Był potężnym królem, który zerwał z kościołem katolickim,
na zawsze zmieniając historię Anglii.
Charyzmatyczny reformator czy okrutny tyran?
Sprawdźcie to w "Historii kontra Henryk VIII".
Sędzia: Spokój! Kogo my tu mamy? Wygląda na szykownego gościa.
Obrona: W rzeczy samej, Wysoki Sądzie. Oto Henryk VIII, legendarny król,
reformator religii i rządu Anglii,
który skierował ją na nowoczesność.
Prokurator: Nie zgodzę się. To okrutny, porywczy i rozrzutny król,
który nie dbał ani o poddanych, ani o sześć żon.
Sędzia: Sześć żon?
Obrona: Wysoki Sądzie, pierwsze małżeństwo zostało zaaranżowane,
kiedy Henryk był dzieckiem.
Poślubił Katarzynę Aragońską
dla wzmocnienia sojuszu Anglii z Hiszpanią.
Prokurator: Sojuszu, który odrzucił, nie zważając na kraj.
Obrona: Henryk bardzo dbał o kraj.
Do przetrwania dynastii Tudorów niezbędny był męski potomek.
Katarzyna nie zapewniła go przez ponad 20 lat małżeństwa.
Prokurator: Do poczęcia potrzeba dwojga.
Obrona: Anglia potrzebowała nowej królowej do zapewnienia stabilizacji.
Papież odmawiał jednak
unieważnienia małżeństwa i zgody na ponowny ślub.
Sędzia: Nie lada kłopot. Z papieżem się nie dyskutuje.
Prokurator: Jednak właśnie to postanowił zrobić król.
Zniszczył religijne fundamenty kraju
i oderwał angielski Kościół od Rzymu,
rozpoczynając wieloletni konflikt.
Obrona: Henryk pokazał tylko Kościołowi, jak rządzić uczciwie.
Uwolnił lud od zepsutej instytucji rzymskokatolickiej.
Odrzucił radykalne zmiany protestanckiej reformacji,
umożliwiając poddanym zachowanie większości religijnych tradycji.
Prokurator: Sprzeciw! Kościół był instytucją znaną i lubianą,
która dawała masom komfort i miłosierdzie.
Za Henryka VIII mienie Kościoła zostało zagrabione.
Szpitale zamknięto,
a cenne biblioteki klasztorne utracono na zawsze.
Wszystko dla wzbogacenia Korony.
Obrona: Część funduszy wykorzystano do budowy nowych katedr
i otwarcia szkół świeckich.
Nadeszła najwyższa pora, żeby to Anglia zaczęła kontrolować
swoje sprawy, nie Rzym.
Prokurator: Raczej, żeby Henryk je kontrolował.
Obrona: Nieprawda. Wszystkie ważne reformy króla przekazywano do parlamentu.
Żaden inny kraj nie dawał wówczas ludziom takiego udziału w rządach.
Prokurator: Henryk wykorzystywał parlament do zatwierdzania własnych decyzji.
Rządził jak tyran, pozbywając się podejrzanych o nielojalność.
Wśród jego ofiar znaleźli się mąż stanu i filozof Tomasz Morus,
dawny przyjaciel i doradca,
oraz Anna Boleyn, ślub z którą spowodował rozłam w kraju.
Sędzia: Skazał własną żonę na śmierć?
Obrona: To nie był pomysł Henryka VIII.
Annę oskarżono o zdradę stanu w wyniku walki o władzę
z ministrem króla Thomasem Cromwellem.
Prokurator: Proces był farsą.
Bez aprobaty Henryka Anna nie zostałaby skazana.
Zresztą król nie był tym zbyt zmartwiony.
Poślubił Jane Seymour zaledwie 11 dni później!
Obrona: Ale z tego małżeństwa pochodził męski potomek,
co zapewniło stabilną sukcesję tronu.
Niestety nowa królowa zmarła przy porodzie.
Prokurator: Tragedia nie powstrzymała go
przed nieprzemyślanym czwartym ślubem z Anną Kliwijską,
który Henryk anulował i wykorzystał jako pretekst do egzekucji Cromwella.
Później poślubił Katarzynę Howard,
- kuzynkę Anny Boleyn -
którą ostatecznie również kazał stracić.
Obrona: Popełniła cudzołóstwo, do którego się przyznała!
W każdym razie ostatnie małżeństwo Henryka z Katarzyną Parr
okazało się bardzo udane.
Prokurator: Szóste! To pokazuje, jak nieopanowanym był królem,
pozwalającym, żeby dworem rządziły wewnętrzne spory i intrygi.
Dbał tylko o przyjemności i własną chwałę.
Obrona: Ta chwała to część roli Henryka VIII mającego być wzorem dla ludu.
Był intelektualistą, muzykiem, mecenasem sztuki,
świetnym wojownikiem i sportowcem.
Wystawne turnieje, które organizował,
zwiększyły reputację Anglii na arenie międzynarodowej.
Prokurator: A jednak jego polityka zagraniczna i wewnętrzna były katastrofą.
Kampanie we Francji i brutalna inwazja na Szkocję
opróżniły skarbiec.
Próba spłaty przez dewaluację waluty doprowadziła do ciągłej inflacji.
W odpowiedzi właściciele ziemscy odcięli dostęp do pastwisk,
rujnując chłopów.
Obrona: Ci zrujnowani wkrótce sami stali się posiadaczami.
Ogradzanie zwiększyło wydajność rolnictwa i stworzyło nadwyżkę siły roboczej,
przygotowując grunt pod rewolucję przemysłową.
Anglia nigdy nie stałaby się taką potęgą, gdyby nie oni
i Henryk VIII.
Sędzia: Mimo wszystko zgodzimy się,
że na tym portrecie Henryk wygląda świetnie.
Żarliwy wierny, który zerwał z Kościołem.
Erudyta, który zlecał egzekucje uczonych.
Król, który zapewnił stabilność na tronie,
ale wykorzystał ją do wzmocnienia własnej chwały.
Henryk VIII był uosobieniem wszystkich sprzeczności monarchii
na progu ery nowożytnej.
Jednak oddzielenie władcy od mitu należy do sądu nad historią.