GG: ပထဝီ စာမေးပွဲမှာ ဘယ်သူ အမှတ်မကောင်းချင်ဘူးလဲ။
မြေပုံပေါ်က နိုင်ငံတွေရဲ့ တည်နေရာအားလုံးကို မှတ်မိတာ
(သို့) ရှေ့မှာ ရပ်နေတဲ့ လူရဲ့ နာမည်ကို ရုတ်တရက် မေ့နေတဲ့ ကသိကအောက်
အခြေအနေကို ရှောင်တာပေါ့။
ဖြစ်သွားတာက မှတ်ဉာဏ်ဟာ ကိုယ်ခန္ဓာထဲကကြွက်သားတွေလိုပဲ
အားဖြည့်၊မြှင့်တင်နိုင်တာပါ။
ဒါပေမဲ့ ကတ်ပြားတွေနဲ့ လေ့ကျင့်တာအစား
အိပ်နေစဉ် မှတ်ဉာဏ်ကို ဝင်ကြည့်
နိုင်တဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာနည်းလမ်းရှိလောက်တယ်။
(ဂီတသံ)
ဘာကြောင့် လူတွေ အိပ်ကြလဲ။
ဒါက လူ့ယဉ်ကျေးမှုရဲ့ အစောပိုင်းနေ့တွေ ကတည်းက မေးခဲ့တဲ့ မေးခွန်းပါ။
တိကျတဲ့ အဖြေကို မသိလောက်ပေမဲ့ ဘာကြောင့်
လိုအပ်လဲဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အယူအဆတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။
အိပ်စက်နေစဥ်မှာ ဦးနှောက်က တစ်နေ့လုံး တွေ့ကြုံခဲ့တဲ့
ရေတိုမှတ်ဉာဏ်ကို ရေရှည်မှတ်ဉာဏ်
အဖြစ် ပြောင်းပေးတယ်။
ဒါကို မှတ်ဉာဏ် စုစည်းမှုလို့ခေါ်ပြီး
မှတ်ဉာဏ်တချို့ကို တိုးမြှင့်နိုင်လားလို့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေကို
အံ့သြစေတာက ဒီမှတ်ဉာဏ် စုစည်းမှုပါ။
Northwestern က Ken Paller နဲ့ သူ့လုပ်ဖော်တွေရဲ့
“Science’ စာစောင်ထဲက စာတမ်းတစ်စောင်က
ဒါက မှန်လောက်တယ်ဆိုတာကို ပြသနေပုံရပြီး
ဒါက သိလိုစိတ်ကို ဆွပေးတာပါ။
အိပ်စက်မှုမှာ အသံ သုံးတာက မှတ်ဉာဏ် ပိုကောင်းလား
ဆိုတာသိဖို့ Joud က ဒီတာဝန်ရဲ့ DIY မူကွဲတစ်ခုမှာ လုပ်နေခဲ့တာပါ။
Joud အိပ်စက်မှုနဲ့အတူ မှတ်ဉာဏ် ပိုကောင်း နိုင်လားဆိုတာ ဘယ်လိုစမ်းသပ်လဲ။
JM: အစမ်းသပ်ခံလူလိုတယ်။
[အဆင့် ၁၊ ဂိမ်းတစ်ခု ကစားပါ။]
iPad ပေါ်က မှတ်ဉာဏ် ဂိမ်းတစ်ခု ကျွန်မတို့မှာ ရှိတယ်။
ဒီနောက် အစမ်းသပ်ခံကို ဒီဂိမ်း ကစားပြီး
စခရင်ပေါ်မှာ ပေါ်လာတဲ့ ရုပ်ပုံတွေကို မှတ်ခိုင်းတယ်။
GG: ဒီတော့ ကလေးတုန်းက ကစားဖူးတဲ့ ဘယ်ပုံက ဘယ်နေရာမှာဆိုတဲ့
မှတ်ဉာဏ် ဂိမ်းလိုပေါ့။
ဒီနောက် တစ်ပုံစီကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ အသံတစ်သံနဲ့ တွဲလိုက်တယ်။
JM: ဒီတော့ ဥပမာ ကားတစ်စီးပုံကို တွေ့ရင်
ကားအင်ဂျင်သံကို ကြားလိမ့်မယ်။
(ကားအင်ဂျင် စမြည်သည်။)
GG: သင် မအိပ်ခင်မှာ သင့်ကို စမ်းသပ်မယ်။
ပုံတွေက ဘယ်မှာဆိုတာကို ကောင်းကောင်း မှတ်မိပုံကို မြင်ရတာ့မှာပါ။
ပုံကို မြင်တဲ့အခါတိုင်း အသံကို သင် ကြားရမှာပါ။
အခု စမ်းသပ်မှု လာပါပြီ။
သင် တစ်မှေးအိပ်တော့မယ်။
[အဆင့်၂တစ်မှေးအိပ်ပါ]
သင် အိပ်နေစဉ်မှာ သင့်ရဲ့ EEG ကို မှတ်သားနေမှာပါ။
JM: ဒီနောက် အနှေးလှိုင်း အိပ်စက်မှုလို့ ခေါ်တာဆီ ဒါတွေ ဝင်ဖို့ စောင့်တယ်။
