چه چیز بین وضعیت درمانده‌ و به‌خاک‌افتاده‌ی فعلی آفریقا
ویک آینده‌ی سرشار از موفقیت برای جمعیت آن که دیرزمانی دررنج بوده‌اند قرار گرفته است؟
یک کلمه:
دانش.
اگر آفریقا قرار است قاره‌‌ای بشود که نویدبخش بهترین زندگی برای انسان‌ها باشد،
باید فوراَ به یک جامعه علمی
تبدیل شود.
این چیزی است که من آن را "دستورکار ضروری آفریقا" نامیده‌ام.
دانشگاه های ما باید تأکید خود را روی تولید نیروی انسانی
برای به کار انداختن جامعه مدنی
اقتصادمان
و مؤسسات سیاسی ما کاهش دهند.
آنها باید خودشان را به طورعمده وقف تولید علم کنند.
چه چیزِ تولید مهندسان عمران با عقل جور در می‌آید
وقتی توسط دانشمندان خاک و زمین‌شناسان،
و آنهایی که تولید دانش درباره‌ی خاک ما
و صخره های ما را به شغل خودشان تبدیل کرده اند، پشتیبانی نمی‌شوند؟
چه سودی در تولید وکیل‌ها است
بدون هیئت منصفه‌ای که قادر به تولید دانش
در مورد پایه فلسفی سیستم حقوقی جاری باشد؟
ما بایستی به دنبال دانش باشیم.
ما بایستی به مقوله‌ی علم نزدیک شویم
با التزامی دیوانه‌وار،
بدون هیچ مانعی یا تأخیری.
اگرچه ما باید دانشی را که برای حل مشکلاتی می‌شناسیم دنبال کنیم،
همچنین می‌بایست در پی دانش باشیم
وقتی که مشکلی را در معرض دید نداریم --
مخصوصاً وقتی مشکل در معرض دید نیست.
ما باید هرچه دانستنی درباره هرچیز هست را بدانیم،
و تنها محدود کننده باید طبیعت انسانی ما باشد،
و نه تنها وقتی که نیازی خودش را نشان داده است.
آنها که هنگامی که به آن نیاز ندارند در جست و جوی دانش نیستند
آن را وقتی که باید هم، نخواهند داشت.
امروز بزرگ‌ترین بحران در آفریقا بحران علم ودانش است:
چطور آن را تولید کنیم،
چگونه آن را مدیریت کنیم،
و چگونه به طرز مؤثری آن را گسترش دهیم.
برای مثال، آفریقا بحران آب ندارد.
بحران دانش در مورد آب دارد،
کجا و چه انواعی از آن هست،
چطور می تواند لوله کشی و قابل دسترس شود کجا و کی نیازمند چه و چه است.
چطور می‌شود یک قاره که صاحب
بعضی از بزرگترین مخازن آب در جهان است --
رود نیل،
رود نیجریه،
رود کنگو،
رود زامبی
و رودخانه ارنج --
گفته شود که بحران آب دارد،
خاصه در کشورهایی
که این رودها در آنهاست؟
و این تنها آب‌های سطحی است.
هنگامی که ما اشتباهاً انرژی‌مان را صرف جنگیدن با بحران نادرست می کنیم،
همه آنهایی که در مقوله دانش مربوط به ما سرمایه‌گذاری می‌کنند
مشغول سردرآوردن ازین هستند که چگونه آب را از آبخوان‌های لیبی لوله کشی کنند
تا عطش تشنگی قاره اروپا را فرو نشانند.
همچنین اطلاعات ما از منابع آب خودمان
که بسیاری از کشورهای خودمان
از در دسترس ساختن آب قابل شرب
در زندگی آفریقایی‌ها،
غنی یا فقیر،
سطح بالا یا پایین،
روستایی یا شهری دست کشیده‌اند هم به همین صورت است.
ما مشتاقانه پذیرفته‌ایم آنچه بازرگانان بدبختی
و پروفسورهای مطالعات آفریقا گردی
و دستیاران آنها،
دردانه‌های آفریقایی خودمختار و ترسو
در دولت، دانشگاه‌ها و جوامع انسانی
به ما می‌گویند چطور طبیعت در حال مضایقه کردن از آفریقا بوده است
وقتی بحث به تقسیم منابع آب در جهان می‌رسد.
ما خوشنود هستیم که شهرها و روستاهامان را یکسان اداره می کنیم
با آبکشی از چاه‌ها.
چگونه می‌شود کسی کلان شهرها را با آب کشی از چاه و چشمه اداره کند؟
آیا آفریقا با بحران غذا رو به روست؟
جواب دوباره نه است.
این باز هم یک بحران دانش دیگر است با توجه به منابع کشاورزی آفریقا،
چی و کجا ها وجود دارند،
و چطور می‌توانند به بهترین وجه مدیریت شوند تا برای آفریقایی‌ها زندگی بهتری بسازند
که سزاوار آنها باشد.
