Όταν σκέφτεστε ένα παιδί, έναν στενό φίλο, ή έναν ερωτικό σύντροφο,
η λέξη «αγάπη» πιθανώς έρχεται στο μυαλό,
και αμέσως σας κατακλύζουν άλλα συναισθήματα:
χαρά και ελπίδα,
ενθουσιασμός, εμπιστοσύνη και ασφάλεια,
και ναι, μερικές φορές θλίψη και απογοήτευση.
Μπορεί να μην υπάρχει λέξη στο λεξικό
με πιο πολύ σύνδεση από την αγάπη.
Όμως παρά την κεντρική σημασία της στη ζωή μας,
δεν είναι ενδιαφέρον ότι ποτέ δεν μας δίδαξαν πώς να αγαπάμε;
Χτίζουμε φιλίες,
χειριζόμαστε τις πρώτες ερωτικές σχέσεις,
παντρευόμαστε και φέρνουμε μωρά στο σπίτι από το νοσοκομείο
με την προσδοκία ότι θα βρούμε την άκρη.
Αλλά η αλήθεια είναι ότι συχνά πληγώνουμε αυτούς που αγαπάμε.
Μπορεί να είναι κάτι μικρό
όπως βάζοντας ενοχές σε ένα φίλο για να περάσει χρόνο μαζί σας
ή να κρυφοκοιτάζετε τα μηνύματα του/της συντρόφου σας
ή να μαλώνετε ένα παιδί επειδή δεν προσπαθεί στο σχολείο.
Το 100% όλων μας θα εισπράξει
ανθυγιεινές συμπεριφορές σχέσεων
και το 100% όλων μας θα κάνει ανθυγιεινά πράγματα.
Είναι κομμάτι του ανθρώπου.
Στη χειρότερη μορφή του, το κακό που κάνουμε σε αγαπημένους
εμφανίζεται ως κακοποίηση και βία
και η κακοποίηση στη σχέση
είναι κάτι που μία στις τρεις γυναίκες και ένας στους τέσσερις άντρες
θα βιώσουν στη ζωή τους.
Αν είστε όπως οι πιο πολλοί, όταν ακούτε τις στατιστικές,
θα πείτε, «Ω, όχι, όχι, αυτό πότε δεν θα συνέβαινε σε εμένα».
Ενστικτωδώς απομακρυνόμαστε από τις λέξεις «κακοποίηση» και «βία»,
για να σκεφτούμε ότι συμβαίνουν σε κάποιον άλλον κάπου αλλού.
Αλλά η αλήθεια είναι, οι μη υγιείς σχέσεις και η κακοποίηση είναι γύρω μας.
Απλώς τις αποκαλούμε αλλιώς και αγνοούμε τη σύνδεση.
Η κακοποίηση μας πλησιάζει μεταμφιεσμένη ως μη υγιής αγάπη.
Δουλεύω για την οργάνωση Μία Αγάπη
που ξεκίνησε μια οικογένεια που η κόρη τους σκοτώθηκε από το πρώην αγόρι της.
Αυτή ήταν μια τραγωδία που κανείς δεν είδε να έρχεται,
αλλά όταν κοίταξαν πίσω, είδαν ότι τα σημάδια ήταν εκεί
απλώς κανείς δεν κατάλαβε τι έβλεπαν.
Τις έλεγαν τρελές, ή δραματικές, ή ότι έπινε πολύ,
οι πράξεις του δεν έγιναν κατανοητές γι' αυτό που ήταν πραγματικά,
που ήταν καθαρά σημάδια κινδύνου.
Η οικογένειά της κατάλαβε ότι αν κάποιος είχε εκπαιδευτεί για τα σημάδια,
ο θάνατός της θα είχε προληφθεί.
Σήμερα λοιπόν είμαστε σε αποστολή να φροντίσουμε
ότι άλλοι θα έχουν γνώσεις που δεν είχαν η κοπέλα και οι φίλοι της.
