Her biriniz için bir vizyonum var.
Vizyonum, sabah kalktığınızda,
kanınız, kim olduğunuz ve
ne yaptığınız fikrinde
şarkı söylüyor.
Öyle ki, gün içerisinde,
dizlerinizin üzerine çöküp minnettarlıkla
size bahşedilmiş olan muhteşem şans için şükredebilirsiniz.
Yine gün boyunca,
ışıltı saçacak şekilde canlı olursunuz.
Eğer hayatınız böyle değilse de,
naçizane fikrim hayatınızı heba ettiğinizdir.
Hayat, heba etmek için çok kısa.
Bu nedenle önümüzdeki 17 dakika boyunca
--ki bir dakikasını kullandım bile--
amacım, bunlara başlamanızı sağlayacak
güçlü araçlar vermek olacak.
Bu ilginizi çeker mi?
Dinleyiciler: Evet.
Srikumar Rao: Tamam.
Bu, mutluluk üzerine bir konferans.
Ancak öyle olmasaydı bile,
herhangi bir şekilde, formda, akımda
hayatınız boyunca kendinizi mutlu olmaya adadığınızı söylemem
doğru olmaz mıydı?
Yaptığınız her şey -- işiniz, çocuklarınız,
ilişkileriniz, aileniz ya da her neyse --
bir mutluluk arayışıdır.
Doğru mu?
Şu şekilde düşünmenizi istiyorum:
Mutlu olmak için
neye ihtiyacınız var?
Bunun üzerine bir dakika harcayacağız.
Mutlu olmak için neye ihtiyacınız var?
Biriniz söyleyin, hadi?
Bu deneyi yaptığımda bir dizi fikir geldi:
Büyük servet, genç ve güzel bir eş, sağlık, bol seyahat, zaman vs., vs.
Şu anda bunun üzerine düşünürseniz,
muhtemelen ''İşte mutlu olmam için gerekenler'' gibi
bir listeniz olacak.
Şunu göz önünde bulundurmanızı isterim:
Elde edebileceğiniz her şey --
tekrar edeyim -- elde edebileceğiniz, etmediğiniz her şey.
Doğru mu?
Büyük bir servet sizi mutlu edebilir. Büyük bir servet yarın yok olabilir.
Finans sektöründeki bazı insanlar bunu çoktan fark ettiler.
Sizi mutlu edebilecek bir şey
yarın yok olabilir.
Bu sizi nereye götürür?
Pek hoş bir yerde değil, değil mi?
Size başka bir önerim olacak.
Size söyleyeceğim,
mutlu olmak için hiçbir şeye
ihtiyacınız olmadığıdır.
Tekrar edeyim:
Mutlu olmak için hiçbir şeye ihtiyacınız yok.
Gerçekte mutluluk, sizin doğuştan gelen özelliğinizdir.
Size programlanmıştır. DNA'nızın bir parçasıdır.
Mutsuz olamazsınız.
Hepiniz çok kibarsınız.
Daha önce konuştuğum işletme fakülteleri gibi bazı yerlerde,
çok kibar değillerdi.
Her zaman birileri sizin de yaptığınız gibi şunu sorar:
Eğer mutluluk doğamda varsa,
nasıl oluyor da mutlu olamıyorum?
''Nasıl oluyor da berbat bir hayatım oluyor?''
(Gülüşmeler)
Bunun cevabı oldukça basit.
Tüm hayatınızı nasıl mutsuz olacağınızı
öğrenerek harcadınız.
Tekrar edeyim: Tüm hayatınız boyunca mutsuz olmayı öğrendiniz.
Mutsuz olmayı öğrenme şeklimiz de
özel bir zihinsel model almaktır.
Bir zihinsel model, dünyanın nasıl göründüğü hakkındaki fikrimizdir.
Hepimizin zihinsel modelleri vardır, düzinelercesine sahibiz.
