स्नायू.
आपल्या शरीरात ६०० असतात.
आपल्या शरीराचा १/२ ते १/३ भाग त्यांनी बनलेला असतो.
त्याशी जोडलेल्या पेशींसह.
या पेशींशी त्यांची बंधने आपल्याला हालचाल करू देतात.
मग शरीर मजबूत करणे हा तुमचा छंद असो व नसो.
स्नायूंकडे आपण सातत्याने लक्ष दिले पाहिजे.
तुम्ही त्यांना दररोज देत असलेली वागणूक
ठरवित असते ते विकसित होतील व दुर्बल होतील.
समजा. तुम्ही दरवाज्याजवळ उभे आहात तो उघडण्यासाठी.
तुमचा मेंदू व स्नायू हे अचूकपणे हे साध्य करण्यास संतुलित असतात
पहिल्यांदा तुमचा मेंदू तुमच्या हातातील हालचाल करणाऱ्या न्युरोन्सला संदेश देतो.
हे संदेश मिळाल्यावर ते उद्दीपित होतात.
त्यामुळेच स्नायू आकुंचन वा प्रसारण पावतात.
ते तुमच्या हातातील हाडांवर बल देतात हालचाल करण्यासाठी.
मोठे आव्हान असल्यास तसाच मोठा संदेश असतो.
आणि हे कार्य साध्य होण्यासाठी अधिक हालचाल करणारे न्युरोंस यात सहभाग घेतात.
पण जर जो दरवाजा उघ्दाव्याचा आहे तो जर लोखंडी असेल तर काय?
याठिकाणी मात्र तुमच्या हाताच्या स्नायूचे बल कमी पडते.
पुरेशी हालचाल त्यामुळे दरवाजा उघडण्यासाठी होत नसते.
तुमचा मेंदू आवाहन करतो इतर स्नायुंना मदतीसाठी.
तुम्ही मग पाय रोवता, पोट आवळता. पाठीला आधार देता,
दरवाजा उघडण्यासाठी पुरेसे बल मिळावे यासाठी
तुमच्या मज्जासंस्थेने याठिकाणी इतर स्त्रोताचा वापर केला.
अन्य स्नायूंचा,
समस्या सोडविण्यासाठी,
हे घडत असतांना,
तुमच्या स्नायुंच्या पेशीत एक बदल होत असतो.
तुम्ही त्यांना ताण दिल्याने त्यांचे सूक्ष्म दिसणारे नुकसान होते
पण ते चांगले असते.
कारण या बाधित पेशी सायटोकिन्स हे दाह निर्माण करणारे रेणू मुक्त करते.
त्यामुळे रोगप्रतिकार शक्तीस चालना मिळून दुखापत दुरुस्त होते.
स्नायूंची बांधणी होताना असेच होते
जेवढे स्नायू उतक दुखावतील
तेवढी स्नायू दुरुस्तीची गरज भासेल.
मोडतोड व दुरुस्तीचे हे चक्र चालू राहते
परिणामतः आपले स्नायू मोठे व मजबूत होतात.
ते वाढत्या मागणीस सरावतात.
आपले शरीर दैनंदिन क्रियेशी समायोजन करीत असते
त्यासाठी स्नायू पुरेसा जोर मिळत देत नाहीत
नवे स्नायू निर्माण होण्यास.
नव्याने स्नायू विकसित होण्यासाठी जी प्रक्रिया होते हायपरट्रोपी
आपल्या स्नायुंना अधिक बल द्यावे लागते मोडतोड व दुरुस्ती होण्यास
आणि जर तुम्ही आपल्या स्नायुंना असा पीळ दिला नाही तर
ते दुर्बल होतील,
या क्रियेस स्नायू दुर्बलता म्हणतात.
याउलट स्नायुंना जे अधिक ताण दिला
विशेषतः ते दिर्घाकार झाल्यावर,
ज्यास विचित्र आकुंचन म्हणतो
त्यामुळे स्नायूंच्या विकासास योग्य व परिणामकारक संधी मिळते.
पण स्नायू काही केवळ वाढ होण्यावर अवलंबून नसतात.
सुयोग्य पोषण. हार्मोन्स, आणि विश्रांती शिवाय
तुमचे शरीर स्नायूंचे झालेले नुकसान भरू शकणार नाही.
आपल्या आहारातील प्रथिने स्नायू वस्तुमान
बनवितात त्यासाठी नव्या पेशींना जणू ते विटांप्रमाणे असतात.
अमिनी असिड स्वरुपात
पुरेसे प्रथिन व नैसर्गिक हार्मोन्स तसेच
इन्सुलिन वाढ करणारा हार्मोन तसेच टेस्टोंटेरोन
हे उतकाना अश्या अवस्थेत नेतात कि ज्यामुळे स्नायू दुरुस्त होऊन वाढतील
ही महत्वाची क्रिया आपण विश्रांती घेतो त्यावेळी घडते.
खासकरून आपण रात्री झोपतो तेव्हा.
लिंग व वय याचाही यावर परिणाम होत असतो.
म्हणूनच ज्या तरुणात अधिक टेस्टोंटेरोन असते
त्यांचे पायाचे मजबूत स्नायू खेळण्यास तयार होतात.
यात आनुवंशिकतेचा भाग ही असतो.
काहींची प्रतिकार शक्ती अफलातून असते स्नायूंची दुरुस्ती करण्यासाठी
ते स्नायूंची दुरुस्ती व नादुरुस्त स्नायूंच्या जागी नवे स्नायू बनवितात
आपली स्नायू वर्धनाची ताकत वाढवितात.
आपल्या मागणीनुसार शरीर प्रतिसाद देते.
तुम्ही स्नायूंची मोडतोड केली योग्य आहार विश्रांती घेतली व हे सतत केल्यास
तुम्ही शरीरास अश्या स्थितीत नेता जे त्यामुळे विकसित पिळदार स्नायूंचे होते.
हे स्नायुबाबत जसे सत्य आहे तसेच जीवनाबाबतही.
सुयोग्य्व विकासासाठी आव्हान व ताणाची आवश्यकता असते.