(Müzik)
İyi akşamlar.
Hepinizin farkında olduğu gibi, zorlu ekonomik zamanlarla karşı karşıyayız.
Ben finansal yükleri hafifletecek
mütevazi bir teklifle geldim.
Bu fikir aklıma MIT'deki fizikçi
bir arkadaşımla konuşurken geldi.
Bana bir şeyler açıklamaya çabalıyordu:
Maddeyi soğutmak için lazerleri kullanan güzel bir deney.
Beni ilk başlarda çok şaşırtmıştı;
çünkü ışık eşyaları soğutmaz.
Isıtır. Şu anda da oluyor.
Sizin beni burada ayakta duruyor olarak görebilmenizin sebebi
bu odanın 100 kentilyondan fazla foton ile dolu olması
ve onlar uzayda gelişigüzel olarak ışık hızına yakın bir hızda hareket ediyorlar.
Hepsi farklı renklerde,
farklı frekanslarda hafifçe dalgalanıyorlar
ve ben de dahil her yüzeye çarpıp geri sıçrıyorlar,
bazıları direkt olarak gözünüze doğru uçuyorlar,
ve bu nedenle beyniniz, benim burada ayakta duran bir görüntümü oluşturuyor.
Lazer ise farklıdır.
O da fotonları kullanır fakat hepsi senkronize olmuştur
ve eğer lazerleri bir ışına odaklarsanız,
inanılmaz kullanışlı bir alet elde etmiş olursunuz.
Lazerin kontrolü öyle kusursuz ki
göz ameliyatı yapabilir,
çok büyük miktarda veriyi depolamak için kullanabilir
ve arkadaşımın açıklamakta zorlandığı
bu güzel deney için kullanabilirsiniz.
İlk olarak atomları özel bir şişe içine sıkıştırırsınız.
Bu şişe, atomları çevrenin gürültüsünden yalıtmak için
elektromanyetik alanları kullanır.
Ve atomların kendisi hayli şiddetlidir,
ama doğru sıklıklarla tam olarak ayarlanan lazerleri ateşlerseniz,
bir atom bu fotonları kısa süreliğine emecek
ve yavaşlama eğilimi gösterecektir.
Sonunda sıfır noktasına
ulaşıncaya kadar yavaş yavaş soğur.
Eğer ki doğru çeşit atomları kullanırsanız ve onları yeterince soğutursanız,
tamamen tuhaf bir şey meydana gelir.
O artık ne katı, ne sıvı, ne de gazdır.
Maddenin, "tam akışkan" olarak adlandırılan yeni bir haline girer.
Atomlar kendilerine özgü kimliği kaybederler
ve kuantum dünyasının kuralları yönetimi ele geçirir
ve bu, tam akışkanlara böyle gizemli özellikleri veren şeydir.
Örneğin; bir tam akışkana doğru ışık saçarsanız,
fotonlar saatte 60 kilometreye kadar
yavaşlatılabilir.
Bir diğer gizemli özellik ise tamamen kıvamlaşmadan ve
sürtünme olmadan akmasıdır,
yani eğer şişenin kapağını açarsanız,
içerde kalmayacaktır.
İnce bir tabaka iç duvara sessizce yaklaşacak,
beklenenden fazla akacak ve dışarıya taşacaktır.
Tabii ki, dış çevreye eriştiği an,
sıcaklığı az bir dereceye kadar artar,
sonra hemen normal haline geri döner.
Tam akışkanlar şimdiye kadar keşfedilen en hassas şeylerden biridir.
Ve bu, bilimin büyük bir mutluluğudur:
önsezilerimizin deney yoluyla mağlubiyeti.
Fakat deney hikayenin sonu değildir,
çünkü yine de bilgiyi iletmek zorundasınız.
Moleküler biyoloji alanında doktoram var.
Yine de çoğu bilim adamının hakkında konuştukları şeyleri zar zor anlıyorum.
Bu yüzden arkadaşım bu deneyi açıklamaya çalışıyorken,
o ne kadar çok anlatırsa, o kadar az
anlıyormuşum gibi göründü.
Çünkü karmaşık bir fikrin özünü gerçekten verebilmek için
onun büyük resmini göstermeye çalışıyorsanız,
ne kadar az kelime kullanırsanız, o kadar iyi.
Aslında, en ideali belki de hiç kelime kullanmamak.
Arkadaşımın tüm bu deneyi dansla açıklayabildiğini
tasavvur ettiğimi hatırlıyorum.
Elbette, onlara ihtiyacınız olduğunda dansçılar ortalıkta görünmez.
Yine de fikir düşünüldüğü kadar çılgın değil.
4 yıl önce "Doktoranı Dans Et" adında bir yarışma başlattım.
Bilim adamları araştırmalarını kelimelerle anlatmak yerine,
dansla anlatmak zorundalar.
Şu an, şaşırtıcı bir şekilde işe yarıyora benziyor.
Dans gerçekten de bilimi daha kolay anlaşılır hale getirebilir.
Fakat yalnızca benim sözüme güvenmeyin.
İnternete gidin ve "Doktoranı Dans Et" i arayın.
Seni bekleyen yüzlerce dans eden bilim adamı var.
Bu yarışmayı yürütürken öğrendiğim en şaşırtıcı şey,
şu anda bazı bilim adamlarının doğrudan dansçılarla çalışıyor olmasıdır.
Mesela, Minnesota Üniversitesi'nde,
David Odde adında bir biyomedikal mühendisi var
ve o hücrelerin nasıl hareket ettiğini araştırmak için dansçılarla çalışıyor.