Nasıl iş bulacağımız, işte nasıl başarılı olacağımız,
nerede yemek yiyeceğimiz, hangi filmi izleyeceğimiz hakkında
onlarca zihinsel modele sahibiz.
Sorun zihinsel modellerimizin olmasında değil.
Sorun zihinsel modellerimiz olduğunu bilmememizde.
Dünyanın bu şekilde işlediğini sanıyoruz.
Bir zihinsel modele yatırım yaptıkça da
o daha fazla ortaya çıkıyor, aslında dünya bu şekilde işlemeye başlıyor.
Ancak böyle değil, o sadece
bir şey olabilmemiz için, bir şey yapmamız, bunun için de
bir şeye sahip olmamız gerektiğini düşündüren,
çok güçlü bir model.
Sanki, daha çok para kazanarak egzotik yerlere gidelim ki
mutlu olabilelim gibi.
İyi bir seks için, bir ilişkimizin olması gerekir ki
mutlu olabilelim.
Bunların tümü koşul-sonuç modelinin bir varyasyonu.
Koşul-sonuç modeli:
Eğer bu olursa,
mutlu olacağız.
Daha iyi bir işim olursa, daha çok para kazanabilirsem,
patronum kalp krizi geçirirse,
keşke evli olsaydım, keşke karım beni terk etseydi--
(Gülüşmeler)
keşke çocuklarım olsa,
çocuklarım büyüse, üniversiteye gitseler...
ne olduğu fark etmez.
Tüm fikir, eğer bu olursa
mutlu olacağımdır.
Şimdi bu salondaki dinleyiciler
arasındaki tek fark,
bu özel ''eğer'''in ne olacağıdır.
Yine şu andaki siz ve
10 yıl önceki siz arasındaki
tek fark da odaklanacağınız bu özel ''eğer'' mi?
10 yıl önceki hâlinizi düşünün.
Bir dakikanızı buna ayırın.
Eğer net olarak hatırlıyorsanız,
10 yıl önce istekleriniz farklıydı.
Doğru mu?
Büyük ihtimalle
10 yıl önce istediklerinize şu an sahipsiniz.
Doğru mu?
Bu sizi nereye koydu?
Tamamıyla aynı yere, değil mi?
Fark edemediğimiz şey, modelin kendisinin hatalı olduğu.
Bu koşul-sonuç modeli -- ''Bu olursa mutlu olacağım'' --
modelin kendisi hatalıdır.
Ancak modelin hatalı olduğunu fark etmek yerine,
bizler zamanımızın büyük bir kısmını ''eğer'' bölümünü
değiştirmeye harcıyoruz.
''CEO olursam her şey daha iyi olur sandım
ama anladım ki istediğim CEO olmak değil.
Milyarder CEO olmak istiyorum,
işte o zaman mutlu olacağım.''
Hepinizde bunun farklı örnekleri vardır.
Ancak kusurlu olan modeldir, denklemin eğer kısmına
koyduklarınız değil.
Size ispat edebilirim.
Hiç sizi kendinizden alıp
büyük bir huzura kavuşturan,
muhteşem bir manzara ile karşılaştığınızı hatırlıyor musunuz?
Belki bir gökkuşağı, sıradağlar,
bir vadi, deniz.
Eğer hatırlıyorsanız -- elinizi kaldırın.
Herkes canlandırabilir, değil mi?
Neden böyle olduğunu hiç merak ettiniz mi?
Bunun nedeni,
bir şekilde,
o anda,
evreni olduğu gibi kabul etmenizdir.
Hiçbiriniz
''Bu çok güzel bir gökkuşağı ama çok solda biraz daha,
bir 200 metre daha sağa gelse,
çok daha güzel olurdu'' demedi.
(Gülüşmeler)
''Bu çok güzel bir vadi ama
ağaçların bazı dalları eğri.
Bana bir testere verin de 20 dakikada
daha güzelleştireyim.''
