له ئێستادا، تۆ لەوانەیە دانیشتبى تا ئه م ڤیدیۆیه سه یر بكه یت
بمێنیتەوە بۆ چەند خولەكێك بۆ ئەوەی سەیری بكەی، ڕەنگە ئاسای بێت.
بەڵام تا بۆ ماوەیەكی زیاتر بە هەمان شێوە بیت ئەوا ئازاری جەستەت زیاتر دەبێت.
ئەو دانیشتنە ساتەكان دەژمێریت تاوەكو تۆ دووبارە بە پێوە دەوەستیت
و بڕۆیت بۆ گەڕانێك.
لەوانەیە ئەوە پێكەنیناوی دیار بێت.
لەشمان حەزی لە دانیشتنە، ڕاستە ؟
لە ڕاستیدا نا .
بە دڵنیایەوە ، دانیشتن بۆ ماوەیەكی كورت یارمەتیمان دەدات فشار تێپەڕێنین
یان لە مەشق چاك بێتەوە.
بەڵام لە ئێستادا شێوازی ژیانمان وادەكات كەمتر جوڵە بكەین،
لەشمان بۆ ئەوە دروست نەكراوە كە هەر بە دانیشتوویی بمینێتەوە.
لە ڕاستیدا ،پێچەوانەكەی ڕاستە .
لەشی مرۆڤ دروستكراوە بۆ ئەوەی بجوڵێت.
تۆ دەتوانی بە بەڵگە ئەوە ببینی لە ڕێگەی چۆنییەتی پێکهاتنییەوە.
لە لەشمان زیاتر لە٣٦٠ جومگەوە٧٠٠ ماسولكە هەیە كە بەستراون بە ئێسكە پەیكەر
كە ڕێگە بە جوڵەیەكی ئاسان و شلە ئاسای جەستە دەدات .
پێكهاتەی جەستەمان بێهاوتایە كە توانامان پێ دەدات بە ڕاستی بوەستین
دژی هێزی كێشكردنی زەوی .
خوێنمان پشت بە ئێمە دەبەستێت تابتوانێت بجوڵێ و بڵاو ببێتەوە بە شێوەیەكی گونجاو.
دەمارە خانەكانمان سوود لە جووڵە وەردەگرن،
پێستمان جیڕە، لەگەڵ جووڵەمان شێوەی دەگۆڕێت.
كەواتە ئەگەر هەموو ئینجێك لە جەستەدا ئامادە بێت چاوەڕوانت بكات بۆ جووڵە،
چی ڕوودەدات كاتێك تۆ جووڵە ناكەیت؟
لە گرنگترین بەشی كێشەكەوە دەستپێبكەین، وەكو خۆی.
بڕبڕەت پێكهاتەیەكی درێژە
لە ئێسك و كڕكڕاگە پێكهاتووە پارچە كڕكڕاگەش لە نێوان ئێسكەكاندایە .
لە چەند جومگە و ماسولكە و بەستەر پێكدێت كە بە ئێسكەوە بەستراوە
هەموویان پێكەوە هەڵدەگرێت .
ڕێگەیەكی باوی دانیشتن چەمانەوەی پشت بۆ دواوە و شانەكان بۆ خوارەوە،
شێوەیەكی دانیشتنە كە فشارێكی نا یەكسان دەخاتە سەر بڕبڕەی پشت .
بە تێپەڕبوونی كات دەبێتە هۆی ڕووشان و تێكچوونی بڕبڕەی پشت،
زۆر بەكار هێنانی چەند بەستەر و جومگەیەكی دیاریكراو،
فشار درووستكردن لەسەر ئەو ماسولكانەی لە بەریەك دەكشێن
بۆ ئەوەی ڕابێیت لەسەر شێوازە چەماوەكەی پشت .
خۆداهێنانەوە بۆشایی سنگ دەباتەوە ناو یەك كاتێك دادەنیشیت،
واتا سیەكانت بۆشایی كەمتریان هەیە كاتێك تۆ هەناسە دەدەیت.
ئەوە كێشەیە چونكە بە شێوەیەكی كاتی بڕی ئۆكسجین سنوردار دەكات
كە سیەكانت پڕ دەكات و خوێنت دەپاڵێوێت.
لە دەوری ئێسكە پەیكەر ماسولكە و دەمار و خوێنبەر و خوێنهێنەر هەیە
كە چینی شانە نەرمەكانی لەش پێكدەهێنێت.
