ความสมมาตรพบได้ทั่วไปตามธรรมชาติ
และพวกเราก็เชื่อมโยงมันเข้ากับความงาม :
ใบไม้ที่มีรูปร่างสมบูรณ์แบบ
หรือปีกผีเสื้อที่มีลวดลายสุดปราณีต ที่เหมือนกันทั้งสองข้าง
แต่กลายเป็นว่า ความไม่สมมาตร ค่อนข้างมีความสำคัญเช่นกัน
และพบได้มากกว่าที่คุณคิด
จากปูที่มีก้ามข้างหนึ่งเป็นปากคีบยักษ์
ไปจนถึงทากสายพันธุ์ต่าง ๆ ที่เปลือกของมันขดม้วนไปในทางเดียวกันเสมอ
ถั่วบางสายพันธุ์ที่ไต่ขึ้นไปบนไม้ระแนง ในทิศทางตามเข็มนาฬิกา
แทนที่จะเป็นในทิศทวนเข็มนาฬิกา
และแม้ว่าร่ายกายมนุษย์จะดูสมมาตรจากภายนอก
ข้างในมันเป็นคนละเรื่องกันเลย
อวัยวะภายในส่วนใหญ่ของเรา ถูกจัดเรียงไว้อย่างไม่สมมาตร
หัวใจ กระเพาะอาหาร ม้าม และตับอ่อน อยู่ล้ำไปทางด้านซ้าย
ถุงน้ำดีและตับส่วนใหญ่อยู่ทางด้านขวา
แม้แต่ปอดทั้งสองข้างของคุณก็ต่างกัน
ปอดซ้ายมีสองพู และปอดขวามีสามพู
สมองทั้งสองข้างดูเหมือนจะคล้ายกัน แต่ทำงานแตกต่างกัน
การตรวจให้แน่ใจว่าความไม่สมมาตร อยู่ในที่ที่ถูกต้อง มีความสำคัญมาก
ถ้าอวัยวะภายในของคุณกลับข้าง ลักษณะนี้เรียกว่า อวัยวะกลับข้าง (situs inversus)
มันมักจะไม่มีอันตราย
แต่การกลับข้างอย่างไม่สมบูรณ์ อาจทำให้ถึงตายได้
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ถ้ามันเกี่ยวกับหัวใจ
แต่ความไม่สมมาตรนี้มาจากไหน
ในเมื่อตัวอ่อนเกิดใหม่ ดูเหมือนกันจากทั้งทางซ้ายและขวา
ทฤษฎีหนึ่งให้ความสนใจกับจุดเล็ก ๆ บนตัวอ่อน
เรียกว่า ปม (node)
ปมที่ว่านี้อยู่ภายในขนเล็ก ๆ ที่เรียกว่า ซิเลีย (cilia)
ที่พัดโบกออกจากทางส่วนหัว และหมุนไปรอบ ๆ อย่างรวดเร็ว
ไปในทิศทางเดียวกันทั้งหมด
การหมุนพร้อม ๆ กันนี้ ดันของเหลว จากทางขวาของตัวอ่อน
ไปทางซ้าย
ส่วนปลายทางซ้ายของปม
ซิเลียอีกอันสัมผัสได้ถึงการไหลของของเหลว
และกระตุ้นยีนจำเพาะทางด้านซ้ายของตัวอ่อน
ยีนเหล่านี้กำกับเซลล์ ให้สร้างโปรตีนบางอย่าง
และในเพียงไม่กี่ชั่วโมง
ด้านขวาและด้านซ้ายของตัวอ่อน มีความแตกต่างทางเคมี
แม้ว่ามันจะยังดูเหมือนกันก็ตาม
ความแตกต่างทางเคมีนี้เองจะถูกแปลความ ไปเป็นอวัยวะที่ไม่สมมาตร
ไม่สมมาตรเกิดขึ้นกับหัวใจก่อน
เริ่มต้น มันเป็นหลอดหน้าตาแปลก ๆ ที่อยู่ตรงกลางตัวอ่อน
แต่เมื่อตัวอ่อนมีอายุได้สามสัปดาห์
หลอดนั้นก็เริ่มงอเป็นรูปตัวซี
และหมุนไปทางด้านขวาของร่างกาย
มันเติบโตเป็นโครงสร้างที่แตกต่างกัน ในแต่ละข้าง
ในที่สุดก็กลายเป็นหัวใจไม่สมมาตร ที่เราคุ้นเคย
ระหว่างนั้น อวัยวะหลักอื่น ๆ ก็เกิดขึ้นจากหลอดตรงกลาง
และเติบโตไปยังตำแหน่งของมัน
แต่สัตว์บางชนิด เช่น หมู ไม่มีซิเลียในตัวอ่อน
และยังมีอวัยวะภายในที่ไม่สมมาตร
หรือว่าเซลล์ทั้งหมด มีความไม่สมมาตรมาแต่ต้น
ก็บางที
กลุ่มแบคทีเรียเติบโตเป็นกิ่งออกไป ที่หมุนวนไปในทางเดียวกัน
และเซลล์มนุษย์ที่ถูกเลี้ยง ในขอบเขตที่เป็นรูปวงแหวน
มักจะมาเรียงตัวกัน เหมือนกับร่องบนขนมครูเลอร์
ถ้าเราขยายเข้าไปอีก
เราจะเห็นว่าองค์ประกอบหลักของเซลล์ หลายอย่าง
เช่น กรดนิวคลีอิก และน้ำตาล ก็มีความไม่สมมาตรที่ถูกส่งต่อมา
โปรตีนมีรูปร่างไม่สมมาตรที่ซับซ้อน
และโปรตีนเหล่านั้นก็ทำหน้าที่ควบคุม ทิศทางการเคลื่อนที่ของเซลล์
และวิธีการที่ซิเลียของตัวอ่อนหมุนวน
โมเลกุลชีวภาพเหล่านี้ มีคุณสมบัติที่เรียกว่า ไครัลริตี
ซึ่งหมายถึงโมเลกุลและภาพในกระจกของมัน ไม่เหมือนกัน
เช่น มือขวาและมือซ้ายของคุณ พวกมันดูเหมือน ๆ กัน
แต่ลองเอามือขวาสวมถุงมือซ้ายดูสิ คุณจะรู้ว่ามันไม่เหมือนกัน
ความไม่สมมาตรที่ระดับโมเลกุลนี้ ถูกแสดงออกในเซลล์ที่ไม่สมมาตร
ตัวอ่อนที่ไม่สมมาตร
และที่สุดแล้ว สิ่งมีชีวิตที่ไม่สมมาตร
ฉะนั้น ในขณะที่ความสมมาตรอาจสวยงาม
ความไม่สมมาตรก็มีเสน่ห์ของมัน
ที่ถูกพบได้ในการหมุนวนที่งดงาม
ความซับซ้อนที่ถูกจัดวาง
และความไม่สมบูรณ์แบบที่น่าทึ่งของมัน