"Mẹ à, mấy người này là ai?"
Đó là một câu hỏi ngây ngô của con gái tôi Alia
khi con bé được khoảng 3 tuổi.
Khi đó, vợ chồng tôi và con bé đang đi dạo
tại một trong những khu thương mại sầm uất ở Abu Dhabi.
Alia nhìn chằm chằm vào tấm poster cao lớn đặt chính giữa khu thương mại.
Đó là hình ba nhà lãnh đạo của các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất.
Con bé rúc vào người tôi,
tôi cúi xuống và giải thích rằng đây là những nhà lãnh đạo của UAE
họ làm việc rất chăm chỉ để phát triển đất nước
và giữ vững sự đoàn kết.
Con bé hỏi," Mẹ, tại sao ở đây, nơi chúng ta sống,
và cả Li-băng, chỗ ông bà ở,
mình chưa từng thấy hình phụ nữ trên tường hả mẹ?
Tại vì phụ nữ không quan trọng hả mẹ?"
Đây có lẽ là câu hỏi khó nhất tôi phải trả lời từ khi là một người mẹ
cũng như trong hơn 16 năm làm việc của mình.
Tôi lớn lên ở quê nhà Li-băng,
là em út trong gia đình có hai chị em, có bố là một phi công cần mẫn
là giám đốc điều hành của hãng hàng không Li-băng
và một người mẹ làm nội trợ cùng người bà của tôi
Bố tôi luôn ủng hộ chị em tôi đi học
mặc cho những định kiến xã hội lúc đó
chỉ khuyến khích con trai, chứ không phải là con gái được học tập.
Tôi là một trong số ít những cô bé thời đó
xa nhà đi du học từ năm 18 tuổi.
Bố tôi không có con trai,
và tôi, theo một cách nào đó, trở thành con trai của ông.
Sau một vài thập kỉ, tôi nghĩ rằng mình không làm quá tệ
trong vai trò một đứa con trai mà ông có thể tự hào.
Tôi tốt nghiệp với tấm bằng cử nhân và tiến sĩ kỹ sư điện,
làm Nghiên cứu và phát triển ở Anh, và tư vấn ở Trung Đông,
tôi luôn làm việc trong một môi trường toàn đàn ông.
Và thực sự tôi chưa hề tìm được một hình mẫu lý tưởng để noi theo.
Thế hệ của mẹ tôi không hứng thú với vai trò lãnh đạo lắm.
Đôi khi, tôi cũng được đàn ông giúp đỡ,
nhưng chẳng ai thực sự hiểu những gì tôi phải đối mặt cả,
những áp lực càng nặng khi tôi đã làm mẹ của hai đứa trẻ.
Mặc dù phụ nữ phương Tây luôn sẵn sàng cho chúng tôi lời khuyên
nhưng cuộc sống và ràng buộc của họ khác với chúng tôi
Vậy nên phụ nữ Ả rập thế hệ này phải tự trở thành hình mẫu cho chính mình.
Chúng tôi gặp nhiều khó khăn hơn đàn ông Ả rập,
và phải chịu nhiều sức ép từ chuẩn mực xã hội hơn phụ nữ phương Tây.
Vậy nên, tôi cho rằng chúng tôi, những phụ nữ bất hạnh bị áp bức
thực sự có được những bài học hữu ích và quý báu khó có được để chia sẻ
những bài học đó sẽ trở nên hữu ích
cho bất kỳ ai muốn phát triển trong thế giới hiện đại.
Đây là ba bài học của tôi.
["Chuyển c*t của họ thành năng lượng"]
(Tiếng cười)
(Tiếng vỗ tay)
Có một từ mà mọi người truyền tai nhau là chìa khóa của thành công:
sự kiên cường.
Vậy, kiên cường chính xác là gì và làm thế nào để phát triển nó?
Tôi tin kiên cường đơn giản là khả năng chuyển cứt thành nhiên liệu.
Công việc trước của tôi, trước công ty hiện tại,
Tôi làm cùng người đàn ông tôi sẽ gọi là John
Tôi chung đội với John và làm việc rất chăm chỉ,
hi vọng được anh ấy nhận ra tôi giỏi
và sẽ hỗ trợ tôi kết thân với cộng sự công ty
Tôi lúc đó, ngoài những việc với những dự án tư vấn,
còn đang chuyên tâm viết về chủ đề nữ quyền trong kinh tế
Một ngày, tôi có cơ hội trình bày nghiên cứu này trước các học viên MBA
John cũng là một người đến nghe
lần đầu nghe chi tiết bài nghiên cứu của tôi.
