ئێستا، تۆ دانیشتویت تاوەکو سەیری ئەم ڤیدیۆیە بکەیت
و بە دانیشتویی دەمێنیتەوە بۆ چەند خولەکێک ئەوە لەوانەیە باش بێت.
بەڵام تا زیاتر بمێنیتەوە، جەستەت زیاتر بێزار دەبێت.
ئەو چرکانە دەژمێرێت تاوەکو دووبارە هەڵدەستیتە سەر پێ
و دەستدەکەیت بە ڕۆیشتن.
ئەوە پێکەنیناوی دیارە.
جەستەمان حەز بە دانیشتن دەکات، ڕاستە؟
لە ڕاستیدا نەخێر.
بە دڵنیاییەوە، دانیشتن بۆ ماوەیەکی کورت یارمەتیت دەدات تاوەکو لە سترێس ڕزگارت بێت
یان دووبارە کردنەوەی ڕاهێنانێک.
بەڵام لەم ڕۆژانەدا، شێوازی ژیانمان وایکردوە زیاتر لە جوڵان دابنیشین،
و جەستەمان بۆ بونێکی وا بێسوود دروست نەکراوە.
لە ڕاستیدا، پێچەوانەکەی ڕاستە.
جەستەی مرۆڤ بۆ ئەوە دروست کراوە بجوڵێت،
و دەتوانی ئەو بەڵگەیە ببینیت لە ڕێگای بنیاتنانییەوە.
لە ناوەوەی ئێمەدا زیاتر لە ٣٦٠ جومگە هەیە، و دەوروبەری ٧٠٠ ماسولکەش هەیە
کە جوڵەی شل ئاسان دەکات.
پێکهاتەی نمونەیی فیزیایی جەستە توانای ئەوەمان پێ دەدات بە ڕێکی بوەستین
دژی ڕاکێشانی کێشکردن.
خوێنمان پەیوەستە بە جوڵانەوەی ئێمەوە بۆ ئەوەی بتوانێت بە شێوەیەکی ڕێک بگوازرێتەوە.
خانە دەمارییەکانی ئێمە سود لە جوڵانەوە وەردەگرن،
و پێستی ئێمە لاستیکییە، واتە لەگەڵ جوڵەکانمان دەجوڵێت.
کەواتە ئەگەر هەر ئینجێک لە جەستە ئامادە و چاوەڕێی تۆن بجوڵێیت،
چی ڕودەدات کاتێک تۆ ناجوڵێیت؟
با لە کۆڵەکەی پشتی کێشەکەوە دەست پێبکەین، بە ڕاستی.
بڕبڕەی تۆ پێکهاتەیەکی درێژە
لە ئێسک و کڕکڕاگە لە نێوانیان پێکهاتووە.
جومگەکان، ماسولکەکان و بەستەرەکان کە لکێنراون بە ئێسکەکانەوە
هەمووی پێکەوە هەڵدەگرێت.
ڕێگایەکی باو بۆ دانیشتن پشتی چەماوە و شانی دابەزیوە،
وەستانێک کە پەستانێکی ناڕێک دەخاتە سەر بڕبڕەی پشت.
بە درێژایی کات، دەبێتە هۆی برین لە چینەکانی بڕبرەی پشت،
زۆر کاردەکات بە بەستەرەکان و جومگەکان،
و فشار دەخاتە سەر ئەو ماسولکانەی دەکشێن
بۆ جێگرەوەی شوێنی چەماوەی پشتت.
ئەم شێوە توندە هەروەها قەفەزەی سنگت بچووک دەکاتەوە لە کاتێکدا دادەنیشیت،
واتە سییەکانت مەودایەکی کەمتریان دەبێت بۆ کشان کاتێک هەناسە دەدەیت.
ئەوە کێشەیە لەبەرئەوەی بە شێوەیکی کاتی ڕێژەی ئۆکسجین سنوردار دەکات
ئەوە سییەکانت پڕ دەکات و پاڵێوگەیەکە بۆ ناو خوێن.
لە دەوری ئێسک ماسولکەکان هەن، دەمارەکان، خوێنبەرەکان و خوێنهێنەرەکان
کە لە چینەکانی شانەی جەستەن.
زۆری کرداری دانیشتنەکان، فشارەکان و پەستانەکان،
و ئەو پێستە ناسکانە بە ڕاستی زیاتر هەست بەو پەستانە زۆرە دەکەن.
