ο χάλυβας.
Γιατί λοιπόν ένα τέτοιο πολύτιμο υλικό που το βρίσκουμε σε αφθονία
δεν ανακτάται πουθενά στο βαθμό
που ανακτώνται λιγότερο πολύτιμα υλικά;
Αυτό οφείλεται κυρίως
στο γεγονός ότι η ανακύκλωση των μετάλλων είναι πολύ εύκολη
διαχωρίζοντάς τα από άλλα υλικά και από άλλα είδη μετάλλων.
Έχουν διαφορετική πυκνότητα,
διαφορετικές ηλεκτρικές και μαγνητικές ιδιότητες.
Έχουν ακόμα και διαφορετικό χρώμα.
Για αυτό το λόγο είναι πολύ εύκολο για τον άνθρωπο ή τη μηχανή
να διαχωρίσει αυτά τα μέταλλα
από άλλα υλικά και από άλλα είδη μετάλλων.
Τα πλαστικά έχουν πυκνότητα που συμπίπτει και κυμαίνεται σε ένα πολύ στενό φάσμα.
Έχουν είτε ταυτόσημες, είτε παρόμοιες
ηλεκτρικές και μαγνητικές ιδιότητες.
Το πλαστικό μπορεί να έχει οποιοδήποτε χρώμα
όπως γνωρίζετε.
Οι παραδοσιακοί λοιπόν τρόποι διαχωρισμού των υλικών
δεν μπορούν να εφαρμοστούν στα πλαστικά.
Το γεγονός ότι η ανακύκλωση των μετάλλων από τον άνθρωπο είναι τόσο εύκολη έχει επίσης ως συνέπεια
πολλά από τα σκουπίδια των ανεπτυγμένων χωρών
και λυπάμαι που το λέω, κυρίως των Ηνωμένων Πολιτειών,
όπου δεν υπάρχει πολιτική ανακύκλωσης σε ισχύ όπως εδώ στην Ευρώπη,
να καταλήγουν στις αναπτυσσόμενες χώρες
για ανακύκλωση με χαμηλό κόστος.
Έναντι μόνο ενός δολαρίου την ημέρα, άνθρωποι ψαχουλεύουν ανάμεσα στα σκουπίδια μας.
Παίρνουν αυτό που θέλουν, κυρίως τα μεταλλικά αντικείμενα,
πλακέτες κυκλωμάτων κλπ.
και αφήνουν μόνο ό,τι δεν μπορούν να ανακτήσουν,
δηλαδή κυρίως τα πλαστικά.
Ή καίνε τα πλαστικά για να πάρουν τα μέταλλα
σε χώρους καύσης όπως αυτόν που βλέπετε εδώ.
Και παίρνουν τα μέταλλα με τα χέρια τους.
Τώρα, ενώ αυτή η λύση είναι ίσως η πιο οικονομική,
δεν είναι σίγουρα η πιο οικολογική
ή η πιο ασφαλής και υγιεινή για τον άνθρωπο.
Πρόκειται για μία περιβαλλοντική αυθαιρεσία όπως την αποκαλώ.
Δεν είναι δίκαιο, δεν είναι ασφαλές
και δεν είναι βιώσιμο.
Τώρα επειδή τα πλαστικά βρίσκονται σε αφθονία --
εν τω μεταξύ,
αυτές οι άλλες μέθοδοι δεν επιτρέπουν προφανώς την ανάκτηση του πλαστικού,
αλλά ο κόσμος προσπαθεί να ανακτήσει τα πλαστικά.
Αυτό είναι ένα παράδειγμα.
Έβγαλα αυτή τη φωτογραφία ενώ στεκόμουν στις οροφές
ενός σπιτιού σε μία από τις μεγαλύτερες φτωχογειτονιές του κόσμου, στη Μουμπάι της Ινδίας.
Αποθηκεύουν τα πλαστικά στις οροφές.
Τα μεταφέρουν κάτω από τις στέγες σε μικρά εργαστήρια όπως αυτά,
και προσπαθούν με δυσκολία να διαχωρίσουν τα πλαστικά,
με βάση το χρώμα, το σχήμα, την υφή,
με όποια τεχνική μπορούν.
Κάποιες φορές καταλήγουν στη τεχνική που είναι γνωστή ως "κάψε και μύρισε"
κατά την οποία καίνε το πλαστικό και μυρίζουν τις αναθυμιάσεις
ώστε να καθορίσουν το είδος του πλαστικού.
