Sta me toe te beginnen met een vraag aan iedereen.
Je weet dat mensen over de hele wereld
vechten voor hun vrijheid,
voor hun rechten.
Sommigen vechten tegen een onderdrukkend regime.
Anderen vechten tegen een onderdrukkende samenleving.
Welke strijd is volgens jou het lastigst?
Ik zal deze vraag proberen te beantwoorden
tijdens de komende paar minuten.
We gaan twee jaar terug in mijn leven.
Het was bedtijd voor mijn zoon, Aboody.
Hij was toen vijf.
Na zijn bedtijdritueel
keek hij me aan en vroeg:
"Mama, zijn wij slechte mensen?"
Ik was geschokt.
"Waarom zeg je zoiets, Aboody?"
Eerder die dag had ik schrammen gezien
op zijn gezicht, toen hij van school thuiskwam.
Hij wilde niet vertellen wat er gebeurd was.
Maar nu was hij er klaar voor.
"Twee jongens hebben me geslagen op school.
Ze zeiden: 'We hebben je mama op Facebook gezien.
Jij en je mama horen in de gevangenis.' "
Ik ben nooit bang geweest om Aboody iets te zeggen.
Ik ben altijd trots geweest op mijn prestaties.
Maar die vragende ogen van mijn zoon
waren mijn moment van de waarheid,
waarop het allemaal samenkwam.
Ik ben een Saoedische vrouw die gevangen werd gezet
omdat ik met de auto reed in een land
waar vrouwen niet geacht worden met de auto te rijden.
Gewoon omdat hij mij zijn autosleutels gaf,
zat mijn broer twee keer vast.
Hij werd zodanig lastiggevallen dat hij
zijn baan als geoloog moest opgeven
en het land verliet met zijn vrouw en zoontje van 2.
Mijn vader moest een vrijdagpreek aanhoren
waarin de imam vrouwelijke chauffeurs veroordeelde
en hen hoeren noemde
voor massa's gelovigen,
waaronder onze vrienden en familie van mijn vader.
Ik kreeg een georganiseerde lastercampagne over mij heen
in de locale media, en valse geruchten, verspreid
tijdens familiebijeenkomsten, op straat
en op school.
Het drong allemaal tot me door.
Ik zag haarscherp dat die kinderen
mijn zoon niet wilden kwetsen.
Ze waren gewoon beïnvloed door de volwassenen in hun buurt.
Het ging niet over mij. Het was geen straf
omdat ik aan het stuur was gaan zitten en een paar km had gereden.
Het was een straf omdat ik het had aangedurfd
de regels van de maatschappij te tarten.
Maar mijn verhaal gaat verder dan dit moment van de waarheid.
Ik geef jullie een overzicht
van mijn verhaal.
In mei 2011
klaagde ik tegen een collega
over de last die ik had ondervonden
op zoek naar een rit naar huis,
hoewel ik een auto en een internationaal rijbewijs had.
Zolang ik weet hebben vrouwen in Saoedi-Arabië
altijd geklaagd over het verbod,
maar het is al 20 jaar geleden dat iemand
nog probeerde om er iets aan te doen,
een hele generatie geleden.
Hij gooide het goede/slechte nieuws in mijn gezicht:
"Maar er is geen wet die je het rijden verbiedt."
Ik zocht het op, en het klopte.
Er was geen wet in Saoedi-Arabië.
Het was een gewoonte, tradities
vastgelegd in strikte religieuze fatwa's
opgelegd aan vrouwen.
Dat besef was de aanleiding voor het idee van 17 juni,
toen we vrouwen aanmoedigden om aan het stuur te gaan zitten en te rijden.
Enkele weken later kregen we dit soort berichten:
"Wolfshonden zullen je verkrachten als je gaat rijden."
Een moedige vrouw, Najla Hariri,
een Saoedische vrouw uit de stad Jeddah,
reed met de auto en kondigde het aan,
maar ze maakte geen video.
We hadden bewijs nodig.
Dus reed ik. Ik postte een video op YouTube.
Tot mijn verbazing
werd die honderdduizenden keren bekeken op de eerste dag.
Wat gebeurde er toen, natuurlijk?
Ik kreeg bedreigingen
met moord en verkrachting, gewoon om de campagne te stoppen.
De Saoedische autoriteiten hielden zich heel kalm.
Dat vonden we pas echt akelig.
Ik nam deel aan de campagne met andere Saoedische vrouwen en zelfs mannelijke activisten.