ئایا تا ئێستا هەستت بە سڕبوون و هەڵئاوسان کردووە لە لاشەتدا کاتێک دادەنیشیت؟
لەو ناوچانەی زۆرترین پەستانیان لەسەرە،
دەمارەکانت، خوێنبەر و خوێنهێنەرەکانت دەکرێت گیرابن،
کە ناردنی هەستە دەمارەکان سنوردار دەکات، دەبێتە هۆی سڕبوون،
و گواستنەوەی خوێن لە لاشەتدا کەمدەکاتەوە، دەبێتە هۆی هەڵئاوسانی.
دانیشتن بۆ ماوەیەکی درێژ لیپۆپڕۆتین و ئەنزیمی لیپەیز ناچالاک دەکات،
ئەنزیمێکی تایبەتە لە دیوارەکانی مولولەی خوێن
ئەوە چەوری لە خوێندا تێکدەشکێنێت،
کەواتە کاتێک دادەنیشیت، تۆ چەوری ناسوتێنیت وەک ئەو کاتەی دەجوڵێیت.
ئەم هەموو وەستانە چ کاریگەرییەکی لەسەر مێشک هەیە؟
زۆربەی کات، تۆ دادەنیشت بۆ ئەوەی مێشکت بەکاربهێنیت،
بەڵام گاڵتەئامێزە، ماوەیەکی درێژ لە دانیشتن لەڕاستیدا پێچەوانەی ئەم ئامانجەیە.
بە جێگیری مانەوە هاتوچۆی خوێن کەمدەکاتەوە
هەروەها بڕی ئۆکسجینی گوازراوە بۆ جۆگەی خوێن لە ڕێگای سییەکانتەوە.
مێشکت پێویستی بە هەردوو شتەکە هەیە تاوەکو بە ئاگایی بمێنێتەوە،
کەواتە ئاستی چڕبوونەوەکەت بە ئەگەری زۆر دادەبەزێت
چالاکی مێشکیشت هێواش دەبێتەوە.
بەداخەوە، کاریگەریە خراپەکانی دانیشتن تەنها بۆ ماوەیەکی کورت نین.
لێکۆڵینەوەکانی ئەم دواییە ئەوەی دەرخستووە کە دانیشتن بۆ ماوەیەکی درێژ
بەستراوە بە چەند جۆرێکی شێرپەنجە و نەخۆشییەکانی دڵەوە
و دەکرێت یارمەتیدەربێت بۆ توشبوون بە نەخۆشی شەکرە، کێشەکانی جگەر و گورچیلە.
لە ڕاستیدا، توێژەرەوەکان ئەوەیان دۆزیوەتەوە، لەسەر ئاستی جیهان،
ناچالکی دەبێتە هۆی ٩٪ ی مردنی پێشوەخت لە ساڵێکدا.
ئەوە زیاتر لە ٥ ملیۆن خەڵکە.
کەواتە ئەوەی وەک خویەکی بێ زیان دیارە
لە ڕاستیدا هێزی گۆڕینی تەندروستیمانی هەیە.
بەڵام خۆشبەختانە، چارەسەر بۆ ئەم هەڕەشەیە سادە و ئاسانە.
کاتێک هیچ هەڵبژاردەیەکت نییە جگە لە دانیشتن،
هەوڵبدە شوێنی دانیشتنەکە بگۆڕیت بۆ چەماوەیەکی ڕاستتر،
و کاتێک پێویست ناکات تۆ ببەسترێیتەوە بە شوێنی دانیشتنەکەتەوە،
هەوڵبدە زیاتر بجوڵێیت،
لەوانەیە بە دانانی ئاگادارکردنەوەیەک بێت بۆ ئەوەی نیو کاتژمێر جارێک هەڵبستیت.
بەڵام هەمووکات، ئەوەت لەپێش چاوبێت جەستەت بۆ جوڵە بنیاتنراوە، نەک بۆ بێجوڵەیی.
لە ڕاستیدا، لە کاتێکدا ڤیدیۆکە لە تەواو بووندایە، بۆ هەڵناستیەوە و خۆت بکێشیتەوە؟
پیاسەیەک بە جەستەت بکە.
دواتر سوپاست دەکات.