ခြေထောက်အောက်မှာ အဆက်မပြတ် တဒုတ်ဒုတ်ခုန်သံ။
ဘောင်ခတ်ထားတဲ့ နေရာ။
ဘယ်နေရာကိုမှ မြန်မြန်မသွားတဲ့ ထပ်တလဲလဲဖြစ်မှု။
နာရီတွေ ကုန်သွားပြီလို့ ခံစားရပေမဲ့ ၁၁ မိနစ်ပဲ ရှိသေးတယ်၊
သင် တွေးမိတာက
“ဘာလို့ ငါ့ကိုယ်ငါ ညှဉ်းပန်းနေတာလဲ။
ဒါကို ရက်စက်ပြီး ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ ပြစ်ဒဏ်လို့ ယူဆရမယ်” လို့ပါ။
တကယ်တော့ ဒါအတွက်ပဲဆိုတာ အတိအကျပါ။
သိတဲ့အတိုင်း ၁၈၀၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေမှာ
အင်္ဂလိပ်အကျဉ်းသားတွေကို အပြစ်ပေးဖို့ ခြေနင်းစက်တွေကို ဖန်တီးခဲ့တယ်။
အဲဒီတုန်းက အင်္ဂလိပ် အကျဉ်းထောင်စနစ်က ကမ်းကုန်အောင်ဆိုးပါတယ်။
ကွပ်မျက်တာနဲ့ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးတာက ရွေးချယ် ပြစ်ဒဏ်တွေ ဖြစ်လေ့ရှိပြီး
အချုပ်ကျသူတွေဟာ ညစ်ညမ်းတဲ့ အချုပ်ခန်းတွေ မှာ နာရီနဲ့ချှီကာ တစ်ယောက်တည်းနေခဲ့ရတယ်။
ဘာသာရေးအုပ်စုတွေ၊ ပရဟိတတွေနဲ့ ချားလ်စ် ဒစ်ကန်စ်လို နာမည်ကျော်
ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဦးဆောင်တဲ့ လူမှုရေး လှုပ်ရှားမှုတွေက
အခြေအနေဆိုးတွေကို ပြောင်းလဲဖို့နဲ့ အကျဉ်း သားတွေကို ကူညီပြုပြင်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့တယ်။
သူတို့ရဲ့လှုပ်ရှားမှု အောင်မြင်တဲ့အခါ၊
အကျဉ်းထောင်အားလုံးကို ပြန်လည်မွမ်းမံပြီး ခြေနင်းစက်လို ပြန်လည်ထူထောင်ရေး
ပုံစံအသစ်တွေကို မိတ်ဆက်ပေးခဲ့တယ်။
ဒါက ၁၈၁၈ ခုနှစ်မှာ အင်္ဂလိပ် အင်ဂျင်နီယာ
ဆာ ဝီလျံ ကပ်ဘစ် တီထွင်ခဲ့တဲ့ မူလ ပုံစံ အလုပ်လုပ်ခဲ့ပုံပါ။
အကျဉ်းသားတွေက လှေကား ခြေယက်ဘီးရဲ့ စပုတ်တိုင် ၂၄ ခု အပေါ် လှမ်းတက်တယ်။
ဘီး လှည့်လိုက်တဲ့အခါ
အကျဉ်းတွေဟာ ဆက်လှမ်းဖို့ ဖိအားပေးခံရတယ်၊ ဒါမဟုတ် ပြုတ်ကျတာပါ၊
ဒီနေ့ခေတ် ခြေနင်းစက်တွေနဲ့ ဆင်တူပါတယ်။
တစ်ချိန်တည်းမှာ လည်ပတ်မှုက ဂီယာတွေကို သီးနှံ ကြိိတ်တာ ဒါမဟုတ်
ကြိတ်ခွဲစက်တွေကို မောင်းနှင်ဖို့
ရေကို မောင်းတင်တယ်။
ဒါက “ခြေနင်းစက်“ဆိုတဲ့အမည် အစပြုခဲ့တာပါ။
ဒီကိရိယာတွေကို အကျဉ်းသားတွေကိုပုံသွင်းဖို့ သိပ်ကောင်းတဲ့ နည်းလမ်းအဖြစ်မြင်ခဲ့ပြီး၊
လည်ပတ်နေတဲ့ ကြိတ်ခွဲစက်တွေရဲ့ ထပ်ဆင့် အကျိုးက
နပိုလီယန်စစ်ကြောင့် ပျက်စီးခဲ့တဲ့ ဗြိတိသျှ စီးပွားရေးကို ပြန်တည်ဆောက်ဖို့ ကူညီတယ်။
ဒါက အကျဉ်းသားတွေကလွဲပြီး သက်ဆိုင်သူ အားလုံးအတွက် နိင်ပွဲတစ်ခုပါ။
အကျဉ်းသားတွေဟာ ပျမ်းမျှ ပေ ၅,၀၀၀ ကနေ
