Σήμερα, θα δούμε τον κόσμο της αρχαίας Ρώμης
μέσα απ' τα μάτια ενός μικρού κοριτσιού.
Να την εδώ που ζωγραφίζει το πορτραίτο της
στο αίθριο του τεράστιου πατρικού της.
Τ' όνομά της είναι Ντομίτια,
και είναι μόλις 5 χρονών.
Έχει έναν μεγαλύτερο αδερφό που είναι 14,
τον Λούσιους Ντομίτιους Αχενομπάρμπους,
που πήρε το όνομα του πατέρα της.
Τα κορίτσια δεν παίρνουν μεγάλα ονόματα όπως τ' αγόρια.
Το χειρότερο είναι ότι ο Πατέρας επιμένει
να φωνάζει όλες τις κόρες του, Ντομίτια.
«Ντομίτια!»
Φωνάζει τη Ντομίτια που ζωγραφίζει στην κολόνα,
την Ντομίτια Γ'.
Έχει μια μεγαλύτερη αδερφή, την Ντομίτια Β', που είναι 7 χρονών.
Και υπάρχει κι η Ντομίτια Α' που είναι 10.
Θα υπήρχε και Ντομίτια Δ',
αλλά η μαμά πέθανε πάνω στη γέννα πριν τρία χρόνια.
Μπερδευτήκατε;
Το ίδιο πάθαιναν κι οι Ρωμαίοι.
Μπορούσαν να υπολογίσουν τη γενεαλογία από τους άρρενες απογόνους
με τα ωραία, τριμερή ονόματα
όπως Λούσιους Ντομίτιους Αχενομπάρμπους,
αλλά ήταν μεγάλο μπέρδεμα
το ποια Ντομίτια ήταν παντρεμένη με ποιον,
κι αν ήταν αδερφή των παππούδων ή μητριά κάποιου από τους γονείς,
κι αν ναι, ποιανού,
όταν έπρεπε όλα αυτά να καταγραφούν.
Η Ντομίτια Γ' δεν ζωγραφίζει απλώς στην κολόνα,
αλλά παρακολουθεί και τι γίνεται.
Βλέπετε, είναι ακόμα νωρίς,
την ώρα που όλοι οι πελάτες και φίλοι του πατέρα της
έρχονται να τον δουν και να υποβάλλουν τα σέβη τους.
Ο Λούσιους Ποπίντιους Σεκούντους, ένας δεκαεπτάχρονος
που θέλει να παντρευτεί την Ντομίτια Β'
μέσα στα επόμενα πέντε με επτά χρόνια,
έχει έρθει κι αυτός.
Δεν φαίνεται όμως να φλερτάρει τόσο τη μελλοντική του γυναίκα
όσο τον πατέρα της.
Ο καημένος ο Λούσιους δεν γνωρίζει ότι ο πατέρας της Ντομίτια
ξέρει μεν ότι είναι πλούσια οικογένεια,
ωστόσο τους θεωρεί λεχρίτες απ' τη φτωχογειτονιές της Σουμπούρα.
Στο κάτω-κάτω, είναι η περιοχή της Ρώμης
όπου συχνάζουν μπαρμπέρηδες και πόρνες.
Αλλά ξαφνικά, όλοι οι άντρες φεύγουν μαζί με τον Πατέρα.
Είναι η δεύτερη ώρα,
και η στιγμή να πάει στο δικαστήριο
μαζί με ένα στιβαρό ακροατήριο από πελάτες
που χειροκροτούν τη ρητορεία του
και γιουχάρουν τους αντιπάλους.
Το σπίτι είναι τώρα πιο ήσυχο.
Οι άντρες θα λείπουν για επτά ώρες,
μέχρι την ώρα του δείπνου.
Αλλά τι συμβαίνει στο σπίτι αυτές τις επτά ώρες;
Τι κάνουν η Ντομίτια, η Ντομίτια και η Ντομίτια όλην τη μέρα;
Καθόλου εύκολη ερώτηση!
Ό,τι γραπτό έχουμε σήμερα από τους Ρωμαίους
γράφτηκε από άντρες.
Αυτό κάνει δύσκολη την αναπαράσταση της ζωής των γυναικών.
Παρ' όλ' αυτά, δεν γίνεται να γραφτεί η ιστορία μόνο με τους άντρες Ρωμαίους,
οπότε ας δούμε τι έκαναν οι γυναίκες.
Ας ξεκινήσουμε απ' το αίθριο.
Υπάρχει ένας τεράστιος αργαλειός
στον οποίο υφαίνει μια νέα τόγκα η τελευταία σύζυγος του πατέρα.
