Wat is je sterrenbeeld?
In de Westerse astrologie
wordt dat bepaald door de dag en maand waarop je bent geboren.
Maar volgens de Chinese astrologie, of shēngxiào,
is het je shǔxiàng, ofwel het dier wat hoort bij je geboortejaar.
Van de vele mythen die deze dierentekens en hun ordening uitleggen,
is die van de Grote Wedstrijd nog het meest blijvend.
Het verhaal vertelt dat Yù Dì, de Jade Keizer, Heerser van de Hemel,
een manier wou vinden om tijd te meten, dus organiseerde hij een wedstrijd.
De eerste twaalf dieren die de rivier over kwamen,
zouden een plek krijgen op de dierenriem in de volgorde waarop ze aankwamen.
De rat stond bij zonsopgang op om er vroeg bij te zijn,
maar op weg naar de rivier
kwam hij het paard, de tijger en de os tegen.
Omdat de rat heel klein was en niet goed kon zwemmen,
vroeg hij de grotere dieren om hulp.
Toen de tijger en het paard weigerden,
hielp de vriendelijke os de rat naar de overkant.
Toen ze bijna bij de overkant aankwamen,
sprong de rat van de os en behield zijn eerste plaats.
De os werd tweede
met de sterke tijger net achter hem.
Het konijn, te klein voor de stroming,
hupte vaardig over de stenen en stronken en werd vierde.
Daarna kwam de draak, die direct had kunnen komen aanvliegen,
maar was gestopt om anderen te helpen.
Na haar kwam het paard langs de rivier gegaloppeerd,
maar juist toen ze er bijna was, kwam de slang aangegleden.
Het geschrokken paard steigerde en liet de slang zesde worden.
De Jade Keizer keek uit over de rivier
en zag het schaap, de aap en de haan samen op een vlot
zich door de gewassen werken.
Bij aankomst aan de kant
gaven ze de achtste plek aan het schaap,
die het meest bemoedigend van hun was,
gevolgd door de aap en de haan.
Hierna kwam de hond aan wal geklauterd.
Hij kon goed zwemmen,
maar speelde zolang in het water dat hij maar elfde werd.
De laatste plaats was voor het varken,
die onderweg was gestopt voor eten en een dutje
voor hij eindelijk over de finish waggelde.
Zo is ieder jaar verbonden aan een dier in die volgorde,
met een cyclus die iedere 60 jaar herstart.
Waarom 60 en niet twaalf?
De Chinese kalender bestaat uit twee overlappende delen.
De tekens van de dierenriem zijn verbonden met de zogeheten
Twaalf Aardse Takken, of shí'èrzhī.
Een ander deel, de Tien Hemelse Stammen, of tiãngãn,
zijn verbonden met de vijf klassieke elementen
van metaal, xìn,
hout, mù,
water, shuì,
vuur, huõ,
en aarde, tù.
Elk element hoort bij yìn of yáng,
die vormen samen een tien-jarige cyclus.
Wanneer de twaalf dieren van de Aardse Takken
worden verbonden met de vijf elementen
en met de yìn of yáng van de Hemelse Stammen,
ontstaat er iedere 60 jaar een nieuwe combinatie,
bekend als een 60-jarige cyclus, of gànzhí.
Dus iemand geboren in 1980 heeft als teken yáng-metaal-aap,
terwijl iemand geboren in 2007 een yìn-vuur-varken heeft.
Je kunt zelfs een innerlijk dier hebben gebaseerd op de geboortemaand,
het ware dier op je geboortedag,
en een geheim dier gebaseerd op je geboorte-uur.
Het was de Grote Wedstrijd die bepaalde
welke dieren werden gebruikt in de Chinese dierenriem,
maar toen het systeem zich door Azië verspreidde,
maakte andere culturen wijzigingen om het binnen hun cultuur te passen.
Dus als je naar de Vietnamese dierenriem kijkt,
kom je erachter dat je een kat bent en geen konijn,
en als je in Thailand bent,
is de draak vervangen door Naga, een mythische slang.
Dus of je nu gelooft in wat de dierenriem
over jou als individu beweert of niet,
het zegt zeker iets over de cultuur waar het vandaan komt.