ပေ ၁၄,၀၀၀ အထိ တက်တာနဲ့ ညီမျှတဲ့ ခြေနင်းစက်တွေမှာ တစ်နေ့
ခြောက်နာရီလောက် အချိန်ကုန်တယ်လို့ ခန့်မှန်းရတယ်။
ပေ ၁၄,၀၀၀ က အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ဧဝရက်တောင်ရဲ့ လမ်းတစ်ဝက် နေရာပါ။
အစားအစာနည်းနည်းနဲ့ တစ်ပတ် ငါးရက် အဲဒီလိုလုပ်နေတာကို စိတ်ကူးကြည့်ပါ။
ကပ်ဘစ်ရဲ့ စိတ်ကူးက ဗြိတိသျှအင်ပါယာနဲ့ အမေရိကတစ်ခွင် အလျင်အမြန် ပျံ့နှံ့သွားတယ်။
ဖန်တီး မှုရဲ့ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်းမှာ
အင်္ဂလိပ်အကျဉ်းထောင် ၅၀ ကျော်ဟာ ခြေနင်းစက်တစ်လုံးရှိတာကို ဂုဏ်ယူပြီး
အမေရိကလည်း အလားတူပမာဏပါ။
အာဟာရချို့တဲ့မှုနဲ့ ပေါင်းစပ်လိုက်တဲ့ ပင်ပန်းမှုကြောင့်
အကျဉ်းသားများစွာဟာ ထောင်စောင့်တွေ ဂရုစိုက်ပုံမရတဲ့ ကျိုးပဲ့တာတွေ
ထိခိုက်ဒဏ်ရာတွေ ခံစားရတာက အံ့ဩစရာမဟုတ်ပါ။
၁၈၂၄ ခုနှစ်မှာ နယူးယောက် ထောင်စောင့် ဂျိမ်းစ် ဟာဒီက “မပြင်းထန်တဲ့
ငြီးငွေ့စရာ ပုံမှန်ဖြစ်မှုက ထိတ်လန့်မှု ဖြစ်တယ်လို့ ရေးသားရင်း
သူ့ရဲ့ ပိုသောင်းကျန်းတဲ့ အကျဉ်းသားတွေကို ယဉ်ပါးစေတဲ့ ဒီကိရိယာကို ချီးကျူးခဲ့တယ်။
အများအပြား သဘောတူနေဆဲ အကိုးအကားတစ်ခုပါ။
၁၈၉၈ ခုနှစ် အကျဉ်းထောင် ဥပဒေအရ အလွန်အမင်း ရက်စက်တာအတွက်
ပိတ်ပင်ခံရတဲ့ ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းအထိ
အင်္ဂလန်မှာ ခြေနင်းစက်တွေ တည်ရှိခဲ့တယ်။
ဒါပေမဲ့ ညှင်းပန်းရေး ကိရိယာက လက်စားချေမှုနဲ့ ပြန်လာခဲ့ပြီး
ဒီတစ်ကြိမ်တော့ မသိလိုက်မသိဘာသာနေတဲ့ အများပြည်သူကို ပစ်မှတ်ထားတာပါ။
၁၉၁၁ ခုနှစ်မှာ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုမှာ ခြေနင်းစက် မူပိုင်ခွင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြီး
၁၉၅၂ ခုနှစ်မှာ ဒီနေ့ခေတ် ခေတ်မီ ခြေနင်းစက် အတွက် ရှေ့ပြေးကို ဖန်တီးခဲ့တယ်။
၁၉၇၀ လွန်နှစ်တွေမှာ အမေရိကမှာ ရွရွပြေးတာ ခေတ်ထတဲ့အခါ၊
ဒီခြေနင်းစက်က အေရိုဘစ် ကြံ့ခိုင်ရေး တိုးတက်ဖို့နဲ့
မလိုအပ်တဲ့ ပေါင်တွေ ကျဖို့ လွယ်ကူ၊ အဆင်ပြေတဲ့ နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ်
ပြန်ခေတ်စားလာခဲ့တယ်၊
ပြောရရင် တော်တော်ကောင်းတာပါ။
ဒီစက်က အဲဒီကတည်းက လူကြိုက်များမှုကို ထိန်းသိမ်းထားခဲ့တယ်။
ဒီတော့ နောက်တစ်ခါ တစ်ချိန်က ရက်စက်ပြီး ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့
အပြစ်ဒဏ်ကို စိတ်လိုကိုယ်လျောက် ခံရတဲ့အခါ၊
ဆင်းမယ့်အခါ၊ ထိန်းချုပ်နိုင်တာကို ဝမ်းသာလိုက်ပေတော့။