Onlar bunu şekillerini değiştirerek yapıyorlar.
Bir tarafta bir kimyasal sinyal verildiği zaman,
orada şeklini genişletmek için hücreyi tetikler,
çünkü hücre sürekli olarak çevrede temas ediyor ve şiddetle çekiyor.
Böylece hücrenin doğru istikamette yavaşça akmasına olanak veriyor.
Fakat dışardan öylesine aheste ve nazik görünen şey
gerçekte daha çok kaos gibidir,
çünkü hücreler sert protein liflerinin bir iskeletiyle şekillerini kontrol ederler
ve bu lifler sürekli parçalara ayrılır.
Fakat, ancak onların patladıkları kadar çabuk,
daha fazla protein uçlara bağlanır ve onları uzatır.
Yani sadece tamamen aynı kalmak için
sürekli olarak değişiyor.
Yani, David bunun matematiksel modellerini yapıyor ve daha sonra bunları laboratuvarda test ediyor,
ama bunu yapmadan önce evvela
ne çeşit modeller yapacağını bulmak için dansçılarla çalışıyor.
Bu aslında etkili bir beyin fırtınası
ve ben bu araştırma hakkında bilgi edinmek için David'i ziyaret ettiğimde,
bana bunu açıklamak için alışılmış yöntem olan
PowerPoint yerine dansçılar kullandı.
Ve burada, başta yaptığım mütevazi teklifime geliyoruz.
Bence kötü PowerPoint sunumları
küresel ekonomiye ciddi bir tehdittir.
(Kahkahalar) (Alkışlar)
Bu, tabii ki sizin onu nasıl değerlendirdiğinize bağlı,
ama bir tahmin günlük 250 milyon doların boşa gittiğini gösteriyor.
Yani, burada 35.000 dolar maaş alan
ortalama dört kişilik seyirci için yapılan
yarım saatlik sunumlar farzediliyor,
ihtiyatla tahmin ediliyor ki
sunumların dörtte biri tamamen zaman kaybıdır
ve görünüşe göre her gün oluşturulan
30 milyon PowerPoint sunumu vardır,
doğrusu bu da yıllık 100 milyar dolar paranın
boşa gittiği anlamına gelecektir.
Elbette, bu sadece sunumlar boyunca
oturarak kaybettiğimiz zamandır.
Başka zararlar da var, çünkü PowerPoint bir araç
ve diğer araçlar gibi, o da kötüye kullanılabilir ve kullanılcaktır da.
Benim ülkemin CIA'inden (merkez haberalma teşkilatı) bir konsept ödünç almak
dinleyicileri yumuşatmanıza yardımcı olur.
Hoş resimler ve konu dışı bilgilerle seyircilerin aklını başka yöne çeker.
Bu da sizin yeterlilik yanılgısı,
sadelik yanılgısı ve
en yıkıcısı da anlama yanılgısı oluşturmanızı sağlar.
Bu yüzden şuan ülkemin 15 trilyon dolar borcu var.
Liderlerimiz usanmadan para biriktirmenin yollarını bulmaya çalışıyorlar.
Bir görüş, güzel sanatlar için kamu desteğini büyük ölçüde azaltmak.
Örneğin; Ulusal Sanat Vakfımızın
150 milyonluk bir bütçesi var,
bu programın bütçesinde kesinti yapmak yaklaşık binde bir oranında
devlet borcunu doğrudan azaltacaktı.
Kesinlikle kimse bu rakamlara hayır diyemez.
Ancak, güzel sanatlar için kamu kaynaklarını kaldırdığımızda,
bazı dezavantajlar olacak.
Sokaktaki santçılar işsizler kervanını artıracak.
Çoğu madde bağımlılığı ve fuhuşa başvuracak
ve bu kaçınılmaz olarak kentsel çevredeki mal değerlerini düşürecek.
Tüm bunlar herşeyden önce yapmayı umduğumuz maddi birikimi silip yok edebilir.
Bu nedenle, şimdi en ufak bi itiraza bile maruz kalmayacak
kendi düşüncelerimi alçakgönüllülükle önereceğim.
Sanatçılar için sağlanan kamu fonunu kaldıralım
ve PowerPoint yerine onları kullanarak
sanatçıları işe geri koyalım.
Deneme olarak, Amerikalı dansçılarla başlamamızı öneriyorum.
Sonuçta, sağlık sistemimizden dolayı onlar
türlerinin en dayanıksızıdır, sakatlanma eğilimindedirler
ve iyileşmeleri çok yavaştır.
Doktoramızı dans etmekten ziyade,
tüm karışık problemlerimizi anlatmak için dansı kullanmalıyız.
Hayal edin ki politikacılarımız
yabancı bir ülkeyi işgal etmemiz gerektiği ya da bir yatırım bankasını kurtarmamız
gerektiğinin nedenini anlatmak için dansı kullanıyor.
Bunun yardım edeceği kesin.
Tabi ki bir gün, esrarlı gelecekte, dansçıları
etkili konuşma araçları haline
dönüştürerek, PowerPoint'ten bile daha güçlü
bir ikna teknolojisi icat edilebilir.
Ama, ben inanıyorum ki o güne kadar,
biz şu anki finansal faciayı geçirmiş olacağız.
Belki de o zamana kadar, hareket halindeki
insan şekline tanık olmaktan başka
bir amaç olmaksızın
sadece seyirci olarak oturma lüksünü elde edebileceğiz.
Muzik
(Alkışlar)