Έχουμε τρεις κύριους στόχους:
να δώσουμε σε όλους μας μια γλώσσα για να μιλάμε για ένα θέμα
που είναι αρκετά αμήχανο και άβολο για συζήτηση,
να ενδυναμώσουμε όλη την πρώτη γραμμή δηλαδή τους φίλους, για να βοηθήσουν
και ταυτόχρονα να βελτιώσουμε την ικανότητα να αγαπάμε καλύτερα.
Γι' αυτό, είναι πάντα σημαντικό να ξεκινάμε φωτίζοντας
τα μη υγιή σημάδια που συχνά χάνουμε
και η εργασία μας εστιάζει στο περιεχόμενο
για να ξεκινάμε συζητήσεις με νέους ανθρώπους.
Ως αναμενόμενο, το περιεχόμενό μας είναι αρκετά σοβαρό,
δεδομένου του θέματος,
αλλά σήμερα θα χρησιμοποιήσω ένα από τα πιο ανάλαφρα
κομμάτια που δίνουν τροφή για σκέψη,
«Τα Δίστιχα»,
για να τονίσουμε πέντε σημάδια της μη υγιούς αγάπης.
Το πρώτο είναι η ένταση.
(Βίντεο) Μπλε: Δεν σε είδα τις τελευταίες μέρες. Σε πεθύμησα.
Πορτοκαλί: Κι εγώ σε πεθύμησα. (#αγάπη)
Μπλε: Δεν σε είδα για πέντε λεπτά. Μοιάζει με αιωνιότητα.
Τι έκανες χωρίς εμένα για πέντε ολόκληρα λεπτά;
Πορτοκαλί: Ήταν τρία λεπτά. (#αυτόδενείναιαγάπη)
Κέιτι Χουντ: Το αναγνωρίζει κανείς αυτό; Δεν ξέρω. Εγώ ναι.
Οι βίαιες σχέσεις δεν ξεκινάνε με βία.
Ξεκινάνε συναρπαστικές και απολαυστικές.
Υπάρχει έντονη στοργή και συναίσθημα, ορμή.
Είναι πολύ ωραία η αίσθηση.
Αισθάνεσαι πολύ τυχερός, σαν να κέρδισες το τζάκποτ.
Αλλά είναι μη υγιής αγάπη, τα αισθήματα αλλάζουν με τον καιρό
από συναρπαστικά σε δυσβάσταχτα και ίσως λίγο αποπνικτικά.
Το αισθάνεσαι σtα σωθικά σου.
Ίσως είναι όταν το νέο σου αγόρι ή κορίτσι
λέει «Σ' αγαπώ» πιο γρήγορα απ' ό,τι ήσουν έτοιμος
ή αρχίζει να εμφανίζεται παντού με πολλά μηνύματα και τηλεφωνήματα.
Μπορεί να είναι ανυπόμονοι όταν αργείς να απαντήσεις,
ακόμη και αν ξέρουν ότι είχες άλλα πράγματα εκείνη τη μέρα.
Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι δεν έχει σημασία πώς ξεκινά μια σχέση,
αλλά πώς εξελίσσεται.
Είναι σημαντικό τις πρώτες μέρες μιας νέας σχέσης
να παρατηρείτε προσεχτικά πώς αισθάνεστε.
Αισθάνεστε άνετα με τον ρυθμό της οικειότητας;
Αισθάνεστε ότι έχετε χώρο και άνεση να αναπνεύσετε;
Επίσης είναι πολύ σημαντικό να αρχίσετε να εξασκείστε στη χρήση της φωνής σας,
να μιλάτε για τις δικές σας ανάγκες.
Γίνονται σεβαστές οι απαιτήσεις σας;
Ένα δεύτερο σημάδι είναι η απομόνωση.
(Βίντεο) Πορτοκαλί 2: Θέλεις να βγούμε;
Πορτοκαλί 1: Εγώ και το αγόρι μου βγαίνουμε πάντα Δευτέρα.
Πορτοκαλί 2: Θες να βγούμε;
Πορτοκαλί 1: Εγώ και το αγόρι μου βγαίνουμε πάντα Δευτέρα
Πορτοκαλί 2: Αύριο; Πορτοκαλί 1: Είναι η χαλαρή Τρίτη μας.
