Vandaag bekijken we het oude Rome
door de ogen van een jong meisje.
Hier is ze. Ze maakt een tekening van zichzelf
in het atrium van het enorme huis van haar vader.
Ze heet Domitia
en ze is 5 jaar.
Ze heeft een oudere broer van veertien,
Lucius Domitius Ahenobarbus,
vernoemd naar haar vader.
Meisjes krijgen geen lange namen zoals jongens.
Pa staat er zelfs op
dat al zijn dochters Domitia worden genoemd.
"Domitia!"
Hij roept Domitia III. Ze tekent op de pilaar.
Ze heeft een oudere zus, Domitia II, die 7 jaar is.
En dan hebben we Domitia I. Zij is 10 jaar.
Domitia IV zou ook bestaan
als moeder drie jaar geleden niet tijdens het kraambed gestorven was.
Al in de war?
Dat waren de Romeinen ook.
Ze onderzochten hun afkomst
via de mannelijke lijn
met de mooie driedelige namen zoals Lucius Domitius Ahenobarbus.
Ze wisten niet meer
welke Domitia met wie getrouwd was,
of ze de oudtante was,
of de stiefoma van iemand enzovoorts,
als ze het opschreven.
Domitia III tekent niet alleen op de pilaar,
ze ziet ook wat er gebeurt.
's Ochtends komen de klanten en vrienden van haar vader hier,
's Ochtends komen de cliënten en vrienden van haar vader hier,
om hem hun eer te bewijzen.
De 17-jarige Lucius Popidius Secundus,
die over 5 jaar met Domitia II wil trouwen,
is er ook.
Hij wil indruk maken, niet op zijn toekomstige vrouw,
maar op haar vader.
Arme Lucius weet niet dat Domitia's pa vindt,
dat hij en zijn familie nog steeds uitschot van de Subura zijn, ondanks hun rijkdom.
Dat deel van Rome zit
vol met barbaren en prostituees.
Dan vertrekken alle mannen met pa.
Het is het tweede uur:
tijd om naar de rechtbank te gaan,
waar een potig cliëntenpubliek
pa's redekunst toejuicht
en zijn tegenstander uitjouwt.
Het huis is nu rustiger.
De mannen blijven zeven uur weg,
tot het diner.
Wat gebeurt er in de tussentijd in het huis?
Wat doen Domitia, Domitia en Domitia de hele dag?
Geen makkelijke vraag!
Alles wat de Romeinen opschreven
en we vandaag de dag nog hebben, is door mannen geschreven.
Dat maakt het moeilijk een beeld te schetsen van het leven van de vrouw.
Natuurlijk waren er vrouwen in de Romeinse tijd.
Hier komt ie dan.
We starten in het atrium.
Er staat een gigantisch weefgetouw. Pa's laatste vrouw maakt een nieuwe toga.
Domitia, Domitia en Domitia
spinnen de wol,
die wordt gebruikt om dit machtige kledingstuk te weven,
dat ellipsvormig en langer wordt dan 9 meter.
Romeinen wilden graag
dat hun vrouwen wol maakten.
Het staat geschreven
op de grafstenen van veel Romeinse vrouwen.
Anders dan Griekse vrouwen,
kwamen Romeinse vrouwen buiten
en liepen door de stad.
Ze gingen 's ochtends baden om de mannen te vermijden,
of naar baden alleen bestemd voor vrouwen.
Sommige vrouwen deden mee aan de nieuwste rage van de jaren 70 AD:
naakt baden waar mannen bij waren.
Bepaalde plekken zijn verboden voor vrouwen:
het Forum,
de rechtszaal,
of het huis van de Senaat.
Hun openbare plek is de zuilengalerij
met tuinen,
beelden
en voetpaden om over te wandelen.
Als Domitia, Domitia en Domitia weg willen
naar bijvoorbeeld de Porticus van Livia, de zuilengalerij,
dan moeten ze zich klaarmaken.
Domitia II en Domitia III zijn klaar,
maar Domitia I, die verloofd is
en over twee jaar met lieveling Philatus gaat trouwen,
is niet klaar.
Ze is niet langzaam, ze heeft veel meer te doen.
