គួរកត់សំគាល់ពី ក្រញាំ។
ជាទូទៅឃើញមាន នៅលើសត្វជើងបួន​ នៅជុំវិញពិភពលោក
វាគឺជាផ្នែកមួយរបស់ធម្មជាតិ​ ដែលវិវត្តន៏យ៉ាងគួរអោយកត់សម្គាល់។
ខ្លាឃ្មុំប្រើក្រញុាំដើម្បី ជីក និង ការពារខ្លួនរបស់វា។
ក្រញាំដ៏ស្រួចដូចម្ជុល របស់សត្វឥន្រ្ទី អាចចាក់ទំលុះលលាក្បាលចំណីរបស់វាបាន។
ហើយសត្វតោអាចខ្វាយក្រញាំដ៏ធំរបស់វា សម្រាប់ងាយស្រួលក្នុងការផ្លាស់ប្តូរទីតាំង
មុនពេលបញ្ចេញវា សម្រាប់ប្រមាញ់។
សូម្បីតែបុព្វបុរសដើមនៃប្រាយមេត ក៏ធ្លាប់ ប្រើអាវុធដ៏គួរអោយកត់សម្គាល់នេះផងដែរ
រហូតដល់ពេលដែលក្រញាំរបស់គេ វិវត្តន៏ទៅជាក្រចក។
ដូច្នេះ តើអ្វីនៅក្នុងការវិវត្តន៏ពីដើម របស់យើង ដែលបង្កើតអោយមាន
ការបន្សាំទៅនឹងការធ្វើក្រចកនេះ
ហើយ តើអ្វីដែលក្រចកអាចធ្វើបានប៉ុន្តែ បងប្អូនជីដូនមួយរបស់វាដែលស្រួចជាង
មិនអាច?
នៅពេលដែលក្រចកត្រូវបានរកឃើញ
លើកដំបូង ក្នុងកំណត់ត្រាបុរេសំណាក
អំឡុងពេល ៥៥,៨ លានឆ្នាំមុន
ក្រញុាំ គឺមានវត្តមានតាំងពីមុន ២៦០ លានឆ្នាំមកម្លេះ
នៅលើបុព្វបុរសរបស់ សត្វដែលចិញ្ចឹមកូនដោយទឹកដោះ
និង ពពួកល្មូន។
ប៉ុន្តែ ទោះបីជាមានចន្លោះនៃពេលវេលា រវាងការកើតឡើងរបស់ពួកគេក៏ដោយ
ក៏ការបន្សាំទាំងនេះ គឺជាផ្នែកមួយដែល ចេញពីឯកសារ នៃរឿងវិវត្តន៏ដូចគ្នា។
ទាំងក្រចក និង ក្រញាំគឺធ្វើឡើងពីកេរ៉ាទីន
ជាប្រូតេអ៊ីនសរសៃម្យ៉ាងដែលរឹងដែលត្រូវបាន រកឃើញផងដែរ នៅក្នុង
ស្នែង ស្នូករឺស្រកា ក្រចកជើង និង សក់។​
ប្រូតេអុីននេះ​ គឺត្រូវបានផលិតចេញពី បណ្តុំជាលិកា ដែលហៅថា កេរ៉ាទីន ម៉ាទ្រីស។
ដោយភាពសំបូរទៅដោយសរសៃឈាម និង សារធាតុចិញ្ចឹម
រោងចក្រប្រូតេអុីននេះ ផលិតកេរ៉ាទីន មិនចេះរីងស្ងួត
ហើយវាត្រូវបានរៀបយ៉ាងហាប់ទៅជា កោសិកាម្យ៉ាងហៅថា កេរ៉ាទីនូសាយ។
កោសិកាដ៏ហាប់នេះ ផ្តល់អោយក្រចក និង ក្រញុាំ នូវឈ្មោះសំគាល់ពីភាពរឹងបុឹងរបស់វា។
ដោយសារតែក្រចក វិវត្តន៏មកពីក្រញុាំ
ការផ្លាស់ប្តូរទាំងពីរនេះ ផលិត កេរ៉ាទីនូសាយ តាមផ្លូវដូចគ្នា។
កោសិការ លូតលាស់ចេញពី ម៉ាទ្រីស
លេចចេញ ពីស្បែកដែលវានឹងស្លាប់ហើយពង្រឹងទៅជា
ស្រទាប់ការពារ ដែលធន់នឹងទឹក។
ភាពខុសគ្នាជាចំបងរវាង គម្របនៃកេរ៉ាទីទាំងពីរ
គឺគ្រាន់តែទម្រង់របស់វាតែប៉ុណ្ណោះ
ដែលអាស្រ័យទៅលើ ទម្រង់នៃឆ្អឹង នៅខាងចុងនៃម្រាមរបស់សត្វ។
ក្នុងក្រញាំ​​ បណ្តោយនៃ កេរ៉ាទីនូសាយ រៀបស្របតាមបណ្តោយនៃឆ្អឹងម្រាមដៃ
ស្រោបជុំវិញចុង ម្រាមដៃ ហើយ រុំព័ទ្វជុំពីខាងក្រៅ
ដើម្បីបង្កើតជាទម្រង់រាងដូចកោន។
សត្វដែលមានក្រចក ផ្ទុយទៅវិញ មានម្រាមដៃធំទូលាយជាង
ហើយ កេរ៉ាទីនូសាយ ស្រោបតែផ្នែកខាងលើ នៃឆ្អឹងដ៏ធំរបស់វាតែប៉ុណ្ណោះ។