لە هەر دانیشتنێكدا ئەم شانانە دەگوشرێت ، فشار دروست دەكات دەیانپەستێوێت،
شانە زۆر ناسكەكان هەست بەو فشارو پەستانە دەكەن .
ئایا تۆ هەرگیز هەستت بە سڕبوون و ئاوسان لە پەلەكانتدا كردووە لە کاتی دانیشتن ؟
لە شوێنێكتدا كە زۆرترین پەستانی لە سەر بووە،
دەمارەكانت خوێنبەر و خوێنهێنەرەكانت دەكرێت بگیرێن ،
كە دەبێتە هۆی سنورداركردنی ئاماژەی دەماری و درووستبوونی سڕبوون،
كەمكردنەوەی ڕۆیشتنی خوێن بۆ پەلەكان و هاڵئاوسانیان.
دانیشتن بۆ ماوەیەكی زۆر بە شێوەیەكی كاتی هۆكاری پەكخستنی ئەنزیمی (لیپۆپڕۆتین )
كە ئەنزیمێكی تایبەتە لە دیواری ملولەكانی خوێندا
كە چەوری تێكدەشكێنێت لە خوێندا،
بۆیە كاتێك دادەنیشیت ئەو چەوریە ناسوتێنیت وەك ئەوەی دەجوڵێیت.
ئەو هەموو وەستانە چ كاریگەریەكی هەیە لەسەر مێشك؟
زۆربەی كات، تۆ دابنیشیت بۆ ئەوەی مێشكت بەكاربهێنیت،
بەڵام پێچەوانەوە، ماوەیەكی زۆر دانیشتن لە ڕاستیدا دژی ئەم ئامانجە كاردەكات.
مانەوە بە جێگیری ڕۆیشتنی خوێن كەم دەكاتەوە
چونەژوورەوەی بڕێك ئۆكسجین بۆ ناو خوێن لە ڕێگەی سییەكانەوە كەمدەكاتەوە .
مێشكت داوای هەردووكیان دەكات تا بە ئاگایی بمێنێتەوە،
ئاستی جەخت كردنەوەت بە ئەگەرێكی زۆرەوە دادەبەزێت
لە كاتێكتدا چالاكی مێشكت هێواشدەبێتەوە .
بە داخەوە ،کاریگەرییە خراپەكانی دانیشتن بۆ ماوەیەكی كورتخایەن نامێننەوە.
توێژەران ئەوەیان دۆزیەوه دانیشتن بۆ ماوەیەكی زۆر
بەستراوەتەوە بە هەندێك جۆری شێرپەنجە و نەخۆشی دڵەوە
و دەكرێت بەشداربێ لە نەخۆشی شەكرەو كێشەكانی گورچیلە و جگەریشەوە .
له ڕاستیدا، توێژەرەكان لەوە تێگەیشتوون كه له سەرانسەری جیهاندا،
نەجوڵان و ناچالاكی دەبێتە هۆی %٩ ی مردنی پێشوەختە لە هەر ساڵێكدا.
ئەوەش دەكاتە سەروو (٥)ملیۆن كەس .
كەواتە ئەوەی وەك خویێكی بێ ئازاره
لە ڕاستیدا هێزی هەیە كە باری تەندرووستیمان بگۆڕێت.
بەڵام خۆشبەختانە، چارەسەری ئەم هەڕەشە كەڵەكەبووە سادە و زگماكییە.
كاتێك بژاردەت نییە جگە لە دانیشتن،
هەوڵبدە گۆڕانكاری لە شێوازی دانیشتن بكەیت بەرەو ڕاستكردنەوەی بڕبڕەی پشت،
و كاتێك ناچارنیت پەیوەست بیت به شوێنی دانیشتن،
با ئامانجت جوڵانەوەی زیاتر بێت ،
ڕەنگە دانانی بیرخەرەوە بۆ ئەوەی هەر نیو كاتژمێرێك جارێك هەڵبستیت.
بەڵام بەهای ئەوە بزانە جەستەمان بۆ جوڵەیه، نەك بۆ خامۆشی و نەجوڵان .
له ڕاستیدا ڤیدیۆكه وا تەواو دەبێت بۆ هەڵناستی و ماسولکەکانت ناجولێنیت؟
چێژ بە جەستەت نادەیت بە پیاسەیەك.
پاشان جەستەت سوپاست دەكات.