Πορτοκαλί 2: Τετάρτη; Πορτοκαλί 1: Ημέρα χωρίς φίλους.
ΚΧ: Αν με ρωτάτε, η απομόνωση είναι ένα από τα πιο συχνά χαμένα
και παρεξηγημένα σημάδια της μη υγιούς αγάπης.
Γιατί;
Γιατί κάθε νέα σχέση ξεκινά με την έντονη επιθυμία
να περνάμε χρόνο μαζί,
είναι εύκολο να μας ξεφύγει όταν κάτι αλλάζει.
Η απομόνωση χώνεται όταν το νέο σου αγόρι ή κορίτσι
αρχίζει να σε απομακρύνει από φίλους και την οικογένειά σου,
το σύστημα υποστήριξής σου
και σε δένει πιο σφικτά μαζί του.
Μπορεί να πούνε πράγματα όπως,
«Γιατί βγαίνεις μαζί τους; Είναι αποτυχημένοι»
για τους στενούς φίλους σου,
ή, «Θέλουν να χωρίσουμε. Είναι τελείως εναντίον μας»
για την οικογένειά σας.
Η απομόνωση έχει να κάνει με τη σπορά αμφιβολιών
για όλους από τη ζωή σας πριν τη σχέση σας.
Η υγιής αγάπη περιλαμβάνει ανεξαρτησία,
δύο άνθρωποι που τους αρέσει να περνάνε χρόνο μαζί
αλλά κρατάνε επαφή με τους ανθρώπους και τις δράσεις που τους ενδιέφεραν πριν.
Ενώ στην αρχή μπορεί να περνάτε κάθε λεπτό της ημέρας μαζί,
με τον καιρό η διατήρηση της ανεξαρτησίας είναι σημαντική.
Αυτό γίνεται όταν κάνετε σχέδια με φίλους και τα ακολουθείτε
και ενθαρρύνετε τον σύντροφό σας να κάνει το ίδιο.
Ένα τρίτο σημάδι μη υγιούς σχέσης είναι η ακραία ζήλια.
(Βίντεο) Μπλε 2: Γιατί είσαι χαρούμενος;
Μπλε 1: Άρχισε να με ακολουθεί στο Instagram!
Μπλε 2: Γιατί είσαι τόσο νευρικός;
Μπλε 1: Άρχισε να με ακολουθεί κυριολεκτικά παντού.
(#αυτόδενείναιαγάπη)
ΚΧ: Καθώς ο μήνας του μέλιτος σβήνει,
η ακραία ζήλια μπορεί να εισχωρήσει.
Ο σύντροφός σας μπορεί έχει περισσότερες απαιτήσεις,
να θέλει να ξέρει πού είστε και με ποιον είστε συνέχεια,
ή μπορεί να αρχίσει να σας ακολουθεί παντού, διαδικτυακά και όχι.
Η ακραία ζήλια φέρνει μαζί της κτητικότητα και έλλειψη εμπιστοσύνης,
συχνές κατηγορίες ή φλερτ με άλλους ανθρώπους ή απιστία
και άρνηση να σας ακούσουν όταν τους λέτε
ότι δεν χρειάζεται να ανησυχούν και ότι αγαπάτε μόνο αυτούς.
Η ζήλια είναι μέρος κάθε ανθρώπινης σχέσης,
αλλά η ακραία ζήλια είναι διαφορετική.
Υπάρχει μια απειλητική, απελπισμένη και θυμωμένη πλευρά της
Η αγάπη δεν πρέπει να είναι έτσι.
Ένα τέταρτο σημάδι είναι η υποτίμηση.
(Βίντεο) Μπλε: Θέλεις να βγούμε; Πορτοκαλί: Έχω διάβασμα.
Μπλε: Θα πάρεις Α έτσι κι αλλιώς, Α για απίθανη. (#είναιαγάπη)
Μπλε: Θέλεις να βγούμε; Πορτοκαλί: Έχω να μελετήσω.
