1913 жылдың 3 наурызында
митинг қатысушылары арасынан ат үстінде
ақ шапан киген Инес Милхолланд есімді
белсендіні байқамау мүмкін емес еді.
Ол әйел адамның сайлау құқығы бойынша
алғашқы жаппай наразылық акцияның ең алдыңғы қатарында жүрді.
Бірнеше айға созылған дау-дамайдан кейін
мыңдаған әйел Вашингтонда жиналып,
дауыс беру құқығын беретін конституциялық түзетуді қабылдауды талап етті.
Оған дейін белсенділер ондаған жылдар бойы түрлі науқандар жүргізген еді.
Ол кезде құқықтары жоқ топ ретінде
әйелдер қоғам өміріндегі маңызды заңдарға дауыс бере алмады.
Алайда 1896 жылы Юта мен Айдахо штаттарында сайлау құқығын
алғаннан бері белсенділер тобы
өзге ірі жетістіктерге жете алмады.
Осылайша 1913 жылға дейін әйелдердің сайлау құқығы тек
4 штатта енгізілді.
Вашингтонға Алиса Пол есімді, медиаға жақын жаңа тұлға келді.
Ол 1900 жылдардың басында аштық жариялап,
түрмеге қамалған Британ суфрагеттерінен шабыт алды.
Әр штатқа бөлек қымбат кампания ұйымдастырғанша,
ол жылдар бойы өз әсерін жоғалтпайтын және жалпыұлттық деңгейде
әйелдің құқығын қорғай алатын конституциялық түзетуді іздеді.
Америкалық әйелдердің ұлттық сайлау құқығы тобының мүшесі ретінде,
ол қозғалысқа жаңа леп сыйлайтын үлкен науқан жасауды ұсынды.
Вашингтон билігі алдымен оның жоспарын қабылдамады,
ал кейін шеруді шеткі көшелерге ысырды.
Пол бұл шешімді өзгертіп, шеруді Удроу Уилсон
президентінің инаугурациясынан бір күн бұрын
жасауға мақұлдатты.
Бұл медианың назарына және
қалада жүрген халықтың көз алдына түсуге үлкен мүмкіндік еді.
Алайда шеруді ұйымдастырған кезде
Пол белсенділер арасында рассисттік көзқарастарды қолдайтын
ақ нәсілді әйелдерді құптады.
Ол афроамерикандық белсенділер менмұйымдарды
шеруде қатыстырғысы келмеген.
Ал қоймай келген белсенділерді артқы қатарға ығыстырған.
Бірақ ұлттық қозғалысты бастауға көмектескен қара нәсілді әйелдер
бұл шешіммен келіспеді.
Шеру болған күні,
Ида Б. Уеллс-Бернетт есімді
кекшіл сотқа қарсы және мықты тергеуші журналист,
артқы қатарда жүруден бас тартып, шерудің бірінші қатарына тұрып алды.
NAACP ұйымының негізін қалаушы Мэри ЧёрчьТеррелл,
Хоуард университетінің әйел студенттері құрған
‘Delta Sigma Theta’ атты қорының 22 құрылтайшысымен шеруге қосылды.
Осылайша
қара нәсілді әйелдер ақ нәсілді әйелдердің
жақтыртпаған көңілдеріне және
өзге де қауіптерге қарсы табандылық көрсетті.
Шеру болған күні
суфрагистер мықты көрме жасады.
Оған халықаралық суфрагистер, суретшілер,
әртістер және кәсіпкерлер қатысты. Алтын арбаға
ұқсас платформада Еркіндік қоңырауының
көшірмесі мен әйел құқықтары қорғалған елдердің картасы тұрды.
Қаржы мекемесінің ғимаратының алдында
жанды оркестр мен әртістер әйел адамның тарихта қалдырған
басты жетістіктері жайлы көрініс жасады.
Жиналғандар шеруді тоқтату үшін жолды жауып,
белсенділерге күш көрсетіп, темекі лақтырса да, шеру тоқтатылмады.
Бұл іске полиция араласпады.
Кейін 100-ден астам әйелге медициналық көмек керек болды.
олардың көрсеткен жауыздығы туралы хабар ел арасына таралып,
суфрагистер және шеруге қатысты
көзқарас жылына бастады.
Ұлттық газерттер полицияны үлкен сынға алса,
Конгресс тыңдаулары олардың әрекеті бойынша іс қозғады.
Протесттен кейін “Women’s Journal” басылымы:
“Вашингтон масқара болды. Тең сайлау құқығы жеңді” - деген мәлімдеме жасады.
Осылай
шерудің арқасында әйелдердің сайлау құқығы бойынша
қолдаулар келесі жылдарға да созылды.
Суфрагистер өз істерін ары қарай жалғастырды.
Ақ үйге петиция жазып, митингтерге қатысты.
Ақ аттың үстінде болған Инес Милхолланд
созылмалы ауруларына қарамастан шерумен
бүкіл АҚШ-ты аралап шықты.
Өкінішке орай ол өз еңбегінің жемісін көре алмай кетті.
1916 жылы
ол сайлау құқығы туралы сөйлегенде есінен танып, кейін көз жұмды.
Танымал медиаларға сенсек,
оның соңғы сөздері:
“Президент мырза, әйел адам қашанға дейін өз құқықтарын күтуі керек?” - болған.
Бұл күндер тек ондаған жылдардан кейін келді.
Тек 1920 жылы Конгресс 19-түзетуді ратификациялап,
әйел адамға сайлау құқығын берді.