در غیر این صورت، آیا کسی می‌تواند توضیح دهد
که چطور سر چشمه رود نیل از لحاظ جغرافیایی در اتیوپی قرار گرفته،
و مردمانش نمی توانند آب مورد نیازشان را تأمین کنند؟
و چطور کالیفرنیا که از نظر جغرافیایی در صحرا واقع شده،
الان یک ناحیه حاصل خیز است.
تفاوت، مشخصاً به جغرافی این مناطق بر نمی‌گردد.
بلکه تفاوت در دانش است.
آبخوان‌های ایالت کلورادو
باغ‌های پسته ی کالیفرنیا را سرسبز کردند.
چرا آبخوان های لیبی نمی‌توانند
خوشه های ذرت را در شمال نیجریه آبیاری کنند؟
چرا نیجریه نتواند دنیا را
از نظر غذایی تأمین کند،
و نه تنها خودش را؟
اگر زمین‌های آفریقا، طبق چیزهایی که معمولاً می‌شنویم فقیر است،
چرا خارجی‌ها،
از امارات متحده عربی گرفته تا کره ی جنوبی،
در حال خرید مناطق وسیعی از زمین‌های ما هستند،
برای کشت غذا و نه چیزی کمتر،
تا غذای مردمان خودشان را تأمین کنند
در سرزمین‌هایی که حقیقتاً از نظر جغرافیایی هیچ مزیتی ندارند؟
مالکان جدید برنامه ندارند که خاک جدیدی وارد این زمین‌ها بکنند
تا زمین‌های آفریقایی‌شان را بارور سازند.
این بار نیز، یک مثال مبرهن از کمبود دانش.
در قرن نوزدهم،
پیشینیان ما،
تنها چند سال پس از برچیده شدن برده داری،
رودهای نیجر و کنگو را کاوش می‌کردند
و دنبال راهی بودند تا منابع آفریقا را به نفع مردم آفریقا به کار گیرند
و به نفع بقیه جامعه بشری،
و خلف قرن بیستمی آنها در آرزوی مهار کردن
توان و انرژی رود کونگو
در جهت روشن کردن سراسر قاره بودند.
حال فقط دزدان دریایی سرمایه دار از اروپا،
دارند نقشه می‌ریزند تا همان کار را انجام دهند،
منتها برای صادر کردن آن به اروپا و آفریقای جنوبی.
و حتی پیشنهاد می‌دهند
که ممکن است کنگو ازین طرح سودی نبرد،
چون، طبق آنچه می‌گویند، جوامع کنگو زیادی کوچک هستند
برای آنکه فراهم کردن الکتریسیته آنها را
به یک دغدغه سودمند تبدیل کند.
راه حل؟
آفریقا باید یک جامعه دانش محور شود،
تعریف مشخصی از عصر مدرن.
ما قطعاً در مسیر تبدیل شدن
به یک جامعه دانش محور نیستیم.
وضع همیشه این طور نبوده است
وقتی به مسئله تولید علم و دانش در آفریقا می‌رسیم
در روزگار باستان، جهانیان به آفریقا می‌رفتند برای غنای فکری‌اش
آنجا به عنوان مهد آموختن ستوده می‌شد،
جویندگان از همه جای دنیای آن زمان،
به دنبال یادگیری دانش درباره‌ی آن جهان جذب می‌شدند.
آنچه رخداد پیامدهایی برای الان ما دارد.
برای مثال،
آنگونه که آفریقای لاتین روابط بین مهاجران و بومیان را مدیریت کرد
بین دومین و چهارمین قرن ازعصر حاضر
می تواند نکاتی برای آموختن داشته باشد وقتی که مسئله به تقابل می‌رسد
مشکلات حال حاضر چندان متفاوت نیستند.
اما ما چند دانشکده باستان شناسی در دانشگاه‌هایمان داریم؟
چون ما برای علم سرمایه‌گذاری نمی‌کنیم،
الان مردم به آفریقا می‌آیند
نه به عنوان محلی برای خردورزی،
بلکه برای اینکه تشنگی خود را برای چیزهای عجیب و غریب بر طرف کنند.
در ۵۰۰ سال گذشته هنوز هم
آفریقا در حال تراوش و صدور دانش بوده است
به بقیه دنیا.
صرف نظر از تعریف معمول آن به عنوان تجارت بدن،
تجارت برده‌ی اروپاییان آن طرف اقیانوس اطلس
یکی از برنامه‌های اصلی و بلند مدت
برای صادرات مغزهای آفریقا در تاریخ بوده است.
برده داران آمریکایی احتمالا وانمودکرده اند که آفریقا کاملاً وحشی بوده است،
جانوران بارکش،
تقریباً به همان اندازه خنگ و لال که دیگر اجزای مزرعه
آنها را بر اساس پهنای شانه دسته بندی کردند.
و این کاریست که آنها کردند.
