Media często prezentują tatuaże
jako oznakę groźnych, dziwacznych
lub spowodowanych modą zachcianek młodzieży.
Jednak podczas gdy styl tatuaży wciąż ulega ewolucji,
a ich znaczenie jest różne w różnych kulturach,
to sam proces ich tworzenia jest tak stary jak nasza cywilizacja.
Dekoracje na ludzkiej skórze są odkrywane na ludzkich szczątkach
na całym świecie.
Najstarsze znaleziono na mumii sprzed 6 tysięcy lat p.n.e.
Ale na czym tak naprawdę polega tatuaż?
Jak wiadomo nasza skóra ulega łuszczeniu,
tracimy około 30 - 40 tysięcy komórek na minutę.
Czyli około milion komórek na dzień.
Więc czemu tatuaż nie schodzi razem z nimi?
Barwnik umieszczany jest bowiem głębiej,
gdzie skóra się nie złuszcza.
W przeszłości różne kultury używały różnych metod, aby to uzyskać.
Pierwsze nowoczesne urządzenie do robienia tatuaży
było zainspirowane maszyną do grawerowania Tomasza Edisona
i napędzał je prąd.
Dzisiejsze maszynki
mają malutkie igły z barwnikiem, którymi nakłuwa się skórę
z prędkością od 50 do 3 tysięcy razy na minutę.
Igły przechodzą przez naskórek,
a barwnik dostaje się do skóry właściwej,
w której znajdują się włókna kolagenu, nerwy czy naczynia krwionośne.
Igły za każdym ukłuciem powodują rany,
rozpoczyna się proces gojenia,
a system odpornościowy uruchamia mechanizmy naprawy skóry.
Dlatego właśnie tatuaże zostają w skórze na stałe.
Najpierw wyspecjalizowane komórki, makrofagi,
oczyszczają skórę, pożerając obcy materiał.
Przemieszczają się one w systemie limfatycznym.
Niektóre z brzuchami pełnymi tuszu wracają do węzłów chłonnych,
inne zostają w skórze właściwej.
Nie mogą pozbyć się barwnika,
pozostaje on więc widoczny przez skórę.
Niektóre jego cząstki są włączane do żelopodobnej macierzy skóry właściwej,
inne są pochłaniane przez komórki skórne zwane fibroblastami.
Na początku barwnik dostaje się też do naskórka,
jednak gdy skóra się goi, naskórek złuszcza się
i zastępują go nowe komórki.
Naskórek schodzi wówczas jak po poparzeniu słonecznym.
Przy profesjonalnych tatuażach zwykle nie pojawiają się strupki lub bąble,
a regeneracja naskórka zajmuje od dwóch do czterech tygodni.
Wówczas należy unikać słońca lub pływania, aby tatuaż nie wypłowiał.
Komórki skóry pozostają na swoim miejscu aż do ich śmierci.
Są wtedy zastępowane przez pigment i komórki młode,
barwnik zostaje więc na swoim miejscu.
Tatuaże płowieją jednak naturalnie,
bo ciało reaguje w ten sposób na obce cząsteczki.
Są one rozkładane i przenoszone przez makrofagi.
Promieniowanie ultrafioletowe również może powodować blednięcie barwnika.
Można to ograniczyć, stosując filtry UV.
Komórki skóry są jednak dosyć stabilne,
większość pigmentu pozostaje więc w skórze do końca życia.
Czy jest więc jakiś sposób, aby pozbyć się tatuażu?
Teoretycznie, tak.
Używa się do tego lasera, który przechodzi przez naskórek
i rozbija różne pigmenty różnymi długościami fal.
Czarny kolor najłatwiej wywabić.
Promień lasera rozbija drobinki tuszu na mniejsze części,
które makrofagi są w stanie pochłonąć.
Niektóre kolory trudniej jednak wywabić
i często powoduje to komplikacje.
Dlatego trudniej jest usunąć tatuaż niż go zrobić,
nie jest to jednak niemożliwe.
Tatuaż nie musi więc być wieczny.
Tatuaże są starsze od wszystkich istniejących dziś kultur,
a ich niesłabnąca popularność oznacza, że przetrwają jeszcze dłużej.