Μπλε: Θα πάρεις Χ σίγουρα,
Χ για, Χ για... χαζή. (#δενείναιαγάπη)
ΚΧ: Ναι, χμμμ.
Στη μη υγιή αγάπη, οι λέξεις γίνονται όπλα.
Οι συζητήσεις που ήταν διασκεδαστικές και ελαφρές
γίνονται κακές και ντροπιαστικές.
Ίσως ο σύντροφος σας κοροϊδεύει με τρόπο που πληγώνει,
ή ίσως λέει ιστορίες και αστεία εις βάρος σας.
Όταν προσπαθείτε να εξηγήσετε ότι πληγωθήκατε,
σας σταματάνε και σας κατηγορούν για υπερβολική αντίδραση.
«Γιατί είσαι τόσο ευαίσθητη; Τι πρόβλημα έχεις; Άσε με ήσυχο.»
Σας σωπαίνουν αυτές οι λέξεις.
Μοιάζει φανερό, αλλά ο σύντροφός σας θα έπρεπε να σας υποστηρίζει.
Τα λόγια του πρέπει να αας ανεβάζουν όχι να καταρρακώνουν.
Πρέπει να κρατάνε τα μυστικά σας, να είναι πιστοί.
Πρέπει να σας τονώνουν την αυτοπεποίθηση,
όχι να τη μειώνουν.
Τέλος, το πέμπτο σημάδι: αστάθεια.
(Βίντεο) Πορτοκαλί 1: Θα λυπόμουν αν χωρίζαμε.
Πορτοκαλί 2: Κι εγώ θα λυπόμουν. #αγάπη
Πορτοκαλί 1: Θα πάθαινα κατάθλιψη αν χωρίζαμε.
Θα έπεφτα από αυτή τη σκάλα.
Θα έπεφτα! Μη με σταματήσεις!
(#δενείναιαγάπη)
ΚΧ: Συχνοί χωρισμοί και επανασυνδέσεις ψηλές κορυφές και χαμηλά βάθη:
όσο ανεβαίνει η ένταση, τόσο και η αστάθεια.
Δρακρύβρεχτοι καβγάδες και μετά επανασυνδέσεις,
σχόλια μίσους που πληγώνουν όπως,
«Είσαι ανάξια, δεν είμαι σίγουρος γιατί είμαι μαζί σου!»
που ακολουθούνται από απολογίες και υποσχέσεις ότι δεν θα ξαναγίνει.
Μέχρι τώρα, έχετε συνηθίσει τόσο σ' αυτή την τρικυμιώδη σχέση
που μπορεί να μην καταλαβαίνετε πόσο ανθυγιεινή, ίσως επικίνδυνη
έχει γίνει η σχέση σας.
Μπορεί να είναι δύσκολο να δεις
πότε η μη υγιής αγάπη οδηγεί στην κακοποίηση,
αλλά είναι δίκαιο να πούμε ότι όσο πιο πολλά σημάδια
υπάρχουν στη σχέση σας,
τόσο πιο ανθυγιεινή και ίσως επικίνδυνη θα μπορούσε να γίνει η σχέση σας.
Αν το ένστικτό σας λέει να χωρίσετε και να φύγετε,
που είναι συμβουλή που συχνά δίνουμε σε φίλους
όταν είναι σε μη υγιείς σχέσεις,
δεν είναι πάντα η καλύτερη συμβουλή.
Η ώρα του χωρισμού μπορεί να προκαλέσει βία.
Αν φοβάστε ότι μπορεί να οδεύετε προς κακοποίηση,
πρέπει να συμβουλευτείτε ειδικούς για συμβουλές πώς να φύγετε με ασφάλεια.
Αλλά δεν ισχύει μόνο για ερωτικές σχέσεις
και δεν αφορά μόνο στη βία.
Η κατανόηση των σημείων της μη υγιούς αγάπης
μπορεί να σας βοηθήσει να καταλάβετε σχεδόν όλες τις σχέσεις στη ζωή σας.