در سوی دیگر اما آفریقایی‌های به بردگی در آمده
می‌دانستند که متضمن علم و دانش هستند
آنها آهنگر بودند، آنها شاعر بودند،
آنها مشاوران سیاسی بودند، آنها زنان و مردان شاهزاده بودند،
آنها اسطوره شناسان بودند، آنها گیاه شناسان بودند،
آنها آشپز بودند.
این لیست پایان ندارد.
آنها، اگر بخواهیم یک مثال بزنیم،
دانش کشت برنج را
به آمریکای جنوبی آوردند.
آنها برخی از اصلی ترین عناصر تمدن را ساختند
که اکنون آمریکا آن را جشن می‌گیرد.
آنها دانش خود را گسترش دادند، بیشتر آن هم،
بدون هیچ پاداشی.
برای ۵۰۰ سال گذشته که با تجارت برده آغاز می‌شود،
آفریقا در حال صدور مغز بوده است
در حالی که همزمان مشغول شکستن زنجیرهای ترجمه دانش
در خود قاره،
با پیامدهای شوم برای سیستم‌های تولید دانش در آفریقا بوده است.
نسل‌های پی در پی از تولید فکری اجدادشان
قطع شده اند.
ما به تولید برای بازارهای خارجی ادامه داده ایم
در حالی که مشغول گدایی برای نیازهای داخلی خود بوده‌ایم.
در حال حاضر،
مقدار زیادی از بهترین دانش درباره‌ی آفریقا
نه در آنجا تولید و نه نگهداری می شود،
حتی موقعی که توسط آفریقایی‌ها تولید می‌شود.
از آنجا که ما با نیازهای فوری احاطه شده‌ایم
و وقتی که راه حل‌های لازم به دانش ما وابسته است،
ما خوشحالیم
که مسئولیت تولید دانش را به دوش دیگران بیاندازیم،
شامل دانش‌ها، درباره‌ی ما و برای ما
و اینکار در فاصله بسیار دور از ما انجام می‌شود.
ما همیشه مشتاقیم تا دانش را مصرف کنیم
و هیچ سهمی در آن نداشته باشیم
بدون اینکه تشویشی در مورد مالکیت و محل تولیدش داشته باشیم.
دانشگاه‌های آفریقایی الان خیلی راضی هستند
که با کتابخانه‌ها در هر جا ارتباط الکترونیکی داشته باشند،
و از آرزوی ساختن کتابخانه‌هایی
که جهانیان برای تهذیب تفکر به آنجا بیایند دست کشیده‌اند.
کنترل روی کسی که تصمیم می‌گیرد چه چیزی باید در قفسه‌های ما موجود باشد
و چگونه دسترسی به مجموعه‌ها مشخص گردد
به دیگران سپرده شده بر اساس اعتماد ما به نیت خوب والدینمان
که آنها ما را کنار جاده رها نخواهند کرد.
این بایستی تغییر کند.
آفریقا باید دوباره مهد دانش بشود.
تولید دانش در حقیقت باعث بزرگ شدن اقتصاد می‌شود.
کاوش‌های باستان شناسانه، برای مثال
و اثر آن بر روی گردشگری.
تمایلات ما برای کشف دوران باستان
مخصوصاً آن زمان‌های دور که ما هیچ ثبت و ضبط نوشتاری از آن نداریم
نیازمند سرمایه گذاری در باستان شناسی و رشته‌های مرتبط،
به عنوان مثال، انسان شناسی باستانی است.
هنوز اگر چه، این گذشته‌ی ماست که در جستجوی آنیم
با رویکردی خالص و مثبت،
باشد که باستان شناسی بر تجربیات جهانی انسان نور بیاندازد
و همچنین مزایای اقتصادی در پی داشته باشد
اگرچه از دلایل اصلی این کاوش نبوده است.
ما باید راهی پیدا کنیم تا دانش و تولیدش را جذاب و بصرفه سازیم؛
بصرفه نه از جهت مفهوم کثیف پول سازی
بلکه از جهتی که کسب و تعقیب این دانش ارزشمند است،
حمایت از موجودیت
گروه های تولید علم و خردمندان
تضمین می‌کند که قاره
فوراً به مکان تولید،
توزیع و مصرف علم تبدیل شود،
و اینکه به جای سپرده گذاران،
آن سوی مرزهای آفریقا،
مردم یک بار دیگر از بقیه جهان بیایند،
حتی در فضای مجازی، تا از ما بیاموزند.
همه‌ی اینها را ما به عنوان نگهبانان از طرف بشریت انجام می دهیم.
ساختن یک جامعه علمی در آفریقا،
برای من، راهی خواهد بود که همزمان گوناگونی را بالا ببرم و آن را جشن بگیرم
با غنی سازی بی حد آن با مواد اولیه و مصنوعات افزوده --
مصنوعاتی که ما در اثاثیه استفاده می‌کنیم
با تلاش‌هایمان
در زمینه علم ودانش
خیلی ممنون از شما.
(تشویق)