Bạn biết đấy, tôi không được sinh ra để làm chuyên gia nuôi dạy con cái.
Trên thực tế, chính bản thân tôi cũng không hứng thú về lĩnh vực này.
Ngày nay, có một lối giáo dục
làm rối tung cuộc đời của lũ trẻ,
cản trở những cơ hội phát triển bản thân của chúng.
Ngày nay, nhiều bố mẹ có kiểu giáo dục
làm cản đường của con cái.
Tôi đoán điều tôi muốn nói là,
chúng ta dành quá nhiều thời gian lo lắng
về những ông bố bà mẹ không dành đủ thời gian cho con cái,
trong việc học hành và dạy dỗ chúng,
và tôi đồng ý với điều đó.
Nhưng ở thái cực khác,
sự can thiệp quá nhiều cũng gây không ít tác hại cho chúng,
bố mẹ cảm thấy con mình không thể thành công,
họ luôn giữ con khư khư,
canh chừng mọi việc, lên kế hoạch tỉ mỉ,
và hướng con cái vào cho được những trường, ngành nghề theo ý họ.
Khi ta nuôi dạy con cái theo cách này,
tôi xin nói,
vì Chúa biết, trong việc nuôi dạy hai đứa tuổi teen của tôi,
chính tôi cũng từng có những khuynh hướng này,
và rồi con cái chúng ta phải sống một thời thơ ấu gông cùm.
Tuổi thơ bị kìm kẹp sẽ như thế này.
Ta giữ chúng thật an toàn
cho ăn, cho uống,
rồi ta muốn chắc chắn rằng chúng được học trường tốt,
học trong lớp chọn ở một trường tốt,
và chúng được hạng cao trong lớp chọn tại trường tốt.
Nhưng không những chỉ điểm số
mà còn phải có giấy khen và phần thưởng
rồi thể thao,hoạt động và tài lãnh đạo nữa.
Ta nói với con, đừng chỉ tham gia,hãy
tự lập một câu lạc bộ,vì trường muốn thấy điều đó.
Và hãy kiểm tra xem đã làm gì được cho cộng đồng.
Cho nhà trường thấy rằng con biết quan tâm người khác.
(Cười)
Tất cả những điều này được thực hiện để hy vọng về một sự hoàn hảo
Chúng ta muốn bọn trẻ thể hiện mình ở mức độ hoàn hảo,
còn chúng ta thì chưa bao giờ bị bắt buộc phải làm gì từ bản thân,
vì như thế là đòi hỏi quá mức,
chúng tôi nghĩ,
đương nhiên, là cha mẹ, ta phải tranh luận với các giáo viên,
với hiệu trưởng, với huấn luyện viên, và với giám khảo
và phải hành động như người giữ trẻ
và như vệ sĩ
và như thư ký.
Rồi với con chúng ta, những quý tử của chúng ta,
chúng ta bỏ ra rất nhiều thời gian để khuyến khích,
dỗ dành, gợi ý, giúp đỡ, mặc cả, cằn nhằn khi có thể,
để bảo đảm rằng chúng không mắc sai lầm,
không khép kín bản thân,
không hủy hoại tương lai,
để vinh dự được vào
trong một số ít đại học
từ chối hầu hết các ứng viên.
Và đây là danh sách những điều một đứa bé thường gặp ở thời thơ ấu bị kèm cặp.
Trước hết, không có thời gian chơi tự do.
Không ở trong phòng buổi chiều,
ta nghĩ, vì mọi thứ phải thật đa dạng.
Đến mức mà mỗi bài tập ở nhà, mỗi bài kiểm tra, mỗi hoạt động
là 1 thời điểm quyết định cho tương lai mà chúng ta nghĩ ra cho chúng,
và chúng ta miễn cho chúng khỏi làm việc nhà,
và chúng ta thậm chí còn chấp nhận cho chúng ngủ ít
để hoàn thành các mục còn chưa làm trong danh sách đã đề ra.
Để có danh sách các việc này, chúng ta nói rằng vì muốn chúng hạnh phúc,
nhưng khi chúng vừa từ trường về đến nhà,
điều chúng ta thường hỏi đầu tiên
là về bài tập về nhà và điểm số.