Verloofd zijn betekent dat ze de uiterlijke tekenen van verloving draagt:
verlovingsringen
en al de geschenken van Philatus -
juwelen,
oorbellen,
kettingen
en hangers.
Ze mag zelfs haar mirtekroon opzetten.
Al dit blingbling schreeuwt:
"Ik ga trouwen met die 19-jarige
die me al deze sieraden heeft gegeven!"
Terwijl Domitia II en Domitia III wachten, spelen ze met hun poppen
die lijken op het imago van hun zus,
uitgedost om te trouwen.
Op de dag van de bruiloft
worden deze poppen gewijd aan de huishoudgoden.
Oké, ze zijn klaar.
De meisjes stappen in draagstoelen, gedragen door potige slaven.
Een chaperonne vergezelt hen.
Ze gaan naar hun tante bij de Porticus van Livia.
De meisjes worden hoog gedragen op de schouders van slaven.
Ze bekijken door de gordijnen de drukke straten onder hen.
Ze doorkruisen de stad, komen langs het Colosseum,
slaan dan af, omhoog de heuvel op,
naar de Porticus van Livia.
Dit werd gebouwd door Livia, de vrouw van de eerste keizer Augustus,
aan de kant van het huis van Vedius Pollio.
Dit was geen leuke vent.
Hij probeerde eens een slaaf
te voeren aan de palingen in de visvijver,
enkel omdat hij een bord liet vallen.
Gelukkig was de keizer bij het diner
en heeft zijn humeur getemperd.
De draagstoelen worden neergezet
en de meisjes komen eruit.
Arm in arm, zij aan zij
bestijgen ze de trappen
naar de ingesloten tuin met veel pilaren.
Domitia III ging ervandoor en tekent op een zuil.
Domitia II doet met haar mee
en tracht de graffiti hoger op de zuil te lezen.
Ze vindt een tekening van gladiatoren
en fantaseert hoe ze vechten,
iets dat ze nooit zal zien,
behalve helemaal achteraan vanaf het Colosseum.
Vanaf daar heeft ze goed uitzicht
op de 50.000 toeschouwers,
maar ziet ze weinig bloed en verwondingen.
Als ze echt goed uitzicht wil,
moet ze Vestaalse maagd worden.
Ze mag dan vooraan zitten.
Maar een carrière als verzorger van de heilige vlam van Vesta,
wil niet iedereen.
Domitia I heeft een andere 10-jarige ontmoet,
ook uitgedost met de tekenen van een verloving.
Tijd om naar huis te gaan.
Als ze na het achtste uur aankomen,
is er iets.
Er ligt een gebroken bord op de grond.
Alle slaven staan bij elkaar in het atrium
en wachten op de komst van hun meester.
Pa wordt vast boos.
Hij slaat zijn kinderen niet,
maar zoals vele Romeinen
vindt hij dat slaven gestraft moeten worden.
De zweep ligt klaar.
Niemand weet wie het bord brak,
maar pa bestelt zo nodig de lijkbezorger
om het eruit te martelen.
De portier opent de voordeur van het huis.
De angstige slaven zwijgen.
De meester komt niet binnen, maar een zwangere teenager.
Het is de 15-jarige oudste dochter van de meester,
die allang getrouwd is en kinderen heeft.
Raad haar naam.
Er is een kans van vijf tot tien procent
dat ze de geboorte van haar kind niet overleeft.
Nu gaat ze dineren met haar familie.
Als tienermoeder
heeft ze bewezen dat ze een goede echtgenote is,
door haar man afstammelingen te geven
die zijn naam zullen dragen.
De familie gaat naar de eetkamer.
Het diner wordt geserveerd.
Pa kreeg een uitnodiging voor een diner elders.
Als ze klaar zijn, lopen de meisjes door het atrium
en nemen afscheid van hun oudere zus.
Ze gaat naar huis in een draagstoel,
geëscorteerd door pa's bodyguards.
De meisjes lopen
door het atrium terug naar huis.
De slaven, jong, oud,
man of vrouw,
wachten op de terugkomst van hun eigenaar.
Als hij terug is, neemt hij mogelijk wraak
om zijn macht over de slaven veilig te stellen.
Iedere slaaf kan onderworpen worden
aan geweld en terreur.
De meisje gaan 's avonds naar boven.
Ze gaan slapen.