Για πρώτη φορά, μπορεί να καταλάβετε γιατί είστε απογοητευμένοι από μια φιλία
ή γιατί κάθε επικοινωνία με κάποιο μέλος της οικογένειας
σας αφήνει αποθαρρυμένους και αγχωμένους.
Μπορεί να αρχίσετε να βλέπετε πώς η ίδια σας ένταση και ζήλια
προκαλεί προβλήματα με συναδέλφους στη δουλειά.
Η κατανόηση είναι το πρώτο βήμα για τη βελτίωση
και ενώ δεν μπορείτε να κάνετε υγιείς όλες τις μη υγιείς σχέσεις
κάποιες θα πρέπει να τις αφήσετε πίσω,
μπορείτε να κάνετε από τη μεριά σας κάθε μέρα καλύτερες τις σχέσεις.
Και ακούστε τα υπέροχα νέα:
δεν είναι πυρηνική φυσική.
Ανοιχτή επικοινωνία, αμοιβαίος σεβασμός,
ευγένεια, υπομονή,
μπορούμε να τα εφαρμόσουμε κάθε μέρα.
Όμως ενώ η εφαρμογή σίγουρα θα σας κάνει καλύτερους,
πρέπει να σας υποσχεθώ ότι επίσης δε θα σας κάνει τέλειους.
Αυτό είναι το επάγγελμά μου
και κάθε μέρα σκέφτομαι και μιλάω για υγιείς σχέσεις
και ακόμη κάνω μη υγιή πράγματα.
Προχθές καθώς προσπαθούσα να βγάλω τα τέσσερα παιδιά μου από το σπίτι
ανάμεσα σε καυγάδες, λογομαχίες και παράπονα για το πρωινό,
το έχασα τελείως.
Με επίτηδες θυμωμένη φωνή,
φώναξα,
«Σκάστε όλοι και κάντε αυτό που λέω!
Είστε οι χειρότεροι!
Θα πάρω τον χρόνο τηλεόρασης και το γλυκό
και οτιδήποτε άλλο απολαμβάνετε στη ζωή!»
(Γέλια)
Σας συνέβη ποτέ;
(Χειροκροτήματα)
Αστάθεια, υποτίμηση.
Ο μεγάλος μου γιος γύρισε και με κοίταξε και είπε,
«Μαμά, αυτό δεν είναι αγάπη».
(Γέλια)
Για ένα λεπτό, ήθελα να τον σκοτώσω που μου την είπε.
Πιστέψτε με.
Αλλά μετά συγκεντρώθηκα
και σκέφτηκα, ξέρεις κάτι, είμαι στ' αλήθεια περήφανη.
Είμαι περήφανη που έχει τη γλώσσα για να με κάνει να σταματήσω.
Θέλω όλα τα παιδιά μου να καταλάβουν ποιο είναι το όριο
για το πώς τους φέρονται
και να έχουν γλώσσα και φωνή για χρήση όταν παραβιάζεται το όριο
αντί απλά να το δέχονται.
Για πολύ καιρό, αντιμετωπίζαμε τις σχέσεις ως μαλακό θέμα,
όταν οι ικανότητες σχέσεων είναι από τα πιο σημαντικά
και δύσκολα πράγματα για να αναπτύξετε στη ζωή.
Η κατανόηση των μη υγιών σημάτων όχι μόνο μπορεί
να σας βοηθήσει να αποφύγετε την κουνελότρυπα που οδηγεί στη μη υγιή αγάπη
αλλά η κατανόηση και η εφαρμογή της τέχνης της υγιούς αγάπης
μπορεί να βελτιώσει σχεδόν όλες τις πλευρές της ζωής σας.
Είμαι τελείως πεπεισμένη
ότι ενώ η αγάπη είναι ένα ένστικτο και ένα συναίσθημα,
η ικανότητα να αγαπάμε καλύτερα είναι κάτι που μπορούμε να χτίσουμε
και να βελτιώσουμε σταδιακά.
Σας ευχαριστώ.
(Χειροκροτήματα)