Ở bọn trẻ nhìn thấy trong nét mặt chúng ta
sự chấp thuận, tình yêu,
sự tự hào của chúng ta về chúng,
đến từ những điểm A.
Rồi chúng ta đi cạnh bọn trẻ
và reo mừng khen ngợi như một huấn luyện viên chó tại giải Westminster--
(Cười)
thúc đẩy chúng nhảy lên cao hơn tý nữa và phóng xa hơn tý nữa,
từ ngày này qua ngày khác.
Khi chúng vào trung học,
chúng không tự hỏi, "Điều gì làm tôi quan tâm trong việc học
và trong các hoạt động?
Chúng đến gặp các giáo viên tư vấn và họ nói,
"Điều gì tôi cần làm để vào được một trường đại học tốt?"
Rồi khi chúng bắt đầu các lớp ở trung học,
và chúng bị điểm B,
hoặc không may bị điểm C,
chúng gửi tin nhắn cho bạn chúng
và nói, "Có ai vào được đại học tốt với những điểm số thế này chưa?"
Và bọn trẻ,
không thèm quan tâm chúng sẽ đi đâu khi xong trung học,
chúng thở dài.
Chúng buông tay cho số phận.
Chúng cảm thấy trống rỗng.
Chúng hơi già trước tuổi,
với mong ước mau thành người lớn và tự nói " Bạn đã làm như thế là đủ rồi,
những cố gắng mà bạn làm ở thời thơ ấu đã nhiều lắm rồi."
Và bây giờ chúng tàn úa vì lo lắng và trầm cảm
và một vài em tự hỏi,
đến tuổi nào mình mới có cuộc sống có ý nghĩa đây?
Ở vị trí bố mẹ,
chúng ta dường như chắc chắn rằng mọi cố gắng của bọn trẻ là cần thiết.
Chúng ta thường cho chúng thấy
chúng ta tin rõ ràng rằng chúng sẽ không có tương lai
nếu chúng không vào được một trong một vài đại học hay nghề nghiệp
mà chúng ta định hướng cho chúng.
Hoặc có thể, có thể thôi nhé, chúng ta chỉ sợ
chúng không có một tương lai làm chúng ta hãnh diện
với bạn bè nhờ vào những logo của trường chúng học mà ta dán sau xe.
Vâng.
(Vỗ tay)
Nhưng nếu bạn nhìn việc chúng ta làm,
nếu bạn can đảm nhìn nhận nó một cách rõ ràng,
bạn sẽ thấy rằng không chỉ bạn làm cho bọn trẻ nghĩ giá trị của chúng
đến từ các xếp loại và điểm số,
mà còn làm chúng nghĩ bạn luôn chiếm trí não đang phát triển của chúng,
như chính bạn đang tái hiện phiên bản phim "Being John Malkovich,"
chúng ta gửi cho bọn trẻ thông điệp:
"Ê nhóc con, bố mẹ không nghĩ con có thể làm gì được mà không có bố mẹ."
Và với sự bao cấp của bạn,
bao cấp về sự an toàn, về định hướng và sự nắm tay chỉ việc
chúng ta đã lấy đi của trẻ cơ hội tự xây dựng cho mình khả năng xoay xở,
đó chính là nguyên lý cơ bản của tâm lý con người,
nó còn quan trọng hơn sự tự cảm nhận về chính mình
mỗi khi được khen.
Khả năng xoay xở được xây dựng khi thấy hành động của mình dẫn đến kết quả,
không à--
Đây rồi.
(Vỗ tay)
Không phải bố mẹ bạn làm thay cho bạn,
nhưng chính hành động của bạn dẫn đến kết quả.
Vậy hay đơn giản,
nếu con chúng ta cần phát triển khả năng xoay xở, và chúng phải làm điều đó,
thì chúng phải làm tất cả từ suy nghĩ, lên kế hoạch, quyết định,
làm việc, hy vọng, sao chép, thử nghiệm và sai lầm,
mơ ước và trải nghiệm cuộc sống
cho chính bản thân chúng.
