Greg Gage: Kush nuk do ta donte te provonte një provim gjeografie,
duke kujtuar të gjitha lokacionet e vendeve në një hartë
ose për te shmangur situatat e sikletshme si të harrosh papritur emrin e personit
duke qëndruar perball jush.
Rezulton se kujtesa, si muskujt e tjerë në trup,
mund të forcohet dhe përmirësohet.
Por në vend që të praktikoni me karta flash,
mund të ketë një mënyrë interesante
se ne mund të hakojmë kujtesën tonë ndërsa flemë.
(Muzikë)
Pse flemë?
Kjo ka qenë një pyetje e bërë qysh në ditët e para të qytetërimit.
Dhe ndërsa mund të mos e dimë pergjigja e sakte,
ka një numër të vërtetë teori të mira se pse na duhen.
Gjumi është kur truri transferon kujtime afatshkurtra
me përvojë gjatë gjithë ditës
në kujtime afatgjata.
Ky proces quhet konsolidimi i kujtesës,
e është teoria e konsolidimit të kujtesës që i ka bere shkencëtarët te pyesin
nëse mund të permisojmë kujtime të caktuara mbi të tjerat.
Kohët e fundit kishte një letër në revistën "Science"
nga Ken Paller dhe kolegët e tij në veriperëndim
që dukej se tregon se kjo mund të jetë e vërtetë,
e kjo na qetësoi kuriozitetin.
Joud ka punuar në një version DIY të kësaj detyre
për të parë nëse mund të përmirësojmë kujtimet përmes përdorimit të tingullit në gjumë.
Pra, Joud, si e provoni nëse mundemi te përmirësojm kujtimet tona me gjumin?
Joud M: Ne kemi nevojë për një lëndë njerëzore.
[Hapi 1: Luaj një lojë]
Kemi një lojë kujtese që kemi në një iPad,
dhe pastaj ne bëjmë temën tonë luajeni këtë lojë
dhe mbani mend imazhet dhe ku ato shfaqen në ekran.
GG: Pra, kjo është si një lojë kujtese qe keni luajtur si fëmijë,
cila fotografi ishte ku.
Dhe ne e lidhim secilën fotografi me një tingull që e përfaqëson atë.
JM: Pra, nëse mund ta shihni në foto një makine, për shembull,
dhe do të dëgjonit motorin e makinës.
(Fillimi i motorit të makinave)
GG: Pak para se të shkoni për të fjetur ne do t'ju testojmë.
Do të shohim sa mirë ju kujtohet ku janë fotot.
Sa herë që shihni foton, do të dëgjosh tingullin.
Dhe tani vjen eksperimenti.
Ju do të shkoni të bëni një sy gjumë.
[Hapi 2: Bëni një sy gjumë]
Dhe ndërsa jeni duke fjetur, ne do të regjistrojmë EEG-në tuaj.
JM: Dhe pastaj presim që ato të shkojnë në atë që quhet gjumi me valë të ngadaltë,
qe është faza më e thellë e gjumit tuaj ku është vërtet e vështirë për ju të zgjoheni
GG: Në rregull, pauzë
Pra, këtu janë disa informacione për gjumin.
Ekzistojnë katër faza: ne kemi faza më të lehta të gjumit dhe REM,
por ajo për të cilën ne jemi të interesuar quhet gjumë me valë të ngadalta.
Dhe merr emrin e saj nga sinjalet elektrike
quhen valët Delta që ne regjistrojmë nga truri.
Kjo është pjesa e gjumit ku shkencëtarët besojnë
që konsolidimi i kujtesës mund të ndodhë.
Në këtë periudhë të thellë të gjumit
ne do të bëjmë diçka që ju nuk e dini ne do të bëjmë.
JM: Ja ku vjen pjesa e ndërlikuar, dhe ne fillojmë të luajmë shenjat tona.
(Fillimi i motorit të makinave)
GG: A i luan të gjitha shenjat?
JM: Jo. Ne vetëm duam të luajmë gjysmën e tyre për të parë nëse ka ndonjë ndryshim.
GG:Hipoteza juaj është
atë që po dëgjonin ndërsa ata ishin duke fjetur
ata do të shkojnë më mirë në.
JM: Po, saktësisht.
GG: Kur zgjoheni përsëri dhe luaj lojën përsëri,
a beni me mire apo keq sesa para gjumit?
Ne kemi gjetur se duke luajtur një çelës gjatë gjumit,
për shembull, një makinë -
Do të kujtonit pozicioni i asaj makine
kur u zgjonit përsëri.
Por nëse nuk ju luajtëm sugjerim gjatë gjumit
për shembull, një kitarë,
do të keni më pak të ngjarë të mbani mend atë kitare kur t5 zgjoheni.
Kujtimet që kishin sugjerime ata u kujtuan më mirë
sesa ato që nuk ishin,
edhe pse ata nuk mbajnë mend duke dëgjuar ato tinguj?
JM: Po, ne i pyesim ata.
GG: Ne e dimë që ata po flenë, ata nuk mund ta dëgjojnë atë, ata zgjohen,
ata bëjnë më mirë në ato sesa në ato që nuk i ke luajtur.
GG: Kjo është e mahnitshme. JM: eshtë si magji.
GG: Joud e zhvilloi këtë eksperiment mbi 12 persona dhe rezultatet ishin domethënëse.
Nuk është se i mbani mend gjërat më mirë; është se ju i harroni ato më pak.
Isha një skeptik i madh kur dëgjova për herë të parë që mund të bënit më mirë në një test kujtese
vetëm duke luajtur tinguj gjatë gjumit.
Por ne i përsërisim këto eksperimente.
Faktet dhe kujtimet që mbledhim gjatë gjithë ditës janë shumë të brishta,
dhe ato janë lehtësisht të humbura dhe të harruara.
Por duke i riaktivizuar ato gjatë gjumit, edhe pa vetëdijën tonë,
duket sikur mund t’i bëjmë më të qëndrueshëm dhe më pak të prirur për të harruar.
Eshtë goxha e jashtëzakonshme.
Truri ynë është akoma aktiv edhe kur ne nuk jemi.
Kështu që nëse je si unë dhe pak harrues,
mbase një zgjidhje është një palë të kufjeve dhe një shtrati i butë.