بۆ زیاتر لە ١٠ ساڵ،
توێژینەوەم لەسەر ئەو گەنجانە کردووە کە وەدەرنراون لە قوتابخانە،
ئەوانەی وازئەهێنن.
چونکە نائومێد ئەکرێن لەلایەن سیستمی پەروەردەوە،
ئەکەونە سەر شەقامەکان کە لەوێ ئەکەونە بەر مەترسی توندوتیژی،
هەراسانکردنی پۆلیس،
بێبەزەیی پۆلیس و
گرتن.
هەندێک جار بۆ چەندین ساڵ لەگەڵ ئەم گەنجانەیا ئەڕۆم،
بەدرێژایی ڕێکخستنە دامەزراوەییەکان،
هەتا هەوڵبەم لەوە تێبگەم کە هەندێکمان پێی ئەڵێین "بۆری قوتابخانە بۆ زیندان."
کاتێک سەیری وێنەیەکی ئاواهی ئەکەیت،
هی گەنجەکانی لە توێژینەوەکەمان ...
لەوانەیە کێشە ببینیت.
یەکێک لە کوڕەکان بتڵە مەی بەدەستییەوەیەتی،
تەمەنی ١٤ ساڵە و
ڕۆژی قوتابخانەیە.
خەڵکی تر، کاتێک ئەم وێنەیە ئەبینن،
لەوانەیە باندێک ببینن،
چەتە، مناڵی لاسار --
تاوانبار.
بەڵام من جیاواز ئەیبینم.
لە ڕوانگەیەکەوە ئەم گەنجانە ئەبینم
کە سەیری ئەو سامانە ئەکات ئەمان ئەتوانن بیهێنن بۆ سیستمی پەروەردە.
کەواتە ئێوەش یەنە پاڵم لە گۆڕینی پێناسەمان بۆ ئەم کەسە گەنجانە
لە "لە-مەترسیدا" بۆ "جێگەی بەڵێنن؟"
(چەپڵەلێدان)
چۆن بزانم کە ئەم کەسە گەنجانە
توانای ئەوەیان هەیە و بەڵێنی گۆڕانکارییان پێیە؟
ئەوە ئەزانم چونکە من یەکێکم لەوان.
ئەزانن، من لەناو هەژارییەکی قورسدا گەورە بووم لە ناوەڕاستی شارەکە،
بێ باوک --
پێش ئەوەی لەدایک بم بەجێیهێشتووم.
لەسەر خێر ئەژیاین،
هەندێک جار بێ ماڵ بووین،
زۆر جاریش برسی بووین.
هەتا ئەوکاتەی بووم بە ١٥ ساڵ،
سێ جار گیرابووم لەسەر سێ تاوانی جیاواز.
نزیکترین هاوڕێشم کوژرابوو.
زۆریشی پێنەچوو،
ئەوکاتەی لە تەنیشت خاڵمەوە وەستابووم،
تەقەی لێکرا. و
کاتێک چاوەڕێی گەشتنی ئوتومبێلی فریاکەوتنم ئەکرد
بۆ زیاتر لە کاتژمێرێک ...
لەسەر شەقامەکە خوێنی لێ ڕۆشت و مرد.
باوەڕ و هیوام بە جیهان لەدەستدا، و
کۆڵیشم لە سیستمەکە یا چونکە سیستمەکە کۆڵی لەسەر من یا.
هیچم نەبوو پێشکەشیکەم و
کەسیش هیچی نەبوو پێشکەشمکات.
بڕوام بە چارەنووسم هەبوو.
تەنانەت لەو باوەڕەشا نەبووم بگەمە ساڵیادی لەدایکبوونی ١٨هەمینم.
هۆکاری ئەوەی ئەمڕۆ لێرەم
لەبەر ئەوەیە مامۆستایەک کە گرنگ بوو بەلایەوە دەستی بۆ درێژکردم و
توانی دەست بات لە ڕۆحمەوە.
