W 1982 roku młoda pielęgniarka cierpiała na poważną, uporczywą depresję.
Nie mogła pracować, spotykać się z ludźmi,
ani nawet skupić się na lekturze gazety.
Pewien zabieg wszystko zmienił.
Objawy ustąpiły po dwóch seriach zabiegów elektrowstrząsowych (EW).
Wróciła do pracy, a potem na studia, gdzie miała bardzo dobre wyniki.
Początkowo otwarcie opowiadała o leczeniu, które odmieniło jej życie.
Ale kiedy zorientowała się, że EW budzi u wielu osób bardzo złe skojarzenia,
przestała się tym dzielić.
Terapia EW cieszyła się złą sławą ze względu na swoją przeszłość,
jednak stosowana dziś terapia nie przypomina dawnych zabiegów.
Terapię zastosowano w medycynie po raz pierwszy w 1938 roku.
Początkowo lekarze przepuszczali przez mózg silny prąd elektryczny,
wywołując konwulsje obejmujące całe ciało.
Pacjenci mogli wtedy przygryźć sobie język lub złamać kości.
Dziś terapia EW wygląda zupełnie inaczej.
Chory znajduje się w znieczuleniu ogólnym,
a elektrody aplikują do mózgu serię delikatnych impulsów elektrycznych.
Wywołuje to jednoczesne wyładowania wielu neuronów,
czyli krótki i kontrolowany napad padaczkowy.
Środki zwiotczające mięśnie blokują rozprzestrzenianie się drgawek.
O tym, że mózg zalewa prąd, świadczą jedynie drgania stopy.
Zabieg trwa około minuty
i większość pacjentów może wrócić do normalnej aktywności
po około godzinie.
Zabiegi EW często stosuje się w leczeniu ciężkiej depresji i choroby dwubiegunowej
u chorych, u których inne rodzaje terapii okazały się nieskuteczne
lub którzy źle reagowali na leki.
Połowa lub więcej pacjentów doświadcza po terapii EW poprawy.
Większość pacjentów przechodzi dwie lub trzy sesje tygodniowo przez kilka tygodni.
Niektórzy dostrzegają poprawę już po jednej sesji,
inni muszą dłużej czekać na efekty.
Pacjenci często kontynuują rzadsze zabiegi przez kilka miesięcy do roku,
a niektórzy do końca życia potrzebują sporadycznych sesji podtrzymujących.
Terapia EW jest dziś znacznie bezpieczniejsza niż dawniej,
ale pacjenci i tak mogą odczuwać skutki uboczne.
Zaraz po zabiegu mogą być obolali, zmęczeni lub odczuwać mdłości.
Niektórzy nie pamiętają, co działo się przed sesją,
na przykład, co jedli poprzedniego dnia na kolację.
Niepamięć może dotyczyć, choć rzadko, tygodni lub miesięcy przed zabiegiem.
U większości pacjentów utrata pamięci z czasem mija.
Fascynujące jest to, że mimo udowodnionej skuteczności
wciąż dokładnie nie wiemy, dlaczego EW działa.
Neurony w mózgu komunikują się za pomocą sygnałów elektrycznych,
co wpływa na chemię mózgu i tym samym nastrój i zachowanie.
Wzmożona aktywność elektryczna wywołana przez EW zmienia tę chemię.
Zabieg powoduje na przykład uwolnienie neuroprzekaźników,
które przenoszą sygnały między neuronami i wpływają na zdrowie psychiczne.
Pobudzając wydzielanie hormonów, EW może pomóc złagodzić objawy depresji.
Co ciekawe, terapia EW działa lepiej, jeśli jednocześnie podawane są leki,
nawet u pacjentów lekoopornych.
Ponieważ coraz lepiej rozumiemy mózg,
terapia EW prawdopodobnie stanie się jeszcze skuteczniejsza.
W 1995 roku, ponad dekadę od pierwszej serii zabiegów EW,
pielęgniarka postanowiła opublikować swoją historię.
Z powodu skojarzeń, jakie wywołuje zabieg,
obawiała się, że narazi swoje życie osobiste i zawodowe.
Ale wiedziała, że EW może pomóc chorym, kiedy wszystko inne zawiodło.
Chociaż terapia EW wciąż bywa błędnie rozumiana,
relacje takie jak jej, pomogły uświadomić lekarzom i chorym,
że zabieg może odmieć życie wielu osób.