Có phải tôi muốn nói
mỗi đứa trẻ đang làm việc chăm chỉ và đầy hào hứng
và không cần cha hay mẹ dự phần hay quan tâm đến việc của chúng,
và chúng ta chỉ cần quay lưng lại cho chúng tự đi?
Ê, không phải vậy.
(Cười)
Tôi không muốn nói vậy.
Tôi muốn nói, khi chúng ta xem thành tích, điểm số, giấy khen, phần thưởng
như là mục tiêu của tuổi thơ,
thì tất cả chỉ thúc đẩy bọn trẻ cố vào cho được một trường đẳng cấp
hoặc chọn cho được sự nghiệp trong nhóm đỉnh,
đó là một định nghĩa quá hẹp cho sự thành công của con cái chúng ta.
Mặc dù chúng ta có thể giúp chúng có được một vài chiến thắng nho nhỏ
bằng cách hỗ trợ toàn diện --
như là chúng sẽ có thành tích tốt hơn nếu ta giúp chúng làm bài tập ở nhà,
chúng có lẽ sẽ phải kéo dài thời gian phụ thuộc khi ta cứ giúp chúng mãi --
tôi muốn nói là tất cả những điều đó chỉ gây bất lợi dài hạn
cho sự trưởng thành của chúng.
Tôi muốn nói, chúng ta nên bớt quan tâm
đến các nhóm trường đặc biệt
chúng có thể nộp đơn hay vào học
và ta hãy quan tâm nhiều hơn đến thói quen, suy nghĩ, kỹ năng và
khả năng chăm sóc sức khỏe để chúng luôn có thể thành công dù phải đi đâu.
Tôi muốn nói,
bọn trẻ cần chúng ta bớt bị ám ảnh về thành tích và điểm số,
ta cần quan tâm đến
nền tảng từ tuổi thơ nhắm đến thành công
được xây dựng trên tình yêu
và việc nhà.
(Cười)
(Vỗ tay)
Tôi đã nói việc nhà hả? Tôi đã nói là việc nhà à? Đúng rồi.
Tôi xin trình bày lý do.
Nghiên cứu về con người với lượng thời gian dài nhất từ trước đến này
được gọi là Grand Study của trường Y thuộc Harvard.
Nghiên cứu cho thấy rằng thành công trong đời,
thành công mà chúng ta chờ đợi ở con cái,
thành công trong sự nghiệp đến từ việc nhà khi còn nhỏ,
và bạn nên bắt đầu việc nhà càng sớm càng tốt,
và rằng não trạng sẵn sàng xắn tay vào việc,
một bộ não biết nói, có việc khó,
ai đó phải làm chứ, có thể là tôi,
một bộ não biết nói,
tôi sẽ đóng góp cố gắng của mình để cải thiện tình hình,
đó là động lực thúc đẩy bạn xông vào việc.
Giờ đây tất cả chúng ta đều biết điều đó. Bạn biết rồi đó nhé.
(Vỗ tay)
Chúng ta cần chú ý đến điều đó vì sự ảnh hưởng của tuổi thơ được xếp đặt,
lúc đó chúng ta miễn giảm việc nhà cho con cái,
rồi chúng đến tuổi trường thành và đi làm
mà vẫn còn chờ một danh sách việc để làm theo,
nhưng có ai làm danh sách cho đâu,
và quan trọng hơn, sự thiếu nội lực, thiếu phản xạ
để xắn tay áo và vào việc
và nhìn xung quanh rồi suy nghĩ, làm sao để tôi trở nên hữu ích cho đồng nghiệp?
Làm sao để tôi có thể dự kiến trước vài bước cho điều mà ông chủ cần?
Một phát hiện thứ 2 cũng rất quan trọng của nghiên cứu Harvard Grant Study
đó là hạnh phúc trong cuộc sống
đến từ tình yêu,
không phải từ công việc,
mà là tình yêu con người:
vợ, chồng, bạn bè, gia đình.
Vậy từ thời thơ ấu, con chúng ta cần học biết yêu thương,
và chúng không thể yêu người nếu chúng không biết yêu chính mình,
và chúng sẽ không yêu chính mình nếu ta không trao cho chúng tình yêu vô vị lợi.
(Vỗ tay)
Đúng.
