Bugün Roma dünyasına
dört kız kardeşin gözünden bakacağız.
İşte burada, babasının gösterişli evinin avlusunda
kendi resmini çiziyor.
İsmi Domitia.
Sadece 5 yaşında.
14 yaşında bir erkek kardeşi var,
Lucius Domitius Ahenobarbus,
babasının ismini taşıyor.
Kız çocuklarına böyle uzun isimler verilmez.
Daha da kötüsü babasının tüm kızlarına
Domitia ismini vermiş olması.
"Domitia!"
Sütuna resim yapan Domitia'yı çağırıyor,
yani III. Domitia'yı.
7 yaşında büyük bir kız kardeşi var, II. Domitia
ve 10 yaşında diğer kız kardeşi I. Domitia.
Bir de IV. Domitia olması lazım
ama üç sene önce anneleri onu doğururken öldü.
Kafan karıştı değil mi?
Romalıların da kafası karışıktı.
Soylarını erkek tarafından
taşıdıkları havalı üç isimden anlayabiliyorlar,
örneğin Lucius Domitius Ahenobarbus.
Ama kadın tarafına gelince
hangi Domitia kimle evliydi
hangisi büyük teyzeydi ya da
kimin büyükannesiydi
tam bir muamma.
III. Domitia sadece sütunlara resim yapmıyor,
aynı zamanda etrafında olan biteni de seyrediyor.
Gördüğün gibi gündüz vakti,
babasının tüm hizmetkarlarının ve arkadaşlarının
babasına olan saygısını göstermek için eve geldiği zaman.
Lucius Popidius Secundus, 17 yaşında
ve gelecek beş ile yedi sene içinde
II. Domitia ile evlenmek istiyor.
Davetliler arasında o da var.
Gelecekteki eşinden çok
onun babasının gözüne girmeye çalışıyor gibi.
Zavallı Lucius, Domitia'nın babasının
kendisi ve ailesi hakkında varlıklı ama
hala Subura'da yaşayan çapulcular diye düşündüğünden habersiz.
Nihayetinde orası Roma'nın
serseri ve hayat kadınlarıyla dolu yeri.
Bir anda herkes Domitia'nın babasıyla birlikte evden ayrılır.
Saat ikiyi gösteriyor.
Mahkemeye gitme zamanı.
Kendi konuşmasını sağlam kitlesiyle alkışlamak,
muhaliflerininkini de
yuhalamak gerek.
Ev ise şimdi daha sakin,
Erkekler yedi saatten önce
akşam yemeğine kadar dönmez.
Peki bu yedi saat boyunca neler yapıyorlar?
Domitia, öteki Domitia ve öteki Domitia tüm gün ne yapıyor?
Güzel soru!
Romalılar tarafından yazılan günümüze kalan
her şey erkekler tarafından yazılmış.
Bu da kadınların yaşantısını anlamada güçlük yaratıyor.
Yine de tarih sadece Romalı erkeklerden ibaret olamaz.
O halde hikayemize devam ediyoruz.
Atriumdan başlayalım.
Kocaman bir dokuma tezgahında,
babanın en son eşi yeni togasını giymiş çalışıyor.
Domitia, öteki Domitia ve öteki Domitia da
ihtişamlı kıyafetleri dokumak için kullanılacak
yün yumaklarını sarmakla meşgul,
boyu 10 metreyi aşabilen oval biçimdeki kıyafetleri.
Eşlerinin yünle meşgul olması fikrini
Romalılar sevmiş görünüyor.
Birçok Romalı kadının mezar taşından
bunu çıkarabiliriz.
Yunan kadınlarının aksine,
Romalı kadınlar evden çıkıp
şehirde gezebiliyorlar.
Erkeklerle karşılaşmadan sabahları hamama ya da
kadınlar için ayrılmış özel hamamlara gidebilirler.
Kimisi MS 70'lerin sonundaki modaya uyup
hamama erkeklerle birlikte çıplak girebiliyor.
Eğer hamamda yer bulamazlarsa
erkeklerin gittiği yerlere yani
Forum'a
Anayasa Mahkemesi'ne
veya Senato'ya.
Kadınların kamudaki yeri
bahçelerin,
heykellerin,
yürüyüş yollarının olduğu revaklar.
Domitia, öteki Domitia ve öteki Domitia
evden ayrılıp başka yere taşınmak istediklerinde
örneğin Livia Revağı'na
buna hazır olmaları gerekiyor.
II. Domitia ve III. Domitia hazırlar,
ama I. Domitia iki sene içinde
nişanlısı Filatus ile evleneceğinden
hazır değil.
Elini çabuk tutsa da yapacak çok işi var.