We wilden weten hoe de autoriteiten
zouden reageren op de eigenlijke dag, 17 juni,
toen vrouwen gingen autorijden.
Deze keer vroeg ik mijn broer
om mee te komen en langs een politieauto te rijden.
Het ging snel. We werden gearresteerd,
tekenden een belofte om niet meer te rijden en werden vrijgelaten.
We werden weer gearresteerd. Hij werd één dag vastgehouden,
ik ging naar de gevangenis.
Ik wist niet zeker waarom,
want er werd me tijdens het verhoor niets ten laste gelegd.
Maar ik was zeker van mijn onschuld.
Ik had geen wet geschonden, hield mijn abaya aan
-- een zwarte mantel die we in Saoedi-Arabië dragen voor we het huis uitgaan --
en mijn medegevangenen bleven me vragen om hem uit te doen.
Maar ik was zo zeker van mijn onschuld:
"Nee, ik ga vandaag naar huis."
Buiten de gevangenis was het hele land over zijn toeren.
Sommigen vielen me heftig aan,
anderen steunden me en verzamelden handtekeningen
in een verzoek aan de koning om me vrij te laten.
Ik werd vrijgelaten na 9 dagen.
17 juni komt eraan.
De straten waren vol politie-auto's
en religieuze politie-auto's
maar ongeveer 100 dappere Saoedische vrouwen
negeerden het verbod en reden die dag.
Niemand werd gearresteerd. We hadden het taboe doorbroken.
(Applaus)
Intussen weet iedereen dat we niet mogen rijden,
dat vrouwen niet mogen rijden in Saoedi-Arabië.
Maar weinigen weten waarom.
Ik help je die vraag te beantwoorden.
Er was een officiële studie
die aan de Shuraraad werd voorgelegd --
de adviesraad aangesteld
door de koning van Saoedi-Arabië --
ze was uitgevoerd door een lokale professor,
een universiteitsprofessor.
Hij beweert dat het op basis van een UNESCO-studie was.
De studie zegt
dat het percentage verkrachtingen, overspel,
onwettige kinderen, zelfs druggebruik,
prostitutie in landen waar vrouwen rijden,
hoger is dan in landen waar vrouwen niet rijden.
(Gelach)
Ik weet het -- ik was geschokt.
Ik dacht: "We zijn het laatste land ter wereld
waar vrouwen niet rijden."
Bekijk de wereldkaart,
en er blijven maar 2 landen over:
Saoedi-Arabië, en die andere samenleving is de rest van de wereld.
We begonnen een hashtag op Twitter om met de studie te lachen.
We waren voorpaginanieuws over de hele wereld.
[BBC News: 'Einde van de maagdelijkheid' als vrouwen rijden, zegt geestelijke.] (Gelach)
Pas toen beseften we hoe krachtig het is
om je verdrukker uit te lachen.
Het berooft hem van zijn sterkste wapen: angst.
Dit systeem is gebaseerd op ultraconservatieve
tradities en gewoontes
die vrouwen behandelen als inferieure wezens
die een voogd nodig hebben om hen te beschermen.
Ze hebben zijn toestemming nodig,
mondeling of schriftelijk, hun hele leven lang.
We zijn minderjarig tot we sterven.
Het wordt erger als het vastligt in religieuze fatwa's
op basis van een foute interpretatie van de sharia, de religieuze wet.
Het ergste is als ze vastgelegd worden
als wetten in het systeem
en als vrouwen zelf geloven dat ze inferieur zijn
en zich zelfs verzetten tegen wie deze wetten probeert te betwisten.
Voor mij ging het niet om die aanvallen op mij.
Het ging om twee totaal verschillende
percepties van mijn persoon --
schurk in mijn eigen land,
held daarbuiten.
Ik vertel jullie twee verhalen van de afgelopen twee jaar.
Het ene was toen ik gevangen zat.
Ik weet vrij zeker dat toen ik gevangen zat,
Iedereen de krantenkoppen zag in internationale media,
ongeveer zoiets, gedurende de 9 dagen van mijn gevangenschap.
Maar thuis was het beeld helemaal anders.
Het zag er eerder zo uit:
"Manal al-Sharif wordt beschuldigd van het verstoren van de openbare orde
en het aanzetten van vrouwen tot rijden."
Ik weet het.
"Manal al-Sharif trekt zich terug uit de campagne."
Oké. Dit is mijn favoriet:
"Manal al-Sharif breekt en bekent:
'Buitenlandse machten spoorden me aan.' "
(Gelach)
En het gaat maar door, zelfs een proces en publieke geseling.
Dat is dus een totaal ander beeld.