Ama hayır, gökküşağı o hâliyle
gayet iyiydi.
Eğri dallı ağaç da
gayet iyiydi.
Evreni olduğu gibi kabul ettiğiniz an,
alışkanlık olarak isteyen ben düşer
ve özünüzdeki mutluluk yüzeye çıkar
ve bunu hissedersiniz.
Hissedeceğinizi biliyorum çünkü şu an,
tüm yıllardan sonra bile,
hâlâ hatırlayabilirsiniz.
Sorun şu ki, şu anki hayatınız,
tüm problemlerinizle bile,
daha doğrusu sahip olduğunuzu sandığınız tüm problemlerinizle bile,
aynı derecede mükemmel.
Ama bunu kabul etmezsiniz.
Gerçekte tüm hayatınızı,
olabilirlerle harcayıp daha farklı yapmaya harcıyorsunuz.
Bunu kabul etmiyorsunuz.
Bunu kabul etmediğinizde de,
koşul-sonuç modelini alıyorsunuz.
Bu olursa mutlu olacağım.
Bu model de, kusurlu olan modeldir.
Bunun dışına nasıl çıkabileceğinizi göstermeme izin verin
ya da en azından nasıl başlayabileceğinizi göstermeme.
Bu hareketi paylaşmak istiyorum.
Hepimiz hayatımızda bir şeyler başarmak isteriz, değil mi?
Bilirsiniz, buradayız ve bir şey istiyoruz.
Alex, başarılı bir konferans olmasını istiyor.
Bir çoğunuz şirketleriniz için başarılı olan muhteşem
programlar istiyorsunuz.
İlerlemek, daha fazla kazanmak istiyorsunuz, doğru değil mi?
Bunların hepsi bir sonuçtur; olmasını istedikleriniz.
Şimdi şunu düşünmenizi istiyorum:
Aksiyonlarınız sizin kontrolünüzde,
tamamen olmasa da büyük ölçüde.
Sonuç tamamen sizin kontrolünüz dışında.
Tamam mı?
Aksiyonlarınız kontrolünüzde.
Sonuç tamamen kontrolünüz dışında.
Hiç içinizden birinin bir amaca çalıştığını,
bazen amacını,
başaramadığını,
bazen de amacının tam tersini
elde ettiğini fark ettiği oldu mu?
Hiç birinizin başına geldi mi?
''Karıma pek fazla ilgi gösteremiyorum
biliyorsun ama bunu değişmesi lazım''
diyen bir arkadaşım gibi.
Bir sonraki iş gezimize gittiğimizde,
eşine çok pahalı bir hediye aldı.
Bu da onun, sana değer veriyorum
ve jestlerim olabilir deme şekliydi.
Hediyeyi verdiğinde eşinin tepkisi ise şöyle oldu,
'' 20 yıldır evliyiz ve kaç beden giydiğimi bilmiyor musun?"
(Gülüşmeler)
''Ayrıca bu tarz kıyafetler giymediğimi de bilmiyor musun?''
Sonrasında da tahmin edeceğiniz üzere büyük bir kavga yaşadılar.
Size de hiç böyle oldu mu?
Bir sonuç için hareket ettiniz
ve sonuç istediğinizin
tam tersi oldu mu?
Bu her zaman olur.
Yani, düşündüğümüzü, yatırım yaptığımızı,
sonuç olarak elde ettiğimiz
bir dünyada yaşıyoruz.
Hayatımızı şu şekilde tanımlıyoruz:
Buradayım, burası da gitmek istediğim yer.
Bunlar da varmak istediğim yere ulaşmak için
atmam gereken adımlar,
başarılı olursam hayat harika olacak.
Ama başarılı olamazsam,
hayat iyi değil berbat olacak.
Doğru mu? Yanlış mı?
Yaşam şeklimiz bu.
