لە ٣ ئاداری ١٩١٣دا،
خۆپیشاندەران ڕێگەیان بۆ ژنێکی سپی پۆش کردەوە:
پۆشاکێکی سپی پان و پۆڕی پۆشیبوو و سواری ئەسپێکی سپی بوو بوو،
بەئاسانی دەناسرایەوە چالاکوان ئینس میڵهۆڵند بوو.
ئەو لە پێشەوەی ڕێپێوانی مافی دەنگدانی ژنان بوو-
یەکەم خۆپیشاندانی بە کۆمەڵ بوو لەسەر ئاستی نەتەوەیی ژنان دوای مافی دەنگدانیان دەکرد.
دوای چەند مانگێک لە دانانی پلانی ستراتیچی و گفتوگۆکردن،
هەزارەها ژن لە واشنتۆنی پایتەخت کۆبوونەوە.
لەوێ، داوای هەموارکردنەوەی دەستورتیان دەکرد تاکو مافی دەنگدانیان پێبدرێت.
تا ساڵی ١٩١٣دا، چالاکوانانی مافی ژنان بۆ چەند دەیەیەک خەباتیان گێڕاوە.
وەکو کۆمەڵەیەکی پشتگوێخراو،
ژنان هیچ کاریگەریەکیان لە یاساکاندا نەبوو کە کاریگەری لەسەرخۆیان یان ژیانی کەسانی ترهەبوو.
هەرچۆنێک بێت، خەباتیان دەکرد تا پارێزگاری لە پاڵپشتی فراوانتر بکەن بۆ یەکسانی سیاسی.
هیچ سەرکەوتنێکی گەورەیان بەدەست نەهێنا تا ساڵی ١٨٦٦،
کاتێک ژنانی یوتا و ئایدەهۆ داوای مافی دەنگدانیان کرد.
ئەم ڕووداوە کە هەموو ویلایەتەکانی گرتووە کە مافی دەنگدانی ژنانیان ناساند
بۆ چوار.
کەسایەتیەکی نوێ و خاوەن ئەزموون لەکاری میدیایی بەناوی ئاڵیس پاوڵ دەرکەوت.
ئەو ئیلهامی لە چالاکوانانی بەریتانیایەوە سەرچاوەی گرتبوو،
لە سەرەتاکانی ١٩٠٠ مانی لە خواردن گرت و بە زیندانیکردنیشی ئارامیگرت.
لەجیاتی ئەوەی هەڵمەتی باجدار لە ویلایەتێک و بۆ ویلایەتێکی تر ئەنجام بدات،
پاوڵ بەدوای کاریگەری درێژخایەنی هەموارکردنەوەی دەستور گەڕا،
کەوا پارێزگاری لە مافی دەنگدانی تەواوی ژنانی نەتەوەوەکە دەکرد.
وەکو ئەندامی دەستەی داکۆکیکار لە داواکردنی مافی دەنگدانی بۆ ژنانی نەتەوەی ئەمریکا،
پاوڵ پێشنیاری ڕێپێوانێکی مەزنی کرد تا پاڵپشتی زیاتر پەیدا بکەن و گەشە بە جوڵانەوەکە بدەن.
سەرەتا دەسەڵاتدارانی واشنتەن پلانەکەیان ڕەتکردەوە -
و هەوڵیاندا شوێنی ڕێپێوانەکە بۆ شەقامە لاوەکییەکان بگوازنەوە.
بەڵام پاوڵ ئەم بڕیارانەی هەڵوەشاندەدوە
و دوپاتیکردەوە ڕێپێوانەکە ڕۆژی پێش دەسبەکاربوونی سەرۆک وەزیرانی نوێ
وودڕۆ ویڵسون ئەنجام دەدرێت.
ئەمش سەرنجی میدیا گەورەکان ڕادەکێشێت
و سەرنجی ئەو قەڕەباڵغییەی خەڵک لە شارۆچکەکەن ڕادەکێشێت.
هەرچۆنێکبێت، لە پلاندانانی ڕێپێوانەکەدا،
پاول بەتەواوەتی سەرنجی ژنە سپی پێستەکان دەدا لە هەموو باگراوندەکان.
تەنانەت ئەوانەشی کە ڕەگەزپەرست بوون،
چالاکانە چالاکوانە ئەفریقیە ئەمریکیەکانی سستکردبوو
و ڕێکخراوەکانی بەشداری کردن-
و ڕایگەیاند کە ئەوانەی بەشداری ئەو پۆلێنانە دەکەن لە هێلی دواوە بڕۆن.
بەڵام ژنە ڕەش پێشتەکان لە جوڵانەوە نەتەوەیەکە نادیار نەبوون
ڕۆڵی خۆیان گێڕا.
لە ڕۆژی ڕێپێوانەکە،
ئایدە بی، وێڵس بارنێت،
ڕۆژنامەنووس و چالاکوانی دژی لە سێدارە دان،
ڕەتیکردەوە لە هێڵی دواوە بێت بەشانازییەوە لە ژێر ئاڵای ئیلینۆیس ڕێپێوانی کرد.