ئەم مامۆستایە،
خاتوو ڕەس...
ئەو جۆرە مامۆستایە بوو کە هەمووکات لەناو بزنسەکەتدا بوو.
(پێکەنین)
لەو جۆرە مامۆستایانە بوو کە بۆ نموونە ئەیوت،
"ڤیکتۆر، هەر کاتێک ئامادە بوویت من لێرەم بۆت."
(پێکەنین)
من ئامادە نەبووم.
بەڵام لە یەک بنەمای بنچینەیی تێگەشت دەربارەی کەسانی گەنجی وەک من.
ئێمە وەک گوێچکە ماسین.
تەنیا ئەوکاتە ئەکرێینەوە کە ئامادەین، و
ئەگەر لەوێ نەبیت کاتێک ئامادەین،
ئەچینەوە ناو قاوغەکەمان.
خاتوو ڕەس لەوێ بوو بۆم.
لەڕووی کلتوورییەوە پەیوەندیدار بوو،
ڕێزی لە کۆمەڵگاکەم ئەگرت، لە کەسەکانم، لە خێزانەکەم.
چیرۆکێکم پێوت دەربارەی روبنی خاڵم.
لەگەڵ خۆی ئەیبردم بۆ سەر کار چونکە بێ کار بووم، و
ئەیزانی پێویستم بە هەندێک پارەیە.
بتڵە شووشەی کۆئەکردەوە پێی بژی.
ڕۆژێکی قوتابخانە چواری بەیانی
بتڵە شووشەمان فڕێئەیایە ناو پشتی ڤانەکەیەوە، و
بتڵەکانیش ئەشکان.
منیش دەست و قاچم خوێنی لێئەهات و
پێڵاو و پانتۆڵەکەم خوێناوی ئەبوو. و
ئەترسام و لە ئازاردا بووم و ئەوەستام لە کارکردن. و
خاڵیشم، سەیری چاوەکانی ئەکردم، و پێی ئەوتم،
"میجۆ،
ئێستامۆس بوسکاندۆ ڤیدا."
"ئێمە بۆ ژیانێکی باشتر ئەگەڕێین،
ئەمانەوێت لە هیچ شتێک درووستکەین."
خاتوو ڕەس گوێی لە چیرۆکەکەم گرت،
پێشوازی لێکرد بۆ پۆلەکە، و وتی،
"ڤیکتۆر، ئەمە هێزی تۆیە.
ئەمە توانای شاراوەتە.
خێزانەکەت، کلتورەکەت، کۆمەڵگاکەت ڕەوشتی کاری قورسیان فێرکردوویت و
بەکاری ئەهێنیت بۆ هێزدانە بەر خۆت لە جیهانی ئەکادیمیا
بۆ ئەوەی بتوانی بگەڕێیتەوە و هێز بەیتەوە بە بەر کۆمەڵگاکەتدا."
بە یارمەتی خاتوو ڕةس،
توانیم بگەڕێمەوە قوتابخانە.
توانیم لەکاتی خۆیا قەرزەکانم بەمەوە و
لەگەڵ پۆلەکەی خۆما تەواوم کرد.
(چەپڵەلێدان)
بەڵام پێش تەواوکردنەکەم خاتوو ڕەس پێی وتم،
"ڤیکتۆر، شانازیت پێوە ئەکەم.
ئەمزانی پێت ئەکرێت.
ئێستا کاتی ئەوەیە بچیت بۆ کۆلێژ."
(پێکەنین)
من، کۆلێژ؟
ئای خوایە، مامۆستاکە چی ئەکێشێت وا بیر ئەکاتەوە من بچم بۆ کۆلێژ؟
بەو پشتیوانی و ئامۆژگارییەی ئەو دابینیکرد داواکاریم پێشکەشکرد،
نامەی وەرگرتنم بۆ هاتەوە، و
یەکێک لە پەرەگرافەکان نوسرابوو،
"لەژێر باری چاودێریدا وەرگیراویت."