Καμία από αυτές τις τεχνικές δεν εξασφαλίζει μεγάλο αριθμό ανακυκλώσιμων
πλαστικών σε αξιοσημείωτο βαθμό.
Παρεπιμπτόντως,
μην επιχειρήσετε την τεχνική αυτή στο σπίτι.
Τι μπορούμε να κάνουμε λοιπόν με αυτό το υπερσύγχρονο υλικό
όπως τουλάχιστον αποκαλούσαμε παλαιότερα αυτά τα πλαστικά;
Είμαι πεπεισμένος ότι είναι ιδιαιτέρως πολύτιμα και διαθέσιμα σε τεράστιες ποσότητες
για να τα βάζουμε πίσω στο έδαφος
ή να τα ρίχνουμε στη φωτιά.
Πριν από περίπου 20 χρόνια λοιπόν, άρχισα κυριολεκτικά τα μαστορέματα στο γκαράζ μου,
προσπαθώντας να βρω τον τρόπο διαχωρισμού
αυτών των παρόμοιων υλικών
και τελικά ζήτησα τη βοήθεια πολλών φίλων μου,
στο χώρο των ορυκτών, των πλαστικών,
και αρχίσαμε τις αναζητήσεις σε εργαστήρια σε όλο τον κόσμο.
Γιατί ασχολούμαστε εξάλλου με τα υπέργεια ορυχεία.
Καταφέραμε τελικά να σπάσουμε τον κώδικα.
Πρόκειται για το τελευταίο βήμα στον τομέα της ανακύκλωσης.
Είναι το τελευταίο κύριο υλικό
το οποίο ανακτάται σε σημαντικές ποσότητες στον πλανήτη.
Και κατορθώσαμε τελικά να βρούμε τη λύση.
Κατά τη διαδικασία, αρχίσαμε να αναπαριστούμε
την κατασκευή πλαστικών.
Ο παραδοσιακός τρόπος κατασκευής πλαστικών
βασίζεται στο πετρέλαιο ή τα πετροχημικά.
Διασπούμε τα μόρια, τα ανασυνδυάζουμε με συγκεκριμένο τρόπο,
για την κατασκευή των υπέροχων πλαστικών που απολαμβάνουμε όλοι καθημερινά.
Σκεφτήκαμε πως πρέπει να υπάρχει ένας πιο βιώσιμος τρόπος κατασκευής πλαστικών.
Βιώσιμος όχι μόνο από περιβαλλοντική σκοπιά,
αλλά και από οικονομική σκοπιά.
Μία καλή αρχή λοιπόν θα ήταν τα σκουπίδια.
Σίγουρα η λύση αυτή δεν κοστίζει όσο το πετρέλαιο
και τα σκουπίδια είναι άφθονα,
όπως μπορείτε να δείτε και στις φωτογραφίες.
Επειδή δεν διασπούμε το πλαστικό σε μόρια,
και τα ανασυνδυάζουμε,
χρησιμοποιούμε μία προσέγγιση εξόρυξης για τη λήψη του υλικού.
Το κεφαλαιουχικό κόστος είναι σαφώς μικρότερο
με τον εξοπλισμό της εγκατάστασής μας.
Έχουμε τεράστια εξοικονόμηση ενέργειας.
Δεν ξέρω πόσα άλλα σχέδια αυτή τη στιγμή στον πλανήτη
είναι σε θέση να εξοικονομούν ενέργεια 80 με 90 τοις εκατό,
σε σύγκριση με τους παραδοσιακούς τρόπους.
Αντί λοιπόν να πετάμε μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια
για τη δημιουργία μίας χημικής εγκατάστασης
η οποία θα κατασκευάζει μόνο ένα είδος πλαστικού για ολόκληρη τη ζωή της,
οι εγκαταστάσεις μας μπορούν να φτιάξουν οποιοδήποτε είδος πλαστικού τους δώσουμε.
Κάνουμε έτσι μία απροσδόκητη αντικατάσταση
του πλαστικού που κατασκευάζεται από πετροχημικά.
Οι πελάτες μας απολαμβάνουν
εξαιρετικά χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.
Καταφέρνουν έτσι να εξοικονομήσουν χρήματα με την ανακύκλωση,
και να δημιουργήσουν πιο βιώσιμα προϊόντα.
Στο λίγο χρόνο που έχω,
θέλω να σας δώσω μία ιδέα του πώς δουλεύουμε.
Αρχίζουμε με μεταλλικούς ανακυκλωτές που τεμαχίζουν τα πράγματά μας σε πολύ μικρά κομμάτια.