Sonuca yatırım yaparız
ve işaret ettiğim gibi
sonuç istediğimizden çoğu kez daha farklıdır,
bazen de tamamıyla tersidir.
Sonuca yatırım yaparsınız ve karşılığında payınıza düşenden daha fazla
hayal kırıklığı, sıkıntı ve hayatınızın
geri kalanını berbat eden bütün o şeyleri alırsınız.
Başka bir seçenek var.
Seçeneğiniz, sonuca değil
sürece yatırım yapmanızdır.
Bunu en iyi John Wooden'ın bir sözü anlatır.
Kaçınız John Wooden'ı tanıyor bilmiyorum.
Birleşik Devletler'de, özellikle
basketbolseverler arasında çok iyi tanınır.
Basketbol şöhreti yoluna, hem oyuncu hem de koç
olarak girebilen tek kişidir.
İlk takımına söylediği şey --
UCLA'nın emsalsiz sayıda başarılarını ve NCAA finallerine kalmasını sağlamıştır --
ve diğer çalıştığı tüm takımlara söylediği şey kazanmakla ilgili değildi.
''Bittiğinde aynaya baktığınız zaman,
en iyisini yaptığınızı söyleyebilecek misiniz?
Eğer yapabileceğinizin en iyisini yaptıysanız,
skorun bir önemi yok.
Ama yapabileceğinizin en iyisini yaptığınızda,
skoru da beğeneceğinize eminim.'' derdi.
Sürece yatırımdır bu.
Bizim yaptığımız ise tam tersidir.
Biz sonuca yatırım yaparız.
İstediğim bu -- evet, ölesiye istiyorum,
çünkü olursa mutlu olacağım.
Böylelikle, bir şekilde yapabildiğiniz her şeyi dener
ama daima ''Bunu istiyorum.'' üzerine odaklanırsınız.
Sonuca odaklanmakta sorun yok.
Size yönünüzü gösterir.
Sonuca yatırım yapmak demek,
mutluluğunuzu bu özel sonuca
bağımlı yapmak demektir.
Bu da başarısızlığın garanti reçetesidir.
Yapabileceğiniz başka bir şey var.
Sürece yatırım yapabilirsiniz.
Burada istediğim yerdeyim, olmak istediğim yerdeyim ve
tamamıyla uygun şeklinde karar verdiğinizde,
sonuca sadece yönünüzü göstermesi için odaklanırsınız
ve sonra da süreçte tamamıyla kendinize yatırım yaparsınız.
İşte atacağım adımlar dersiniz
ve bunun için her şeyi yaparsınız.
Başarılı olursanız, harika olur.
Başarılı olmasanız da
hâlâ harikadır.
Çünkü artık yeni bir başlangıç noktanız vardır ve bu yeni noktadan da,
başka bir sonuç seçer ve devam edersiniz.
Bunu yaptığınızda her günün bir patlama olduğunu göreceksiniz.
Bir örnek vereyim.
Çocuğu olanlar ellerini kaldırabilirler mi?
Küçük bir çocuğun yürümeyi öğrenmesini izlediniz mi?
Bu genelde 11 ila 13 ay arasında şu şekilde olur,
ayağa kalkar ve herkesi yürürken görür.
Yürümek ister, ayağa kalkar, yere düşer, ağlamaya başlar,
annesi koşar, sakinleştirir, öper ve iyi hissetmesini sağlar.
Tekrar dener, tekrar düşer, anne tekrar koşar.
Bir süre sonra anne artık yorulur ve daha fazla yanına gitmez.
Çocuk ağlamayı keser
ve tekrar ayağa kalkar, adım atar
ve bu sefer düşmez, bir adım daha atar
ve yüzüne muhteşem bir gülümseme yayılır.
Genellikle de 24 saat içerisinde, evin her yerini dolaşarak
altını üstüne getirmeye başlar.
Artık ebeveynliğin yeni bir dönemine girmişsinizdir.
Değil mi?