Trong khi tôi đang thuyết trình,
tôi có thể thấy thấp thoáng thấy John
Mặt anh ta chuyển sang màu hồng đậm
và anh ta trườn người dưới ghế trong sự xấu hổ.
Tôi kết thúc bài thuyết trình với tràng pháo tay
sau đó chúng tôi vội ra ngoài và lên xe.
Và anh ta bùng nổ.
"Những gì cô làm ở đó không chấp nhận được!
Cô là nhà tư vấn, không phải nhà hoạt động!"
Tôi nói,"John, tôi không hiểu.
Tôi đã giới thiệu những số liệu về bình đẳng giới
và vài kết luận về thế giới của người Ả Rập.
Đúng, những chỉ số của chúng tôi luôn nằm ở top dưới
nhưng những gì tôi nói và trình bày không đúng sao?"
Rồi anh ấy đáp: "Tất cả những lập luận cô đưa ra đều sai.
những điều cô đang làm là nguy hiểm và sẽ phá vỡ kết cấu xã hội"
Anh ngập ngừng, và nói
"Khi phụ nữ đã có con, vị trí của họ là ở nhà"
Thời gian như đứng lại
và tất cả những gì tôi nghĩ và lặp lại trong bộ óc rối bời của mình là:
"Hãy quên mối quan hệ cộng sự này đi, Leila.
Nó sẽ không bao giờ xảy ra"
Vài ngày sau tôi mới thực sự hiểu được vụ việc này và ảnh hưởng của nó,
nhưng khi đó, tôi đã đi đến ba kết luận.
Thứ nhất, đó là vấn đề của anh ấy,
góc nhìn của anh ấy.
Có thể có rất nhiều người giống như anh ấy,
Nhưng tôi sẽ không cùng quan điểm với họ
Thứ hai, tôi cần nhanh chóng kiếm người ủng hộ khác.
(Cười lớn)
Nhân tiện, tôi kiếm được một người, anh ý rất tuyệt vời.
Và thứ ba, tôi sẽ cho John thấy rằng phụ nữ khi làm mẹ vẫn có thể làm được gì.
Tôi áp dụng bài học này khá tốt trong cuộc sống của mình
Trong sự nghiệp của tôi,
tôi đã nhận được nhiều sự khích lệ,
nhưng tôi cũng thường gặp những phụ nữ, đàn ông và các cặp đôi
những người rõ ràng không tán thành với chồng tôi và tôi
vì đã chọn con đường vợ chồng cùng có việc làm.
Nên khi bạn gặp một cặp đôi
nói thẳng với bạn tại cuộc họp gia đình
hoặc cuộc họp mặt bạn bè,
rằng, bạn phải biết bạn không phải là người mẹ tốt,
cho dù bạn cố gắng nhiều cho sự nghiệp, đúng không ?
Sẽ là dối trá nếu bảo rằng lời lẽ đó không tổn thương tôi.
Hai cô con gái là những điều tuyệt vời nhất tôi có,
và tôi không chịu đựng nổi ý nghĩ tôi sẽ làm chúng thất vọng.
Nhưng giống như đã làm với John,
Tôi luôn nhắc nhở mình rằng đó chỉ là suy nghĩ của họ,
quan điểm của riêng họ.
Nên thay vì đáp lại,
tôi chỉ cười lớn với họ
khi tôi thấy, ánh sáng lóe lên,
câu nói sâu trong tâm trí tôi.
[Hãy vui vẻ,nó sẽ khiến người ta bực bội]
(Vỗ tay)
Bạn thấy đấy, một người phụ nữ trẻ trong tình huống này có 2 lựa chọn.
Bạn có thể quyết định tiếp thu những lời lẽ tiêu cực
người khác nói về bạn,
để nó khiến bạn cảm thấy thất bại,
giống như thành công là thứ quá xa vời để đạt được,
hoặc bạn có thể xem những tiêu cực đó là vấn đề của họ,
và thay vào đó, biến nó thành năng lượng cho bản thân bạn.
Tôi đã học được rằng luôn theo lựa chọn thứ hai,
và nó khiến tôi ngày càng mạnh mẽ.
Chính xác như người ta hay nói
thành công là cách trả thù tốt nhất.
Một số phụ nữ Trung Đông
đủ may mắn để lấy được người chồng hết lòng ủng hộ sự nghiệp của họ
Sửa lại: Tôi nên nói là "đủ thông minh",
bởi vì việc cưới ai là sự lựa chọn của chính bạn,
và bạn nên chọn người ủng hộ mình nếu bạn muốn có một sự nghiệp lâu dài.