Παίρνουν το μέταλλο
και αφήνουν αυτό που αποκαλούμε υπολείμματα υλικού, δηλαδή τα σκουπίδια τους,
ένα σύνθετο μίγμα υλικών,
κυρίως από πλαστικά.
Παίρνουμε ό,τι δεν είναι πλαστικό,
όπως τα μέταλλα που έχουν ξεμείνει, χαλιά, αφρό, καουτσούκ,
ξύλο, γυαλί, χαρτί κ.ά.
Κατά καιρούς, βρίσκουμε δυστυχώς και νεκρά ζώα.
Το πρώτο μέρος της διαδικασίας που μοιάζει με την παραδοσιακή ανακύκλωση αρχίζει εδώ.
Η διαλογή του υλικού γίνεται με μαγνήτες
και αεροδιαχωρισμό.
Σε αυτό το σημείο μοιάζει με το εργοστάσιο σοκολάτας του Γουίλι Γουόνκα.
Στο τέλος της διαδικασίας, λαμβάνουμε ένα μικτό σύνθετο πλαστικό.
Πολλά διαφορετικά είδη πλαστικού
και πολλές διαφορετικές ποιότητες.
Αυτό είναι το πιο περίπλοκο μέρος της διαδικασίας,
η σκληρή δουλειά, όταν αρχίζει η διαδικασία διαχωρισμού που συνίσταται σε διάφορα βήματα.
Αλέθουμε το πλαστικό σε πολύ μικρά κομμάτια.
Χρησιμοποιούμε μία ιδιαίτερα αυτοματοποιημένη διαδικασία
για το διαχωρισμό των πλαστικών,
όχι μόνο κατά είδος, αλλά και κατά ποιότητα.
Στο τέλος αυτού του μέρους της διαδικασίας,
παίρνουμε μικρά φύλλα πλαστικού
ενός είδους και μίας ποιότητας.
Με οπτικό διαχωρισμό, χωρίζουμε το υλικό κατά χρώμα.
Τα αναμιγνύουμε σε σιλό ανάμιξης 16000 κιλών.
Πιέζουμε το υλικό σε εξωθητήρες όπου το λιώνουμε,
περνώντας το από μικρά ακροστόμια,
δημιουργώντας πλαστικές χορδές σα μακαρόνια.
Τεμαχίζουμε τις χορδές
σε αυτό που αποκαλούμε σφαιρίδια.
Πρόκειται για το νόμισμα της βιομηχανίας των πλαστικών.
Αυτό είναι το ίδιο υλικό
που θα παίρνατε από το πετρέλαιο.
Σήμερα,
το παράγουμε από τα παλιά σας πράγματα,
για να χρησιμοποιηθεί για τα καινούρια σας πράγματα.
(Χειροκρότημα)
Τώρα λοιπόν, αντί να αφήνετε τα πράγματά σας να μαζεύονται
σ' ένα λόφο σε μία αναπτυσσόμενη χώρα
ή να γίνονται στην κυριολεξία καπνός,
μπορείτε να βρείτε τα παλιά σας πράγματα
ξανά πάνω στο γραφείο σας υπό τη μορφή νέων προϊόντων,
στη δουλειά,
ή στο σπίτι.
Αυτά είναι μόνο λίγα παραδείγματα
εταιριών οι οποίες αγοράζουν το πλαστικό μας,
αντικαθιστώντας το πρωτογενές πλαστικό,
για την κατασκευή των νέων προϊόντων τους.
Ελπίζω λοιπόν ν' άλλαξα τον τρόπο που βλέπετε
τουλάχιστον κάποια από τα πράγματα στη ζωή σας.
Παίρνουμε μαθήματα από τη μητέρα φύση.
Η μητέρα φύση πετάει πολύ λίγα πράγματα στα σκουπίδια,
ξαναχρησιμοποιώντας ουσιαστικά τα πάντα.
Ελπίζω επίσης να σταματήσετε να βλέπετε τον εαυτό σας μόνο ως καταναλωτή,
που είναι ένας τίτλος τον οποίο μισούσα όλη μου τη ζωή
και να χρησιμοποιήσετε τις πηγές σε μία μορφή,
μέχρι να αποκτήσουν μία άλλη,
για να χρησιμοποιηθούν διαφορετικά αργότερα.
Τέλος, ελπίζω να συμφωνείτε μαζί μου
για αλλαγή αυτού του τελευταίου παιδικού κανόνα
σε: «τα σπασμένα πράγματα, δικά μου».
Σας ευχαριστώ για το χρόνο σας.
(Χειροκρότημα)