Şimdi düşünün,
eğer çocuk her düştüğünde,
'' Aman Allahım yine düştüm,
asla yürümeyemeyeceğim.'' deseydi.
Sizin de her seferinde
asla başaramayacağı ve yine düşeceği düşüncesi ile
başa çıkması için danışmanlık yaptığınızı düşünün.
Her düştüğünde bunu yapsaydınız,
bir danışmanı olsaydı, yürümesi ne kadar
sürerdi sanıyorsunuz?
Komik öyle değil mi?
Ancak yaptığımız tam da bu.
Çocukların yaptığı sürece odaklanmak.
Yatırımı sürece yapıyor,
sonuca değil.
Yaptığımız tam da bunun tersi.
Büyüdükçe sürece yatırım yapma yeteneğini kaybedip
sonuca yatırım yapmaya başlıyoruz.
Doğal olarak sonuç bizim kontrolümüzde değil,
böyle yaparak tüm duygusal enerjimizi
harcayarak tüketiyoruz.
Diğer taraftan,
''İşte sonuç, ben sürece yatırım yapacağım
ve elimden geleni yapacağım,''
her gün bir patlamadır
ve sizin için gösterdiğim vizyonu başarma yolundasınızdır.
Her zaman sorulan soru, ''Professor Rao,
ama hiçbir şey bende tutku uyandırmıyor.''
Derim ki '' Tamam, ne olabilir?''
Hepsi bir takım listelerle gelirler.
İşte benim işim ve aldığım maaş,
patronum böyle biri,
iş arkadaşlarım böyle kişiler,
müşterilerim işte böyleler,
ofisim bu kadar büyük, halıları bu kadar kalın,
bu kadar penceresi var --
bir dizi kriterler.
Onlara da sizlerle paylaşacaklarımı söylüyorum,
öncelikle tüm bu şeyler aslında yoklar.
İkinci olarak var olsalar dahi ve onlara yapışsanız dahi
en fazla altı ay sonra,
yine eskisi gibi sefil hayatınız için üzüleceksiniz.
Çünkü tutku içinizdedir,
sahip olduğunuz işte değil.
Şu an tam olduğunuz yerde, içinizde onu ateşlemek için
bir yol bulmazsanız,
dışarıda da onu bulamayacaksınız.
Ancak onu içinizde ateşleyecek
bir yol bulduğunuzda, dış dünyada dönüştüğünüz
yeni kişiyi
kucaklamak için yeniden şekillenir.
Bunu yaptığınızda, mucizelerin de başladığını göreceksiniz.
Tanışmak istediğiniz kişiler gelecekler.
Hayatınıza yenileri girecek.
Bu sadece bir esintidir,
hayatınızda tek yaptığınız yolculuklara çıkmaktır.
Buraya seminere gelerek bir yolculuğa çıktınız.
Su sebilinin yanında,
işinizin ne kadar korkunç olduğunu konuştuğunuzda,
bir yolculuğa çıkıyorsunuz.
''Umutsuz Ev Kadınları'''nı seyredip yolculuğa çıkarsınız.
Eşleri mankenlerle dolaşırken,
40'larındaki kadınların 19'larındaki bahçıvanlarıyla ilişkilerine bakıp
bir yolculuğa çıkarsınız. (TV dizisi)
Tek yaptığınız yolculuğa çıkmak.
Bunda yanlış bir şey yok ancak sadece şunu sorun,
''Bu benim istediğim yolculuk mu?
Beni zaman geçirmek istediğim yere götürecek mi?''
Bunu yapmaya başladığınızda,
hayatınızın değişmeye başladığını göreceksiniz.
Tanıştığınız kişiler, konuştuğunuz konular,
izlediğiniz filmler, okuduğunuz kitaplar--
her şey değişir.
Tüm bunlara da, sürece odaklanarak
başlarsınız.
Sonuca değil, sürece yatırım yapın.
Teşekkürler.