وتم، "چاودێری؟ خۆم لەژێر چاودێریدام،
ئەوە هیچ گرنگی هەیە؟"
(پێکەنین)
ئەوە چاودێری ئەکادیمی بوو، نەک چاودێری تاوانکاری.
بەڵام مامۆستاکانی وەک خاتوو ڕەس چی ئەکەن بۆ ئەوەی سەرکەوتوو بن لەگەڵ گەنجەکانی
وەک ئەوانەی من لەسەریان ئەخوێنم؟
پێشنیاری سێ ستراتیجی ئەکەم.
یەکەمیان:
با تێڕوانینە بە کەم سەیرکردنەکە لەناوبەرین لە پەروەردەیا.
"ئەم کەسانە لە کلتورێکی توندوتیژییەوە هاتوون،
کلتورێکی هەژاری.
ئەم کەسانە لە مەترسیدان؛ ئەمانە کەسانی کەمتەرخەمن.
ئەم کەسانە هەڵگری بەتاڵن بۆمان هەتا پڕیانکەین لە زانیاری.
ئەوان کێشەکانیان هەیە،
ئێمە چارەسەرەکان."
ژمارە دوو.
با ئەو چیرۆکانە بەرز بنرخێنین کە ئەم گەنجانە ئەیهێنن بۆ قوتابخانە.
چیرۆکەکانیان کە زاڵبوون بەسەر ئاستەنگە گەورەکان زۆر بەهێزن. و
ئەزانم ئێوەش هەندێک لەم چیرۆکانە ئەزانن.
هەر هەمان ئەم چیرۆک و ئەزمونانە
خۆیان رۆحێکی بەهێز، کەسایەتی و بەرگەگرتنیان تیایە.
بۆیە با یارمەتی ئەم گەنجانە بەین ئەم چیرۆکانە پووختکەنەوە.
با یارمەتییان بەین شانازی بەوەوە بکەن کە کێن،
چونکە سیستمی پەروەردەمان پێشوازی ئەکات لە خێزانەکانیان، کلتورەکانیان،
کۆمەڵگاکانیان و
شارەزاییەکانی فێری بوون بۆ مانەوە.
بێگومان سێیەم ستراتیجیش کە لە هەمووی گرنگترە:
سەرچاوەکان.
پێویستە سەرچاوەی پێویست دابین بکەین بۆ کەسە گەنجەکان.
رۆحی بەهێز بەتەنیا بەس نییە.
ئەتوانی دانیشیت و چیت ئەوێ پێمی بڵێیت،
"هێی کوڕە، خۆت بە پاژنەی پێڵاوەکەت بەرزکەرەوە."
بەڵام ئەگەر من بێ پاژنەی پێڵاو لەدایک بووبێتم --
(پێکەنین)
چۆن بتوانم خۆم هەڵگرمەوە؟
(چەپڵەلێدان)
ڕاهێنان بۆ کار،
فێرکردن،
ڕاوێژ پێدان ...
گەنجەکان فێرکرێن لە هەڵەکانی خۆیانەوە فێربن
لەجیاتی ئەوەی تاوانبار بکرێن، و
وەک ئاژەڵ لە پۆلەکانیان ڕاکێشرێنە دەرەوە.
ئەمە چۆنە؟
پێشنیاری ئەوە ئەکەم یاسای چاککەرەوە لە هەموو قوتابخانەیەکی ئامادەیی ئەمریکا دابنێن.
(چەپڵەلێدان)
بۆیە دەستمان کرد بە تاقیکردنەوەی ئەم بیرۆکانە لە کۆمەڵگای واتس لە لۆس ئانجلس
لەسەر ٤٠ کەسی گەنج کە پاڵیان پێوەنراوە بۆ دەرەوەی قوتابخانە.
ویلیام یەکێک بوو لەوان.
ویلیام جۆرە مناڵێک بوو کە هەموو پێناسەیەکی خراپ کراوە.
