لە ژێر پێی تۆدا بەردەوام بوو،
بۆشاییه‌ بچووكه‌كه‌،
تاکڕەوی ڕۆیشتن بە خێرایی بۆ هیچ شوێنێک.
وا هەست دەکات چەند کاتژمێرێک تێپەڕیوە، بەڵام ئەوە تەنها یازدە خولەکە،
تۆ سەرسامی،
“بۆچی من خۆم ئەشکەنجە دەدەم؟
دەبێت ئەم شتە لەبەرچاوبگیرێت سزایەکی دڵڕەقانە و نائاساییە.”
لە ڕاستیدا، ئەوە بەتەواوی ئەوە چیە، یان چیبوو.
دەبینیت، لە ساڵانی 1800ه‌کاندا،
ترێدمیلەکان دروست کران کە بەندکراوانی ئینگلیز سزا بدەن.
لەوکاتەدا سیستمی زیندانی ئینگلیزی زۆر خراپ بوو.
لە سێدارەدان و دیپۆرتکردنەوە زۆربەی کات سزاکانی هەڵبژاردن بوون،
ئەوانەی کە گیرابوون ڕوبەڕوی چەند کاتژمێرێک لە گۆشەگیری خانە پیسەکان بۆتەوە.
بۆیه‌ بزاڤه‌ کۆمەلایەتییەکان بەڕابەرایەتی گرووپە ئایینیەکان، خێرخوازەکان،
وە کەسانی ناودار، وەک چارلس دیکنز
بەدوای گۆڕینی ئەم دۆخە خراپانە وە یارمەتی چاککردنەوەی زیندانییەکان بدەن.
کاتێک بزووتنەوەکەیان سەرکەوت،
هەموو زیندانەکان نوێکرانەوە وە شێوە نوێیەکانی چاککردنەوە،
وەک ترێدمیل، ناسێنران.
ئەمە چۆن شتێكی ڕەسەنە.
لە ساڵی 1818 لەلایەن ئەندازیاری ئینگلیزیەوە داهێنراوە بەڕێز ویلیام کۆبیت.
زیندانییەکان هەنگاویان نا به‌ره‌وه‌ ویلێكی 24 سه‌وڵی.
کاتێک چەرخەکە هەڵگەڕا،
بەندکراوەکە ناچارکرا بۆ ئەوەی بەردەوام بن لە هەنگاونان یان كه‌وتنێكی مه‌ترسیدار،
هاوشێوەی ئامێری ستێپەری مۆدێرنە.
هاوکات خولانەوەکە گێڕی دروستکرد بۆ ده‌رهێنانی ئاوه‌كه‌،
دانەوێڵەكان تیاچوون،
یان هێزی ئاشه‌كه‌،
کە ناوی ئەو شوێنەیە “ترێدمیل” دروست بوو.
ئه‌م ئامێرانه‌ سه‌رسوڕهێنه‌ر بوون، بۆ ته‌مبێ كردنی به‌ندكراوه‌كان،
ئەوە سوودی زیاد کرد بۆ هێزی کارەکان
یارمەتی دا بۆ بنیاتنانەوەی ئابووری بەریتانیا بۆ جەنگەکانی ناپلیۆن.
ئەوە سەرکەوتنێک بوو بۆ هەموو پەیوەندیدارەکانجگە لە زیندانییەکان.
ئەوە مەزەندە دەکرێت، بە تێکڕایی،
بەندکراوان شەش كاتژمێر یان زیاتر لە ڕۆژێکدا لەسەر ترێدمیل،
هاوتای سەرکەوتن له‌ 5000 بۆ 14000 پێ.
14,000 پێ بە نزیکەیی خاڵی نیوەڕێی چیای ئێڤێرێست.
بهێنه‌ پێشچاوت کە ئەو پێنج ڕۆژە لە هەفتەیەکدا لەگەڵ خواردنێكی كه‌م.
بیرۆکەی کیوبیت بەخێرایی بڵاوبووەوە بە درێژایی ئیمپراتۆریەتی بەریتانیا و ئەمریکا.
لەماوەی دەیەیەک لەدروستکردنیدا،
زیاتر لە 50 زیندانی ئینگلیزی شانازیان تردمیله‌وه‌ کرد،
ئەمریکایش، به‌ بڕێکی هاوشێوە.
بە بێ سه‌رسوڕمانیه‌وه‌، دەرکردنەکە تێکەڵ بوو لەگەڵ خۆراکی خراپ
بینی کە زۆر بەندکراو ئازر دەشکێنن وە بریندارەکانیشا،
وا دیار نەبوو پاسەوانەکانی زیندان ئاگایان لێیان بێت.
لەساڵی 1824 پاسەوانی زیندانی نیویۆرک جەیمس هاردی متمانەی بە ئامێرەکە دا
لەگەڵ دەستەمۆکردنی زیاتری زیندانیە بەدکارەکان، ئەوە دەنووسن
“جێگیربوونی تاکڕەوی، وە لە هەموو شتێکدا تیرۆری خۆی ناهێنێت.”
وتەیەکی زۆر لەگەڵیاندا هاوڕان.
وە ترێدمیلەکان بەردەوام بوون لە ئینگلتەرا هەتا کۆتایی سەدەی نۆزدەیەم،
کاتێک کە قەدەغەکران به‌هۆی زۆری دڵڕەقیانه‌وه‌
لەژێر یاسای بەندینخانە لە ساڵی 1898.
بەڵام بێگومان ئامێری ئەشکەنجەدان بە تۆڵە گەرایەوە،
ئەم جارە ئامانجگرتنه‌ له‌و جەماوەرە بێسەرو بەرانە.
لە ساڵی 1911، داهێنانێکی ترێدمیل لە ئەمریکا تۆمارکراوە،
وە تا ساڵی 1952، پێشەکییەکە بۆ ترێدمیلی مۆدێرنی ئەمڕۆ دروست کراوە.
کاتێک کە گێچەڵەکە لە ساڵی 1970 دا لە ئەمریکا،
ترێدمیلەکە لەت بوو گەڕانەوە بۆ لایتەکە
وەک ئاسان و گونجاو ڕێگەیەک بۆ باشترکردنی لەشجوانی ئەیئۆبیک،
له‌ده‌ستدانی كێشه‌ زیاده‌كان،
کە دادپەروەرانە بن ئه‌نجامدانی ئه‌وه‌ كارێكی زۆرباشه‌.
ئامێرەکە لەو کاتەوە ناوبانگی خۆی هێشتۆتەوە.
بۆیە جاری داهاتوو بە خۆبەخشانە بابەتی خۆت بۆ ئەو شتەی کە جارێک بوو
سزایەکی دڵڕەقانە و نائاساییە،
تەنها دڵخۆشبە کە دەتوانی کۆنتڕۆڵی بکەیت کاتێک کە دەتەوێت پشوو بدەیت.