Η Ντομίτια, η Ντομίτια κι η Ντομίτια έχουν αναλάβει
να κλώθουν το μαλλί
που θα χρησιμοποιηθεί για να υφάνουν αυτό το σημαντικό ένδυμα,
εννιάμισι μέτρα και κάτι, και ελλειψοειδές σε σχήμα.
Στου Ρωμαίους άρεσε πολύ η ιδέα
οι γυναίκες τους να υφαίνουν μαλλί.
Το ξέρουμε γιατί είναι γραμμένο
στις επιτάφιες επιγραφές τόσων Ρωμαίων γυναικών.
Αντίθετα με τις γυναίκες στην Ελλάδα,
οι Ρωμαίες βγαίνουν απ' το σπίτι
και περιφέρονται στην πόλη.
Πάνε στα λουτρά το πρωί, για να αποφύγουν τους άντρες,
ή σε ιδιαίτερα λουτρά που είναι μόνο για γυναίκες.
Μερικές κιόλας δοκιμάζουν την καινούργια μόδα του 70 μ.Χ.:
να κάνουν γυμνές ηλιοθεραπεία μπροστά σε άντρες.
Δεν επιτρέπεται όμως να μπαίνουν
όπου βρίσκονται οι άντρες:
στην Αγορά,
στα Δικαστήρια,
και στη Σύγκλητο.
Στη δημόσια ζωή η θέση τους είναι σε στοές με κολόνες,
με κήπους,
με αγάλματα,
και με μονοπάτια για να κάνουν περίπατο.
Όταν η Ντομίτια, η Ντομίτια κι η Ντομίτια
θέλουν να βγουν και να πάνε κάπου,
όπως στη Στοά της Λιβίας,
πρέπει να προετοιμαστούν κατάλληλα.
Η Ντομίτια Β' και η Ντομίτια Γ' είναι έτοιμες,
αλλά η Ντομίτια Α', η οποία πρόκειται να παντρευτεί
σε δύο χρόνια τον αγαπημένο της Φιλάτους,
δεν είναι έτοιμη.
Δεν αργοπορεί, αλλά έχει πιο πολλά να κάνει.
Ως αρραβωνιασμένη, πρέπει να φέρει τα χαρακτηριστικά εμβλήματα της μνηστείας:
τα δαχτυλίδια του αρραβώνα,
και όλα τα δώρα που της έκανε ο Φιλάτους,
κοσμήματα,
σκουλαρίκια,
περιδέραια,
και μενταγιόν.
Μπορεί επίσης να φοράει κι ένα στέμμα από μυρτιές.
Όλα αυτά τα χρυσαφικά φωνάζουν
«Παντρεύομαι μ' αυτόν τον δεκαεννιάχρονο
που μου έδωσε όλα αυτά που φοράω».
Εν τω μεταξύ, οι Ντομίτια Β' και Γ' παίζουν με τις κούκλες τους,
που δεν είναι παρά ομοιώματα της αδερφής τους
στολισμένη με τα εμβλήματα του γάμου.
Οι κούκλες αυτές θα δοθούν ως αφιέρωμα στους θεούς της Εστίας
την ημέρα του γάμου τους.
Ωραία, είμαστε έτοιμοι.
Τα κορίτσια μπαίνουν σε παλανκίνα που μεταφέρουν κάποιοι σωματώδεις σκλάβοι.
Έχουν επίσης μαζί τους μία συνοδό,
και θα συναντήσουν μια θεία τους στη Στοά της Λιβίας.
Σηκωμένες ψηλά στους ώμους των σκλάβων,
τα κορίτσια κοιτάζουν μέσα απ' τις κουρτίνες
βλέποντας κάτω τους δρόμους που σφύζουν από κόσμο.
Διασχίζουν την πόλη, περνάνε το Κολοσσαίο,
και μετά στρίβουν για να ανεβούν στον λόφο
με τη Στοά της Λιβίας.
Χτίστηκε από τη Λιβία, σύζυγο του πρώτου αυτοκράτορα Αυγούστου,
εκεί που ήταν η οικία του Βέντιους Πόλιο.
Δεν ήταν κι ο καλύτερος άνθρωπος.
Μια φορά δοκίμασε να ρίξει έναν σκλάβο
για τροφή στα χέλια στη λίμνη,
μόνο και μόνο επειδή του έπεσε ένα πιάτο κάτω.
Ευτυχώς, ο αυτοκράτορας ήταν παρών στο δείπνο
και τον ηρέμησε.
