Burcunuz ne?
Batı astrolojisinde bu,
doğum gününüz haritaya düştüğü anda belirlenen bir takım yıldızıdır.
Fakat Çin burçlarına göre veya shēngxiào'ya göre, bu size ait
bir shǔxiàng, yani doğum yılınıza atfedilen bir hayvan.
Bu hayvan sembollerini ve düzenlerini açıklayan mitler arasında
en uzun süre devam edeni, Büyük Irk'a ait mittir.
Hikâye şöyle; Yù Dì ya da Yeşim İmparator, Cennetlerin Yöneticisi,
zamanı ölçmek için bir yol bulmak istedi.
Nehri geçmeyi başaran ilk on iki hayvan,
varış sıralarına göre burç takviminde bir yer kazanacaklardı.
Fare erken başlamak için güneş doğar doğmaz uyandı,
fakat nehir yolunda
at, kaplan ve öküzle karşılaştı.
Fare küçük olduğu ve iyi yüzemediği için,
büyük hayvanlardan yardım istedi.
Kaplan ve at kabul etmezken,
iyi kalpli öküz, fareyi karşıya geçirmeyi kabul etti.
Ancak diğer tarafa ulaşmak üzerelerken,
fare öküzün kafasından atladı ve ilk sırayı aldı.
Öküz ikinci oldu ve
ardından güçlü kaplan geldi.
Akımı atlatamayacak kadar küçük olan tavşan,
taşlar ve kütükler üzerinden hızlıca zıplayarak dördüncü oldu.
Daha sonra karşıya doğrudan uçabilecek olmasına rağmen
karşılaştığı hayvanlara yardım etmek için duran ejderha geldi.
Sonrasında nehirde dörtnala koşan at geldi.
Fakat tam karşıya geçtiğinde, yılan sürünerek geldi.
Bundan korkan at şaha kalktı ve yılanın altıncı olmasına izin verdi.
Yeşim İmparator nehre baktı
ve koyun, maymun ve horozun bir sal üzerinde, otların arasından
geçmesi için salı ittiklerini gördü.
Karşıya geçtiklerinde üçlü,
en çok mücadele eden ve en uyumlu olan
koyuna sekizinciliği verme konusunda anlaştılar,
ardından maymun ve horoz geldi.
Daha sonra köpek kıyıya sürüklenerek geldi.
İyi bir yüzücüydü,
fakat suda o kadar oyalandı ki ancak on birinci olabildi.
Son sırayı ise, acıkan ve
yemek yemek için duran ve karşıya geçmeden önce
biraz uyuyan domuz aldı.
Böylece bu sıralamayla, her yıl bir hayvan ile bağdaştırıldı,
her 60 yılda bir de bu döngü yeniden başladı.
Neden 12 değil de 60?
Geleneksel Çin takvimi, örtüşen iki sistemden oluşur.
Burç hayvanları, On İki Dünyevi Dal ya da shí'èrzhī adı
verilen şeyle bağdaştırılmaktadır.
Diğer sistem, On İlahi Dal ya da tiāngān,
beş klasik elementle bağdaştırılmıştır;
metal, xīn,
tahta, mù,
su, shuǐ,
ateş, huǒ
ve dünya, tǔ.
Her element on yıllık bir döngü oluştururken,
yīn veya yáng'a ayrılmıştır.
Dünyevi Dallar'ın on iki hayvanı bu beş elementle
ve İlahi Dallar'ın yīn veya yáng'ı ile
eşleştirildiğinde, altmışlık döngü ya da gānzhī olarak
bilinen, farklı 60 yıllık
kombinasyonlar üretir.
1980 yılında doğan birisinin burcu yáng metal maymun iken,
2007 yılında doğan birisinin burcu yīn ateş domuzdur.
Aslında doğduğunuz aya göre ayrıca içsel bir hayvanınız, doğduğunuz
yıla göre doğru bir hayvanınız ve doğduğunuz saate göre de gizli
bir hayvanınız da olabilir.
Söylenene göre Çin burçlarında hangi hayvanların
kutsal olacağını büyük ırk belirlemiştir, fakat bu sistem
Asya'ya yayıldığı zaman diğer kültürler
kendi topluluklarını yansıtmak için değişiklikler yapmıştır.
Yani, Vietnam burçlarına bakarsanız
bir tavşan değil de, kedi olduğunuzu keşfedebilirsiniz ve
Tayland'daysanız,
ejderhanın yerini Naga adlı efsanevi bir yılan alacaktır.
Yani, burcun bir birey olarak hakkınızda söylediği
şeyin yerine ne koyarsanız koyun,
oluştuğu kültür hakkında çok şey ifade ediyor olacaktır.