Cho đến hôm nay, đàn ông Ả Rập vẫn không ủng hộ sự bình đẳng trong gia đình.
Đơn giản chỉ bởi vì xã hội không mong điều đó,
và thậm chí phản đối như thế là không nam tính.
Với phụ nữ Ả Rập, xã hội của chúng ta vẫn định kiến rằng
nguồn hạnh phúc duy nhất của người phụ nữ chính là sự hạnh phúc và thành đạt
của chồng con họ.
Người phụ nữ gần như tồn tại vì gia đình của mình.
Mọi thứ đang dần thay đổi, nhưng sẽ vẫn cần thời gian.
Đến nay, có nghĩa là phụ nữ Ả Rập đi làm
vẫn phải làm sao để duy trì tổ ấm gia đình,
và chăm sóc tốt cho những đứa trẻ
đồng thời tự lo cho sự nghiệp của mình.
Để đạt được điều đó, tôi đã tìm ra một con đường khó
là bạn cần phải áp dụng kỹ năng công việc vào cả cuộc sống cá nhân.
Bạn phải hoạch định cuộc đời của mình.
Và đây là cách mà tôi áp dụng vào cuộc sống tôi.
Bạn nên biết một điều rằng ở Trung Đông
gần như mỗi gia đình đều có sự trợ giúp bên trong nhà.
Do đó vấn đề là làm sao để tìm được người trợ giúp hiệu quả.
Như những gì tôi đã làm trong kinh doanh, tôi lựa chọn
người giúp đỡ mình chăm sóc con cái khi tôi đi làm
dựa vào giới thiệu.
Cristina đã làm việc được 4 năm với chị gái của tôi
và cô ấy làm việc rất tốt.
Giờ cô ý là một thành viên trong gia đình tôi,
luôn ở cạnh chúng tôi từ khi Alia được 6 tháng tuổi.
Cô ấy hoàn thành tốt việc nhà trong khi tôi đi làm,
Tôi trao cho cô ấy quyền quyết định
trong điều kiện tốt nhất của cô ấy và những đứa con của tôi,
y như là tôi làm với nhân viên tài năng.
Bài học này áp dụng được vào bất kì tình huống chăm sóc trẻ nào của bạn,
kể cho đó là người giúp việc, nhà trẻ,
hay người trông trẻ bán thời gian.
Hãy chọn lựa kỹ lưỡng, và trao cho họ quyền.
Nếu nhìn vào lịch của tôi,
bạn sẽ thấy mỗi ngày làm việc
một tiếng rưỡi từ 7 giờ tối đến 8h30 tối theo giờ Ả Rập
điều được dành cho gia đình.
Đây là thời gian đặc biệt.
Tôi đã làm như thế kể từ khi Alia còn nhỏ.
Tôi làm hết khả năng đảm bảo khoảng thời gian này
để tôi có thể ở nhà lúc đó và dành thời gian cho con cái,
hỏi về một ngày của chúng,
kiểm tra bài tập về nhà, đọc truyện cho con trước khi đi ngủ
và ôm hôn, cưng nựng chúng.
Nếu mà tôi đang đi xa, ở bất kì múi giờ nào,
tôi gọi cho chúng qua Skype kể cả khi tôi cách xa hàng dặm.
Con trai của chúng tôi Burhan được 5 tuổi,
và cháu đang học đọc và làm toán cơ bản.
Đây lại là một thổ lộ nữa:
Tôi phát hiện con gái tôi thật sự thành công
trong việc dạy dỗ thằng bé hơn tôi.
(Cười)
Bắt đầu như một trò chơi, nhưng Alia thích đóng làm cô giáo của em trai nhỏ,
và tôi phát hiện rằng mỗi lần chúng chơi văn ngữ của Burhan tốt hơn hẳn,
và Alia có thêm ý thức trách nhiệm của mình hơn,
và chúng nó gắn bó với nhau hơn,
cả hai đều có lợi.
Những người phụ nữ Ả Rập thành công mà tôi biết
đã tìm được cho mình những cách riêng để sắp xếp cuộc sống
khi họ vẫn tiếp tục sát cánh
chia sẻ trách nhiệm với chồng trong gia đình.
Nhưng đây không chỉ là sống sót trong vai trò
là vừa làm việc và làm mẹ.
Đây cũng là ở trong đúng hiện tại.
Khi tôi ở với con,
tôi cố gắng gác lại công việc khỏi cuộc sống riêng.
Thay vì lo lắng dành được bao nhiêu phút trong ngày với con,
tôi tập trung biến những phút đó thành khoảng khắc đáng nhớ,
khoảng khắc mà khi tôi nhìn các con,
nghe chúng, kết nối với chúng.