هاودامەزرێنەری NAACP کەنیسەی ماری تێریڵ،
لەگەڵ ٢٢ دامەزرێنەری یانەی ژنانی دێلتا سیگما سیتا بەشداری ڕێپێوانەکەی کرد،
ڕێکخراوێک لەلایەن خوێندکارە ژنەکانی زانکۆ هاوردەوە دروستکرا.
بەم شێوانەوە و زیاتریش،
ژنانی ڕەش پێست سەرەڕای دوژمنایەتییەکی توند لە لایەن
ژنانی سپی پێست لە جوڵانەوەکە بەردەوام بوون،
و هەڕەشەی جەستەی و سیاسی گەورە.
لە ڕۆژی ڕێپێوانەکە،
خۆپیشاندەران کۆبوونەوە تا خۆپیشاندانێکی ڕێکوپێک و بەهێز ئەنجام بدەن.
ئەو کەسانەی لە ڕێپێوانەکە بەژداریان کردبوو بریتیبوون لە چالاکوانانی نێودەوڵەتی،
هونەرمەندان، خانمە ئەکتەرەکان و بازرگانەکان.
گاڵیسکە ئاڵتونیەکان لە شێوەی بازنەی یەک بە دوای یەک دەهاتن،
زەنگی ئازادی گەورە، و نەخشەی ئەو وڵاتانەی مافی دەنگدانیان بە ژنان دابوو.
لەبەردەم بینای وەزارەتی دارای تێدەپەڕن،
هونەرمەندان نمایشی دەسکەوتە مێژووییەکانی ژنانیان بەشێوەی ڕاستەوخۆی ئۆکێسترا نمایش دەکرد.
خۆپیشاندەران بەردەوام ىبوون تەنانەت لەلایەن جەماوەرێکی تورە ڕێگەیان لێگیرا،
سوکایەتیان پێکرا و تفیان لێکرا،
جگەرەیان تێدەگرتن و ئازاری جەستەیی خۆپیشاندەرانیان دەدا.
پۆلیس هیچ تەداخولی نەکرد،
و لە کۆتاییەکەی زیاتر لە ١٠٠ ژن ڕەوانەی نەخۆشخانە کران.
خەراپ مامەڵەکردن لەگەڵ ژنان، لە تەواوی وڵات بڵاوبویەوە،
پێگەی ڕێپێوانەکە لەناو ڕای گشتی دەنگیدایەوە-
خۆپیشاندەران هەست و سۆزی زیاتریان بەدەستهێنا،
ڕۆژنامە نەتەوەییەکان ڕەخنەی توندیان لە پۆلیس گرت،
ئەندامانی ئەنجوومەن لێکۆڵینەوەیان لە کردارەکانی خۆیان دەکرد لەماوەی ڕێپێوانەکە.
دوای خۆپیشاندانەکە، "ڕۆژنامەی ژنان" بەیانی کرد،
"ئەوەی ڕویداوە بۆ واشنتۆن ئایرۆچوون بوو، خۆپیشاندەران سەرکەوتنێکی مەزنیان بەدەستهێناوە."
لەم ڕیگەیەوە،
ڕێپێوانەکە یارمەتیدەر بوو بۆ بەهێزکردنی پشتیوانی داواکردنی مافی دەنگدانی ژنان
کە لە ساڵی دواتردا بەردەوام بوو.
چالاکوانان بەردەوام بوون لە فشار خستنە سەر نوێنەرەکانیان،
لە کۆبوونەوەکان بەژداربوون، و سکاڵاین دژ بە کۆشکی سپی تۆمار کرد.
ئێنیز میڵهۆڵاند، ئەو ژنەی لەسەر ئەسپە سپیەکە بوو،
بەبێ وەستان لە تەواوی ویلایەتە یەکگرتووەکان خەباتی دەگێڕا،
سەرەڕای ئەوە بەدەست نەخۆشی درێژخایەنەوە دەیناڵاند.
مەرگ ڕێگەی نەدا تا بەرهەمی ڕەنج و ماندووبوونەکانی ببینیت.
لەساڵی ١٩١٦دا،
لەکاتی وتاردان بۆ خۆپیشاندەران کەوت و یەکسەر کۆچی دوایکرد.
بەگوێرەی ڕاپۆرتە بەناوبانگەکان،
کۆتا قسەی ئەو ئەوە بوو،
"بەڕێز، سەرۆکی وەزیران، دەبێ ژنان تاکەی چاوەڕێی ئازادی بن؟"
لەگەڵ ئەوەی چەند دەیەیەکی خایاند تا ژنان مافی دەنگدانیان پێدرا،
لە ساڵی ١٩٢٠، ئەنجوومەن یاسای ژمارە ١٩ دەستوری هەموارکردەوە،
لەکۆتاییەکەی ژنان مافی دانگدانیان پێدرا.