Vậy thì,
thay vì bị ám ảnh bởi bằng cấp và điểm số
khi con cái về nhà từ trường,
hay chúng ta về nhà từ công sở,
chúng ta cần đóng công nghệ lại, để điện thoại xa ra,
và nhìn vào mắt chúng
và cho chúng nhìn thấy niềm vui tỏa ra từ khuôn mặt bạn
chính niềm vui mà chúng ta có khi nhìn chúng lúc mới chào đời.
Rồi chúng ta phải nói,
"Ngày hôm nay của con thế nào?
Con thích cái gì nhất trong ngày hôm nay?"
Khi con gái tuổi teen của bạn trả lời, "Bữa ăn trưa," như con tôi đã nói thế,
thì tôi lại muốn nghe về bài kiểm tra toán,
chứ không phải bữa trưa,
bạn củng phải để tâm đến bữa trưa.
Bạn nói, " Điều gì tuyệt vời ở bữa ăn trưa hôm nay?"
Bọn trẻ cần biết con người chúng mới quan trọng đối với ta,
chứ không phải điểm trung bình của chúng.
Vậy bạn nghĩ, việc nhà và tình yêu thương,
nghe có vẻ rất hay, nhưng làm ơn, hãy thực tế.
Các đại học muốn thấy điểm và thứ hạng cao,
bằng khen và phần thưởng, tôi xin nói với bạn về mấy thứ đó.
Chính các trường danh giá nhất đòi hỏi điều đó ở sinh viên của họ,
nhưng sau đây mới là tin tốt lành.
Điều tuyệt vời lại trái ngược với các tiêu chuẩn trong bảng xếp hạng của đại học --
(Vỗ tay)
bạn không cần vào một trong các trường danh tiếng nhất
để được hanh phúc và thành công trong đời.
Người hạnh phúc và thành công đi học trường công,
vào một trường đại học nhỏ không ai để ý,
học ở đại học cộng đồng,
thậm chí đi học ở một đại học đâu đó và học chẳng ra sao.
(Vỗ tay)
Bằng chứng có đầy trong khán phòng này, trong cộng đồng của chúng ta,
điều đó là sự thật.
Và nếu chúng ta có thể mở rộng chọn lựa của mình
để nhìn đến một vài trường khác,
có thể loại bỏ tự ái,
thì ta sẽ chấp nhận và trân trọng sự thật và rồi ta nghĩ,
đây không phải là tận thế
dù con chúng ta không vào được một trong các trường danh tiếng.
Và quan trọng hơn,
nếu tuổi thơ của bọn trẻ không theo một thời khóa biểu hà khắc
thì khi chúng vào đại học,
bất kỳ trường nào,
chúng sẽ học với đam mê của mình,
được thúc đẩy bởi sở thích riêng,
có khả năng và sẵn sàng phát triển nắng lực cá nhân.
Tôi phải thừa nhận với bạn.
Tôi có 2 con, Sawyer và Avery.
Chúng đang ở tuổi teen.
Trước đây,
tôi nghĩ tôi đã đối xử với Sawyer và Avery
như cây bon sai --
(Cười)
tôi đã cắt tỉa, tạo dáng
và tạo hình theo khuôn mẫu con người hoàn hảo
có thể đủ hoàn hảo để bảo đảm cho chúng được vào
một trong những trường đại học khó nhất.
Nhưng tôi đã nhận ra, sau khi làm việc với hàng nghìn đứa trẻ, con của người khác--
(Cười)
và sau khi nuôi lớn hai con của tôi,
tôi nhận ra chúng không phải là cây bon sai.
Chúng là hoa dại
thuộc nhóm và loài lạ --
(Cười)
và việc của tôi là cho chúng một môi trường đầy dinh dưỡng,
để làm chúng mạnh mẽ thông qua việc nhà
và yêu thương chúng như chúng có thể yêu người khác và biêt đón nhận tình yêu
còn trường đại học, chuyên ngành và nghề nghiệp
là phụ thuộc vào chúng.
Việc của tôi không phải là làm cho chúng trở thành người theo ý tôi,
mà là hỗ trợ chúng trở thành chính con người của chúng một cách tự tin.
Cảm ơn.
(Vỗ tay)