لە قوتابخانە چۆتە دەر، ئەندامی باندێک بووە،
تاوانبار بووە. و
کاتێک چاومان پێیکەوت زۆر بەرگریکەر بوو.
بەڵام بیرمە خاتوو ڕەس چی ئەوت.
"هێی، کەی ئامادەبیت من لێرەم بۆت."
(پێکەنین)
بۆیە بە تێپەڕبوونی کات ---
بە تێپەڕبوونی کات دەستیکرد بە کرانەوە. و
بیرمە ڕۆژێک هات گۆڕانکارییەکەی کرد.
لە گرووپێکی گەورەیا بووین و
خانمێکی گەنج لە پرۆگرامەکەمانا ئەگریا
چونکە چیرۆکە بەهێزەکەی خۆی پێوتین
دەربارەی کوشتنی باوکی و
ئینجا کە چۆن ڕۆژی دواتر تەرمەکەی لە ڕۆژنامەیا پیشاندراوە. و
کاتێک ئەگریا، نەمئەزانی چی بکەم،
بۆیە مەودای خۆیم یا پێی و
ویلیامیش چیتر پێی نەما.
دەستی کێشا بە مێزەکەیا و وتی،
"هێی، هەمووتان! باوەشی بە کۆمەڵ! باوەشی بە کۆمەڵ!"
(چەپڵەلێدان)
فرمێسکەکان و ئازاری ئەم ژنە گەنجە بوو بە شادی و پێکەنین
کاتێک زانی کۆمەڵگاکەی پشتیوانی لێئەکەن، و
ویلیامیش فێری ئەوە بوو کە ئیتر ئامانجێکی هەیە لە ژیانا:
یارمەتیدەر بێت بۆ ساڕێژکردنی رۆحەکانی خەڵکەکەی کۆمەڵگاکەی.
چیرۆکەکەی خۆی پێوتین.
چیرۆکەکەیمان داڕشتەوە
هەتا لە چیرۆکی قوربانییەکەوە بگۆڕدرێت بۆ چیرۆکی ڕزگاربووێک
کە زاڵبووە بەسەر نەهاتییەکاندا.
بەهایەکی بەرزمان لەسەر دانا.
ویلیام توانی ئامادەیی تەواوکات،
بڕوانامەی پاسەوانی سێکیوریتی وەرگرێت و ببێت بە پاسەوانێک، و
ئێستاش لە قوتابخانەیەکی ناوچەکە کار ئەکات.
(چەپڵەلێدان)
درووشمەکەی خاتوو ڕەس --
هەمووکات درووشمەکەی ئەمە بوو،
"کاتێک دڵ فێر ئەکەیت، مێشکیش شوێن ئەکەوێت."
جوبران خەلیلی نوسەری مەزن ئەڵێت،
"مەزنترین ڕۆحەکان لە ناڵاندنەوە سەریان هەڵداوە.
کەسایەتییە بەهێزەکان هەموو گیانیان برینە."
باوەڕم وایە لەم شۆڕشی پەروەردەیەیا کە ئێمە باسی ئەکەین
پێویستە ڕۆحی ئەو گەنجانە بانگێشت بکەین کە کاریان لەگەڵ ئەکەین، و
هەر کە توانیان خۆیان پووختکەنەوە --
ڕۆحی بەهێز و بەرگەگرتن و کەسایەتییان بناسرێتەوە
کە خۆیان پەرەیان پێداوە --
ئیتر توانای ئەکادیمیان باشتر ئەبێت.
با باوەڕمان بە گەنجەکان هەبێت.
با سەرچاوە گونجاوەکانیان بۆ دابینکەین.
پێتان ئەڵێم مامۆستاکەم چی بۆ کردم.
ئەوەنە باوەڕی پێمبوو
هەڵیخەڵەتاندم و وایلێکردم باوەڕم بە خۆم بێت.
زۆر سوپاس.
(چەپڵەلێدان)