["Hãy chung tay, đừng cạnh tranh."]
Những phụ nữ Ả Rập thế hệ của tôi không được coi trọng
trong mắt công chúng khi họ lớn lên.
Ở mức độ nào đó, tôi nghĩ, nó giải thích
tại sao rất ít phụ nữ làm chính trị tại thế giới Ả Rập.
Tuy nhiên, mặt khác của nó
là chúng tôi đã dành rất nhiều thời gian
phát triển kĩ năng xã hội của mình đằng sau tấm màn,
trong quán cà phê, trong phòng khách,
trên điện thoại,
một kĩ năng sống rất cần thiết để thành công:
đó là kết nối.
Một phụ nữ Ả Rập bình thường
có một mạng lưới bạn bè và người quen rất rộng.
Phần lớn họ cũng đều là phụ nữ.
Ở phương Tây, người phụ nữ tham vọng thường so sánh bản thân với người khác
mong được chú ý đến như người phụ nữ thành đạt nhất trong phòng.
Điều này dẫn đến cái chúng ta hay gọi là hành vi cạnh tranh
giữa các phụ nữ thành đạt.
Nếu chỉ có 1 vị trí duy nhất cho người đứng đầu
bạn không thể chừa chỗ cho người khác, cũng như đưa họ lên.
Phụ nữ Ả Rập, nói chung,
không rơi vào cái bẫy tâm lý này.
Sống trong một xã hội phụ hệ,
họ nhận ra rằng bằng cách giúp đỡ nhau,
họ đều có lợi.
Trong công việc trướci, tôi là phụ nữ làm cao nhất tại Trung Đông,
nên bạn có thể nghĩ rằng việc đầu tư vào làm quen các đồng nghiệp nữ khác
không đem lại nhiều lợi cho tôi
và thay vào đó tôi nên dành thời gian của mình
lập mối quan hệ với đồng nghiệp nam.
Nhưng tôi đã vượt qua 2 bước ngoặt lớn nhất nhờ sự trợ giúp của phụ nữ.
Trưởng phòng marketing là người đầu tiên đề nghị
tôi làm lãnh đạo toàn cầu trẻ tới Hội thảo Kinh tế Thế giới.
Cô ấy biết về những tiếp xúc truyền thông và xuất bản của tôi,
và khi được hỏi nói lên ý kiến,
cô ý đã nhấn mạnh tên tôi.
Người khác là một cô tư vấn trẻ người Saudi và là bạn,
người đã giúp tôi bán dự án đầu tiên tại Ả Rập Xê-út,
một thị trường mà tôi thấy khó khăn để thu hút khi là một phụ nữ.
Cô ấy giới thiệu tôi tới một khách hàng
và nhờ sự giới thiệu đó tôi có được dự án đầu tiên trong rất nhiều dự án tại Saudi.
Hôm nay, tôi có hai chị cấp cao trong đội của tôi,
và tôi thấy làm cho họ thành công là chìa khóa thành công cho bản thân.
Phụ nữ tiếp tục thăng tiến trên thế giới,
không nhanh lắm, nhưng chúng ta vẫn tiếp tục.
Cả thế giới Ả Rập cũng đang tiến bộ, mặc cho những vấn đề gần đây.
Riêng năm nay, UAE đã bổ nhiệm 5 nữ bộ trưởng trong nội các,
nâng tổng số 8 nữ bộ trưởng
Đó gần 28% của nội các chính phủ,
và nhiều hơn rất nhiều nước phát triển.
Đây là bức tranh con gái Alia của tôi thích nhất.
Không nghi ngờ gì, đó là kết quả của sự lãnh đạo sáng suốt
Nhưng đó cũng là kết quả của những phụ nữ Ả Rập mạnh mẽ
không từ bỏ và luôn phá bỏ các rào cản.
Đây là kết quả của những phụ nữ Ả Rập mỗi ngày đều quyết định như tôi
biết cứt thành nhiên liệu,
hoạch định cuộc đời họ, gác công việc ra khỏi đời tư,
và đoàn kết, không ganh đua.
Khi tôi nhìn vào tương lai,
tôi mong muốn con gái mình khi nó đứng trên bục này
khoảng 20, 30 năm nữa
nó có thể tự hào xưng là mẹ của con gái nó
là cha của con gái nó.
Tôi mong con trai tôi
lúc đó sẽ hiểu "con trai của mẹ" hoặc "thằng bé của mẹ"
theo hai nghĩa hoàn toàn khác.
Xin cảm ơn.
(Vỗ tay)