Men vroeg me vorig jaar om een speech te geven
op het Oslo Freedom Forum.
Ik werd omgeven door liefde
en steun van mensen rondom mij.
Ze zagen me als een inspiratie.
Maar toen ik terugvloog naar mijn land,
haatten ze die toespraak zo erg.
Ze noemden het verraad aan het land
en volk van Saoedi-Arabië.
Ze begonnen een hashtag #OsloVerrader.
Er waren 10.000 tweets met die hashtag,
terwijl de tegengestelde, #OsloHeld,
maar een handvol tweets telde.
Ze deden zelfs een enquête.
Meer dan 13.000 mensen stemden op deze vraag:
of ze me een verrader vonden na die speech of niet.
90% zei ja, ze is een verrader.
Dit zijn dus twee totaal tegengestelde percepties
van mijn persoonlijkheid.
Ik vind mezelf een trotse Saoedische vrouw.
Ik hou echt van mijn land.
Omdat ik van mijn land hou, doe ik dit.
Omdat ik geloof dat een maatschappij niet vrij is
als haar vrouwen niet vrij zijn.
(Applaus)
Dankuwel.
(Applaus)
Dankuwel, dankuwel.
(Applaus)
Dankuwel.
Maar je leert uit wat je overkomt.
Ik leerde om altijd daar te zijn.
Zodra ik vrijgekomen was,
nam ik een douche en ging online kijken.
Ik opende mijn twitteraccount en mijn facebookpagina.
Ik heb altijd veel respect
voor mensen die hun mening uiten tegenover mij.
Ik luister naar wat ze zeggen
en verdedig me nooit alleen met woorden.
Ik gebruik actie. Toen ze zeiden dat ik me moest terugtrekken,
deed ik de wegenpolitie haar allereerste proces aan
omdat ze me geen rijbewijs gaf.
Vele mensen gaven enorme steun, zoals de 3.000 mensen
die de petitie voor mijn vrijlating tekenden.
We stuurden een petitie naar de Shuraraad
om de opheffing van het verbod voor Saoedische vrouwen te vragen
en er waren 3.500 burgers die erin geloofden
en die petitie ondertekenden.
Mensen zo als zij, ik toon maar wat voorbeelden,
die verbluffend zijn, en geloven in vrouwenrechten in Saoedi-Arabië.
Ze krijgen veel haat over zich heen
omdat ze hun stem verheffen en hun mening geven.
Saoedi-Arabië zet vandaag kleine stappen
richting het versterken van vrouwenrechten.
De Shuraraad die door de koning is aangesteld,
bij decreet van Koning Abdullah,
heeft vorig jaar 30 vrouwelijke leden gekregen,
ongeveer 20 procent.
20 procent van de Raad. (Applaus)
Tegelijk heeft die Raad uiteindelijk,
nadat ze ons verzoek om vrouwen te laten rijden, vier keer had afgewezen,
in februari ons verzoek aangenomen.
(Applaus)
Na gevangenisstraffen
en geseling en processen
zei de woordvoerder van de wegenpolitie:
we zullen alleen verkeersboetes geven voor vrouwen die rijden.
De grootmoefti, die het hoofd is
van de geestelijkheid in Saoedi-Arabië,
zei: het is niet aan te bevelen dat vrouwen rijden.
Onder de vorige grootmoefti was het haram, verboden.
Mij gaat het niet om die kleine stappen.
Het gaat om de vrouwen zelf.
Ooit vroeg een vriendin me:
"Wanneer denk je dat dat rijden door vrouwen ervan komt?"
Ik zei: "Alleen als vrouwen niet meer vragen 'wanneer?'
en iets doen om het nu te doen."
Het gaat dus niet alleen om het systeem.
Het gaat ook om ons, vrouwen, die ons eigen leven besturen.
Ik heb er geen idee van hoe ik activist geworden ben.
Ik weet niet hoe ik ertoe kwam.
Maar ik weet heel zeker dat ik in de toekomst,
als iemand me mijn verhaal vraagt,
zal zeggen: "Ik ben er trots op
dat ik één van die vrouwen ben die het verbod ophieven,
het verbod bevochten en eenieders vrijheid vierden."
De vraag waar ik mijn talk mee begon,
wie is het moeilijkst te bevechten,
een onderdrukkend regime of een onderdrukkende samenleving,
daar vind je hopelijk wat antwoorden op in mijn toespraak.
Bedankt, iedereen.
(Applaus)
Dankuwel.
(Applaus)
Dankuwel. (Applaus)