چڕنووکەکە ڕەچاو بکە.
بە بەردەوامی لە چوار پەل دۆزرایەوە ئاژەڵلە جیهان،
ئەوە یەکێکە لە زۆرترین سروشت ئامرازە زۆر بە پێزانەکان.
ورچەکان بۆ هەڵکەندن چڕنووک بەکار دەھێنن هەروەها بەرگری.
تالۆنی وەک تەلەی سکەی هەڵۆکان دەتوانن کەلەی نێچیرەکانیان کون بکەن
و شێرەکان دەتوانن لە لاوکی گەورە هەڵبگرنەوە بۆ جوڵەیەکی ئاسان،
پێش ئەوەی دەریان بکەن بۆ ڕاوکردن.
تەنانەت باوباپیرانی پێشوومان ئەم پاشکۆیە کاریگەرانەیان بە کارامەیی بە کاردەھێنا،
تاکو چرنووکەکانیان بۆ نینۆک گۆڕا.
کەواتە ئەوەی لە ڕابردووە گەشەکردوەکەمان بووە هۆی ئەم گونجاندنە مانیکورە،
و نینۆکەکان دەتوانن چی بکەن کە ئامۆزا تیژەکانیان ناتوانن؟
کاتێک یەکەم جار نینۆکەکان لەنێو بەرد دەرکەوتن نزیکەی ٥٥.٨ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر تۆمار کرا،
چڕنووکەکان پێشتر ھەبوون بۆ زیاتر لە ٢٦٠ ملیۆن ساڵ
لە باوباپیرانی شیردەر و خشۆکەکان.
بەڵام سەرەڕای کەنداوی کات لە نێوان دەرکەوتنیان،
ئەم گونجاندنانە هەردووکیان بەشێکن لە هەمان چیرۆکی پەرەسەندنن.
نینۆک و چڕڕنووک ھەردووک لە کیراتین دروست کراون—
پرۆتینی ڕەقی کە لە قۆچ و پوولەکە و سم و قژ ھەیە.
ئەم پرۆتینە بە لێوارێک بەرهەم دەهێنرێت کە بە ماتریکسەکەی کێراتین ناودەبرێت.
دەوڵەمەندبە خوێنبەرەکان و خۆراکی،
ئه م کارگه پرۆتینه بەرهەم دێت لە جۆگەی بێ کۆتایی کێراتین،
کە بە توندی دەپێچدرێنە ناو خانەکان کە ناوی کێراتینۆسێتە.
ئەو خانانەی که چڕییان هەیه توندی بە نینۆک و چڕنووک دەدەن.
لەبەر ئەوەی نینۆکەکان لە چڕنووکەکانەوە دروست بوونە،
هەردوو گونجاندنەکە کیراتینۆسێت بەهەمان شێوە بەرهەم دەهێنن.
خانەکان لە ماترێکسەوە گەشە دەکەن،
لەو پێستەوە دەرئەکەون کە دەمرن و ڕەق دەبن بۆ ناو کێوێکی بەرگری لە ئاو.
جیاوازی سەرەکی لە نێوان دوو داپۆشینی کێراتین
تەنھا شێوەیانە،
پشت دەبەستێت بە شێوەی ئێسک لە کۆتایی ژمارەی ئاژەڵەکان.
لە چڕڕنووکەکان، جێگەی کێراتینۆسێت لەگەڵ ئێسکێکی تەسکی پەنجە دەگونجێت،
پێچانەوە بە دەوری کۆتایی ژمارەکە و تیشک دەرەکی
بۆ پێکهێنانی پێکهاتەی شێوەی قوچەکی.
ئاژەڵی نینۆکدار، لە لایەکی دیکەوە، ژمارەی فراوانتری هەیە،
و کێراتینۆسیتسی تەنها سەری ڕووی ئێسکی پانیان داپۆشیوە.
لەوانەیە کە نینۆکەکان بە سادەیی کاریگەری لاوەکیان ھەبێت
لە پێشەنگی گۆڕانی پانتر، پەنجەی زیرەکی زیاتر.