ဒါက နိုးထဖို့ တကယ် ခက်ခဲတဲ့ အိပ်စက်မှုရဲ့ အိပ်မောအကျဆုံး အဆင့်ပါ။
GG: ကောင်းပြီ၊ ခဏရပ်ပါ။
ဒီမှာ ဒီအိပ်စက်မှု အချက်အလက်တချို့ပါ။
အဆင့် ၄ ဆင့်က ပိုပေါ့ပါးတဲ့ အိပ်စက်မှုအဆင့်တွေနဲ့ REM ပါ။
ဒါမေမဲ့ စိတ်ဝင်စားတာက အနှေးလှိုင်း အိပ်စက်မှုဆိုတာပါ။
ဦးနှောက်ကနေ မှတ်သားတဲ့ ဒယ်လ်တာလှိုင်းတွေ
လို့ခေါ်တဲ့ လျှပ်စစ် အချက်ပြမှုတွေကနေ နာမည် ရတာပါ။
မှတ်ဉာဏ်စုစည်းမှုဖြစ်နိုင်တယ်လို့ သိပ္ပံပညာရှင်
တွေ ယုံကြည်တဲ့ အိပ်စက်မှုအပိုင်းပါ။
ဒီအိပ်မောကျချိန်အတွင်းမှာ
ဘာလုပ်မယ်ဆိုတာ သင်မသိတဲ့ တစ်ခုခုကို လုပ်မှာပါ။
JM: လှည့်စားတဲ့ အပိုင်းလာပါပြီ။ အသံတွေကို နားထောင်ခိုင်းတာပါ။
(ကား အင်ဂျင် မြည်သည်)
GG:အသံအားလုံး ဖွင့်တာလား။
JM: မဟုတ်ဘူး၊ ခြားနားချက်ရှိလား သိဖို့ တစ်ဝက်ပဲ ဖွင့်တာ။
ဒါဆို ခင်ဗျားရဲ့ ယူဆချက်က
အိပ်ပျော်နေတုန်း ကြားရတဲ့ တစ်သံကို
ပိုမှတ်မိမှာပေါ့။
JM: အတိအကျပေါ့။
GG:နိုးလာတဲ့အခါ ဂိမ်းကိုပြန်ကစားပါ။
တစ်ရေး မအိပ်ခင်ကထက် ပိုတော်လား (သို့) ပိုညံ့လား။
တွေ့ရှိရတာက အိပ်ပျော်နေတုန်း အသံတစ်သံဖွင့်ပြရင်
ဥပမာ ကားတစ်စီးပေါ့
တစ်ခါ ပြန်နိုးလာတဲ့အခါ ကားရဲ့တည်နေရာကို
သင် မှတ်မိမယ်ဆိုတာပါ။
ဒါပေမဲ့ အိပ်ပျော်နေတုန်း အသံကို မဖွင့်ပေးဘူးဆိုရင်
ဥပမာ ဂစ်တာတစ်လက်ပေါ့
သင် နိုးတဲ့အခါ ဒီဂစ်တာကို မှတ်မိဖို့ ဖြစ်နိုင်ခြေပိုနည်းမှာပါ။
နိမိတ်ပြထားတဲ့ မှတ်ဉာဏ်တွေကို မပြထားတာတွေထက်
ပိုမှတ်မိကြတယ်။
ဒီအသံတွေေ ကြားတာကို မမှတ်မိဘူးဆိုတာတောင်ပါ။
JM:သူတို့ကို မေးတယ်။
သူတို့ အိပ်နေတာကို သိတယ်၊ သူတို့ မကြားရဘူး၊ နိုးလာတယ်၊
ခင်ဗျား ဖွင့်မပြတာတွေထက် ဒါတွေမှာ ပိုမှတ်မိကြတယ်။
GG: အံ့သြစရာပဲ။ JM: မှော်ပညာနဲ့တူတယ်။
GG: Joud က ဒီစမ်းသပ်ချက်ကို လူ ၁၂ ယောက်ကို လုပ်တယ်။ရလဒ်တွေက သိသာတယ်။
ဒါက အရာတွေကို ပိုမှတ်မိတာမဟုတ်ဘူး၊ ဒါတွေကို မေ့တာ လျော့သွားတာပါ။
အိပ်ပျော်စဥ် အသံဖွင့်ရုံနဲ့ မှတ်ဉာဏ် စမ်းသပ်မှုမှာ ပိုကောင်းအောင်လုပ်နိုင်တာကို
စကြားတုန်းက သံသယကြီးခဲ့တယ်။
စမ်းသပ်မှုတွေကို ပုံတူပွားလိုက်တယ်။
နေ့ဘက်မှာ စုဆောင်းမိတဲ့ အချက်အလက်တွေနဲ့ အမှတ်တရတွေဟာ အလွန်နုနယ်ပြီး
အလွယ်တကူ ပျောက်ပျက်ကာ မေ့သွားတယ်။
အိပ်ပျော်နေစဉ် ဒါတွေကို ပြန်အသက်သွင်းတာက သတိမပြုမိတာတောင်
ဒါတွေကို ပိုတည်ငြိမ်ပြီး မေ့နိုင်ခြေ ပိုနည်းအောင်လုပ်နိုင်ပုံရတယ်။
အတော်လေး မယုံနိုင်စရာပါ။
လူက မတက်ကြွတာတောင် ဦးနှောက်တွေက တက်ကြွဆဲပါ။
ဒီတော့ ကျွန်တော့လိုပဲ နည်းနည်းမေ့တတ်ရင်
နားကြပ်တစ်စုံနဲ့ ဆိုဖာပျော့ပျော့တစ်လုံးက အဖြေဖြစ်လောက်တယ်။