Sự đối xứng có mặt ở khắp nơi trong tự nhiên
và thường được gắn với cái đẹp:
một chiếc lá có hình dáng hoàn hảo
hay một con bướm với hoa văn phức tạp đối xứng trên cánh.
Nhưng hóa ra, sự bất đối xứng cũng quan trọng,
và phổ biến hơn bạn nghĩ,
từ những con cua một càng to
tới những loài sên với vỏ xoắn theo cùng một chiều.
Một vài loại đậu chỉ leo lên giàn mắt cáo theo chiều kim đồng hồ
vài giống khác thì ngược chiều kim đồng hồ,
và tuy cơ thể con người trông khá đối xứng khi nhìn từ bên ngoài,
phần bên trong lại là một câu chuyện khác.
Phần lớn các cơ quan đầu não đều được sắp xếp không đối xứng.
Tim, dạ dày, lá lách và tuyến tụy đều nằm về bên trái.
Túi mật và phần lớn của gan ở bên phải.
Ngay cả phổi của bạn cũng khác nhau.
Phổi trái có hai thùy, phổi phải có ba.
Hai bên não của bạn trông giống nhau nhưng hoạt động khác nhau.
Việc đảm bảo cho sự bất đối xứng này được phân chia đúng là cực kỳ quan trọng.
Việc tất cả các cơ quan nội tạng bị đảo ngược thường là vô hại.
Nhưng việc đảo ngược không hoàn toàn lại rất nguy hiểm,
đặc biệt nếu liên quan tới tim.
Nhưng sự không đối xứng này có từ đâu
khi mà một phôi mới trông đối xứng từ trái sang phải.
Có một giả thuyết tập trung vào một vùng nhỏ trên phôi
được gọi là hạch.
Hạch được lót bởi những chiếc lông nhỏ gọi là lông mao,
chúng nghiêng ra khỏi đầu và quay tròn rất nhanh,
tất cả theo một hướng.
Sự xoay tròn đồng bộ này đẩy dịch từ bên phải phôi
sang bên trái.
Trên vành trái của hạch,
các lông mao khác cảm nhận được dòng chảy
và hoạt hóa các gen đặc hiệu phía bên trái phôi.
Các gen này chỉ dẫn tế bào sản sinh các protein nhất định,
và chỉ trong vài giờ,
phía bên trái và bên phải phôi trở nên khác nhau về mặt hóa học.
Dù chúng trông vẫn giống nhau,
những khác biệt hóa học này sẽ phát triển thành các cơ quan bất đối xứng.
Sự bất đối xứng xuất hiện đầu tiên ở tim.
Nó bắt đầu bằng một cái ống chạy dọc giữa phôi,
khi phôi khoảng 3 tuần tuổi,
ống bắt đầu cong thành hình chữ C
và xoay về bên phải cơ thể,
tạo ra cấu trúc khác nhau ở mỗi bên,
cuối cùng, biến thành trái tim bất đối xứng như ta biết.
Trong khi đó, các cơ quan quan trọng khác nảy sinh từ ống trung tâm
và phát triển về phía vị trí sau cùng của chúng.
Một vài sinh vật, như lợn, không có lông mao của phôi
vẫn có các cơ quan nội tạng bất đối xứng.
Liệu có phải tất cả các tế bào thực chất đều bất đối xứng?
Có thể.
Các tập đoàn vi khuẩn tạo thành các nhánh ren cong theo một hướng,
và tế bào người được nuôi cấy trong môi trường hình chiếc nhẫn
có xu hướng xếp tựa các nếp gấp trên bánh vòng.
Phóng to lên,
ta sẽ thấy rất nhiều đơn vị cấu trúc của tế bào
như axit nucleic, protein, và đường đều vốn dĩ bất đối xứng.
Protein có hình dáng bất đối xứng phức tạp
và những protein này điều khiển cách tế bào di cư
và cách lông phôi xoay vòng.
Những phân tử sinh học này có một đặc tính gọi là thủ đối tính,
nghĩa là phân tử và hình ảnh qua gương của nó không giống nhau.
Giống như tay phải và tay trái, trông giống nhau,
nhưng thử để tay phải vào găng tay trái mà xem.
Bất đối xứng ở mức độ phân tử được phản ánh trong các tế bào bất đối xứng,
phôi bất đối xứng,
và cuối cùng là sinh vật bất đối xứng.
Vì vậy, tuy đối xứng có thể đẹp,
sự bất đối xứng cũng có sức hấp dẫn
từ những vòng xoay duyên dáng,
sự phức tạp có trật tự
và sự không hoàn hảo một cách ấn tượng.