بەڵام بە پێدانی ئەوەی ئێمە دەیزانیین دەربارەی لە باوباپیرانمان،
ئەوە زیاتر لەوە دەچێت نینۆکەکان لەگەڵ بەهێزی خۆیان.
بەرز لە دارستانی قەراپ کە ئەم پێشەنگی لێ ژیاون،
ئێسکی پەنجەی فراوان و تەختەی پەنجە نموونەیی بوون
بۆ گرتنی لقی تەسک.
هەروەها نینۆکەکان ئەو چنگەشی زیاتر کرد.
بە دابینکردنی ڕویەکی ڕەق بۆ فشار خستنە سەر،
پێشەنگان دەتوانن لەسەر پادەکان یاری بکەن پەیوەندی زیاتر دروستبکەن لەگەڵ دارەکان.
لەگەڵ ئەوەش، نینۆکەکان باشتربوون لە ژمارەی هەستیاری
بە دابینکردنی ڕویەکی زیادە بۆ پشکنین لە کاتی سەرکەوتندا.
ئەم تێکەڵەیەی هەستیاری و کارامەییە
ماتۆڕی وردی دا بە باوباپیرانمان لە کۆنترۆڵ کردنی مێرووەکان،
نقورچ لە شاتوو و تۆوەکان و گرتنی جێگیر لەسەر لقە باریکەکان.
پەرەسەندنی نینۆکەکان و پەرەسەندن لە پەنجە گەورەی گونجاو و پەنجەکانی پەنجە
لە نزیکەوە بەستراون.
کاتێک باوباپیرانمان دەجووڵان لە درەختەکان،
ئەم چنگە نەرمە ڕێی دا بۆ دروستکردنی و بەکارهێنانی ئامرازە ئاڵۆزەکان.
تەنانەت ئەگەر بۆ فراوانیش بکرێت پەنجەکانی بۆ چڕنووکەکانی وەرزش،
خاڵی تیژیان بەو شێوەیە دەست تێوەدەقورتا
لەگەڵ ئەرکی ئاسایی ئەم پێشەنگانە.
چڕنووکەکان باشن بۆ کونکردن، خاڵ کردن و لەخۆ گرتن،
بەڵام خاڵەکانیان قورس دەکات و بە ئەگەری زۆر مەترسیدار.
لەگەڵ ئەوەشدا هەردوو چڕڕنووک و نینۆک لە هەندێک ڕێی چاوەڕوان نەکراو بەکارهاتووە.
بەرخی دەریا نینۆکەکانی بۆ گرتنی خواردن بەکاردەھێنێت،
و توێژەرەکان بیردەکەنەوە نینۆکەکانی پێی فیل لەوانەیە هەست بە لەرینەوە بکات
لە زەوی بۆ ئەوەی ببیستن.
لە هەمان کاتدا، هەندێک لە پێشەنگان وەک ئەوەی لە ماداگاسکار،
دووبارە چڕنووکەکانیان بەدەست پەیداکردەوە.
ئەم پاشکۆیە زیاد لە درێژانە بەکاردەھێنن بۆ لێدانی لق و شریتە،
لە کاتی گوێگرتن لە بەشە بەتاڵەکان لەگەڵ گوێچکە ی شەمشەمەکوێرەکانیان.
کاتێک گوێیان لە کرانەوەیەک دەبێت ئەوان دەڕۆنە ناو دارەکە
و کرمی سکیوەر لەگەڵ ئەو دەرزی باریکەی پەنجەیەکی ناوەڕاستی.
ئێمە تەنها ڕووکاری هەموومان ڕووشاند ڕێگە نایابەکانی نینۆکەکان و چڕنووکەکان
لە هەموو شانشینی ئاژەڵان بەکار دەهێنرێت.
بەڵام بۆ کام لەمانە گونجاندن باشترە؟
ئەمە وەڵامێکە کە هەرگیز نایزانین.