វាអាចនិយាយបានថា ការដែលក្រចកកើតមាន​ គឺដោយសារផលប៉ះពាល់
ពីការវិវត្តន៏ដ៏កាន់តែធំ និង កាន់តែមានជំនាញ នៃម្រាមដៃរបស់ប្រាយមេត។
ប៉ុន្តែយោងទៅតាមអ្វីដែលយើងដឹងអំពី ជំរករបស់បុព្វបុរសប្រាយមេតរបស់យើង
វាទំនងជាថា ក្រចកកើតមកជាមួយនឹង គុណសម្បត្តិដ៏មានឥទ្ធិពលរបស់ពួកវាស្រាប់។
នៅក្នុងព្រៃស្តុក ដែលប្រាយមេតទាំងនេះរស់នៅ
កាលណាទំហំឆ្អឹងម្រាម និង​ ចុងម្រាម កាន់តែធំ គឺកាន់តែល្អ
សម្រាប់ចាប់តោងមែកឈេីតូ​ចៗ។
ហើយក្រចកកាន់តែធ្វើអោយការចាប់តោងនោះ កាន់តែប្រសើឡើង។
ដោយសារតែការសង្កត់ផ្ញុច នៃផ្ទៃរឹង
ប្រាយមេត អាចពង្រីកផ្ទៃចុងម្រាមដៃ របស់គេអោយកាន់តែស្និទ្ធជាមួយដើមឈេី។
លើសពីនេះ ក្រចកកាន់តែមានរំញោចតបនឹង ម្រាមដៃរបស់គេ
ដោយបង្កើនផ្ទៃប៉ះ ដើម្បីអោយដឹងពី ការផ្លាស់ប្តូរនៃសម្ពាធនៅពេលឡើងដើមឈេី។
គំនួបផ្សំរវាង រំញោច និង ជំនាញ នៃការប្រើដៃនេះ
ផ្តល់អោយបុព្វបុរសយើងនូវ ការគ្រប់គ្រងចលនាកាន់តែច្បាស់លាស់
ដើម្បីចាប់សត្វល្អិត
ក្តិចផ្លែប៊ឺរី និង គ្រាប់ធញ្ញជាតិ ហើយទប់លំនឹងនៅលើមែកតូចៗ។
ការវិវត្តន៍នៃក្រចក មេដៃ និង មេជើង
គឺមានទំនាក់ទំនងគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធ។
ហើយនៅពេលដែលបុព្វបុរសយើង ចុះពីលើដើមឈេី
ការបត់បែននេះ ធ្វើអោយពួកគេអាចបង្កើត និងប្រើប្រាស់របស់របរដែលកាន់តែស្មុកស្មាញ។
បើទោះបីជា ម្រាមធំៗ អាចបង្កើតចេញជាក្រញុាំបានក៏ដោយ
តែចុងស្រួចរបស់វា អាចនឹងត្រូវបានបង្អាក់
​ការងារប្រចាំថ្ងៃ របស់ប្រាយមេតទាំងនេះ។
ក្រញាំគឺល្អឥតខ្ចោះសម្រាប់ ចាក់ទំលុះ ខ្វាច និង តោង
ប៉ុន្តែចុងរបស់វាធ្វើអោយពិបាក ក្នុងការចាប់យក និង អាចបង្កគ្រោះថ្នាក់។
ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រញាំនិងក្រចកគឺ ត្រូវបានប្រើប្រាស់តាមរបៀបនឹកស្មានមិនដល់
មួយចំនួន។
សត្វផេរ ប្រើក្រចករបស់វាដើម្បីក្តោបអាហារ
ហើយអ្នកស្រាវជ្រាវគិតថា ក្រចកជើងរបស់ដំរី អាចដឹងពីរំញ័រ
ពីដី ដែលជួយអោយគេស្តាប់លឺ។
ទន្ទឹមនឹងនេះផងដែរ ប្រាយមេតមួយចំនួន ដូចជាសត្វ អាយ យ៉ាយ នៅម៉ាដាហ្គាស្ការ
ចាប់មានក្រញាំឡើងវិញ។
ពួកគេប្រើប្រាស់ផ្នែកខាងចុងដ៏វែងនេះដើម្បី គោះតួដើម​ និង មែកឈេី
ខណះពេលកំពុងស្តាប់រកប្រហោងឈេី ដោយប្រើត្រចៀករាងដូចប្រចៀវរបស់វា។
នៅពេលដែលវាលឺថាមានប្រហោង វានឹងត្បុលទៅដើមឈើនោះ
ហើយវានឹងខួងដោយប្រើម្រាមកណ្តាលរបស់វា ដែលស្រួចដូចម្ជុល។
យើងទើបតែស្វែងយល់ដឹងពីមួយផ្នែកតូច នៃការដែលក្រចក និង ក្រញាំ
ត្រូវបានប្រើប្រាស់ នៅក្នុងអាណាចក្រសត្វ។
ប៉ុន្តែសម្រាប់សំនួរថាតើការសម្របខ្លួន មួយណាដែលល្អជាង?
វាគឺជាចម្លើយមួយដែលយើងប្រហែល មិនអាចឆ្លើយបាន។