Τα παλανκίνα τοποθετούνται στο έδαφος,
και τα κορίτσια βγαίνουν έξω
πιασμένες αγκαζέ, δύο δύο,
και ανεβαίνουν τα σκαλιά
προς στους περιτοιχισμένους κήπους με τις πολλές κολόνες.
Η Ντομίτια Γ' τρέχει και αρχίζει να ζωγραφίζει σε μια κολόνα.
Η Ντομίτια Β' πάει μαζί της
και προσπαθεί να διαβάσει τα διάφορα γκραφίτι ψηλά στην κολόνα.
Εντοπίζει ένα σχέδιο με μονομάχους
και προσπαθεί να τους φανταστεί να πολεμάνε,
κάτι που ποτέ δεν θα της επιτραπεί να δει,
εκτός από πίσω πίσω στο Κολοσσαίο.
Από εκεί, θα έχει μεν καλή θέα
των 50.000 θεατών,
αλλά θα βλέπει πολύ λίγο την ίδια την αιματοχυσία.
Αν όντως ήθελε μια καλή θέση,
θα έπρεπε να έρθει ως ιερή παρθένα
και θα καθόταν εντελώς μπροστά.
Αλλά μια ζωή ολόκληρη να φυλάς τη φλόγα της θεάς Βέστα
δεν ταιριάζει σε όλους.
Η Ντομίτια Α' βρήκε μια άλλη δεκάχρονη
που είναι επίσης στολισμένη με τα εμβλήματα του αρραβώνα.
Ώρα να γυρίσουνε σπίτι.
Όταν επιστρέφουν μετά την όγδοη ώρα,
κάτι συμβαίνει.
Στο πάτωμα βρίσκεται ένα σπασμένο πιάτο.
Όλοι οι σκλάβοι είναι μαζεμένοι στο αίθριο
και περιμένουν την επιστροφή του κυρίου τους.
Ο Πατέρας σίγουρα θα εξοργισθεί.
Δεν θα κτυπήσει τα παιδιά του,
αλλά, όπως πολλοί Ρωμαίοι,
πιστεύει ότι οι σκλάβοι πρέπει να τιμωρούνται.
Το μαστίγιο είναι έτοιμο περιμένοντας την άφιξή του.
Κανείς δε ξέρει ποιος έσπασε το πιάτο,
αλλά ο Πατέρας θα φωνάξει τον επιστάτη
για να τους κάνει να μαρτυρήσουν, έστω και με βασανισμό.
Ο θυρωρός ανοίγει την μπροστινή πόρτα του σπιτιού.
Οι φοβισμένοι σκλάβοι σιωπούν αμέσως.
Μέσα μπαίνει όχι ο αφέντης,
αλλά μια έγκυος έφηβη.
Είναι η μεγαλύτερη κόρη του αφέντη, ηλικίας 15 χρονών,
η οποία είναι ήδη βετεράνος του γάμου και των παιδιών.
Μαντέψτε τ' όνομά της!
Υπάρχει 5-10% πιθανότητα
να μην επιζήσει τη γέννα του παιδιού της,
αλλά για την ώρα έχει έρθει για δείπνο με την οικογένειά της.
Σαν έφηβη μητέρα,
έχει αποδείξει ότι είναι καλή σύζυγος
κάνοντας παιδιά και απογόνους για τον άντρα της,
που θα διαιωνίσουν τ' όνομά του στο μέλλον.
Η οικογένεια κατευθύνεται προς την τραπεζαρία
και τους σερβίρουν το δείπνο.
Φαίνεται πως ο Πατέρας έχει προσκληθεί για δείπνο κάπου αλλού.
Όταν ολοκληρώθηκε το γεύμα, τα κορίτσια διέσχισαν το αίθριο
για να αποχαιρετίσουν τη μεγαλύτερη αδερφή τους,
η οποία μεταφέρεται στο σπίτι με παλανκίνο
και συνοδεία σωματοφυλάκων του Πατέρα.
Γυρνώντας στο σπίτι,
τα κορίτσια διασχίζουν και πάλι το αίθριο.
Οι σκλάβοι, νέοι και γέροι,
άντρες και γυναίκες,
περιμένουν την επιστροφή του κυρίου τους.
Όταν επιστρέψει, ίσως πάρει εκδίκηση
για να εξασφαλίσει την εξουσία του πάνω στους σκλάβους,
η οποία διατηρείται μέσω της βίας και του τρόμου
που επιφυλάσσει ανά πάσα στιγμή για όλους τους σκλάβους.
Αλλά τα κορίτσια, ανεβαίνουν επάνω για το βράδυ,
έτοιμες για ύπνο.