Nişanlı olmasının gerektirdiği gibi
nişan yüzüklerini
ve Filatus'un ona verdiği tüm hediyeleri:
mücevherleri,
küpeleri,
gerdanlıkları
ve kolyeleri takmak zorunda.
Hatta yaban mersininden yapma tacını da takabilir.
Tüm bu takılanlar,
"Bana bunları veren 19'luk delikanlıyla
evleniyorum" diye bağırıyor.
II. Domitia ve III. Domitia beklerken bir yandan da oyuncaklarıyla
ablaların düğünü üstüne
oynuyorlar.
Kendilerinin de evlenecekleri o gün,
bu oyuncakları domestik tanrılara adayacaklar.
Tamam. Biz hazırız.
Kızlar güçlü kölelerin taşıdığı tahtırevana çıkıyorlar.
Yanlarında onlara refakat eden bir "şaperon" da var.
Livia Revağı'nda bir teyzeleriyle buluşacaklar.
Kölelerin omuzlarında tüllerin ardından
yukardan etrafı,
sokaktaki kalabalığı seyrediyolar.
Şehrin içinden Kolezyum'un yanından geçip
dönerek bayır çıkıp
Livia Revağı'na varıyorlar.
İlk imparator Augustus'un eşi Livia tarafından
Vedius Pollio evinin yanına inşa ettirilmiş.
Öyle muhteşem bir zat değildi.
Bir keresinde bir köleyi
tabak düşürdü diye
balık havuzundaki yılan balıklarına yem edecekti.
Allah'tan imparator da yemekteydi de
kendisini sakinleştirdi.
Tahtırevanlar yere indiriliyor ve
kızlar dışarı çıkıyorlar.
Kol kola, ikili ikili
sütunlarla dolu bahçeye giden
merdivenleri çıkıyorlar.
III. Domitia vakit kaybetmeden resim yapmaya başladı.
II. Domitia da onun yalnız bırakmıyor ve
sütunun yukarısında çizilenleri anlamaya çalışıyor.
Gördüğü gladyatörleri savaşırken
seyrettiğini zihninde canlandırıyor.
Bu da asla yapmasına izin verilmeyecek şeylerden biri.
Kolezyumun en arka köşesinden belki.
Ordan da ancak 50 bin kişiyi bulan
seyircileri görür
dökülen kanları çok az.
Eğer gerçekten çok iyi yerden seyretmek isterse,
rahibe olup
arenanın en ön sırasına oturabilir.
Tabii Vesta'nın kutsal ateşini takip edecek bir kariyer
herkese hitap etmiyor.
I. Domitia kendisi gibi tüm nişan hediyelerini takmış
10 yaşında başka bir kızla tanışır.
Eve dönme vakti.
Saat sekizi geçerken eve vardıklarında
bir sorun vardı.
Yerde duran kırılmış bir tabak.
Tüm köleler atriuma(avluya) toplanmış
efendilerinin gelmesini bekliyor.
Babaları öfkeden deliye dönecek.
Çocuklarına vurmayacak ama
birçok Romalı gibi
kölelerin cezalandırılması gerektiğine inanıyor.
Kamçı hazır bekliyor.
Kimse tabağı kimin kırdığını bilmiyor
ama babaları kölelerin başını çağırıp
onu gerekirse işkence ederek konuşturacak.
Bekçi evin ön kapısını açar.
Zaten telaşlanmış köleler iyice ürperir.
Gelen kişi efendileri değil,
hamile bir genç kız.
Efendilerinin 15 yaşındaki evli ve çocuklu
en büyük kızı.
Tahmin et adı ne.
Sağlıklı bir şekilde doğum yapabilme ihtimali
çok düşük ama şimdilik
o da ailesiyle birlikte akşam yemeğine katılacak.
Onlu yaşlarda bir anne olarak,
kocasının isimini taşıyacak
onun soyundan çocuklar yetiştirdiği için
iyi bir eş olduğunu kanıtlamış.
Aile yemek odasına doğru geçiyor.
Yemekler servis ediliyor.
Görünen o ki baba başka bir yerde yemeğe davetli.
Yemek bittikten sonra, kızlar atriuma geçiyor
ve büyük ablalarını uğurluyorlar.
Abla babasının korumalarının eşlik ettiği
tahtırevanla evine dönüyor.
Esas eve dönecek olursak,
kızlar atriuma geçmiş.
Genç yaşlı,
kadın erkek,
tüm köleler efendilerinin dönüşünü bekliyor.
Zira döndüğünde, otoritesini göstermek için
kölelerden birine karşı baya sertleşip
şiddete başvurabilir
ve terör estirebilir.
Kızlar için ise merdivenleri çıktıktan sonra
tüm gece uyumaya hazır.