Được rồi, tôi xin thú thực là:
tôi luôn bị ám ảnh với việc làm quảng cáo.
Mỗi khi xem hoạt hình
vào buổi sáng thứ 7 hàng tuần
tôi thường chăm chú theo dõi quảng cáo hơn
là xem hoạt hình,
cố gắng tìm lý do
tại sao chúng lại khiến tôi thích thú vậy.
Tôi tìm được công việc mơ ước từ đó
Tôi làm nhân viên
của một công ty
quảng cáo lớn tại New York.
Nhưng rồi mọi thứ đột ngột thay đổi
vào ngày 23 tháng 2 năm 1997,
Khi mà em trai tôi, Matt, bị bắn vào đầu
trong một cuộc xả sùng tại đài quan sát
tại tòa nhà Empire State.
Đột nhiên, cả gia đình tôi
như rơi vào một cơn ác mộng,
gia đình tôi được thông báo là
em trai tôi sẽ không qua khỏi,
cả nhà còn có cơ hội để nói những lời cuối
trước khi Matt ra đi,
rồi tới một vài cuộc phẫu thuật não
và giờ đây, Matt vẫn sẽ còn phải dũng cảm
đương đầu với phần đời còn lại để
vượt qua chấn thương não khủng khiếp này.
Cậu ấy sẽ luôn là một người hùng trong tôi
Cho dù...(vỗ tay)
Đúng rồi cậu ấy xứng đáng được như vậy
(vỗ tay)
Cho dù thảm kịch này có giống như
một cơn ác mộng với gia đình tôi,
tôi vẫn nghĩ mọi chuyện đã có thể tệ hơn;
thực tế là, mọi chuyện có thể tồi tệ
như thế nào với 90 gia đình mà hàng ngày
không được may mắn như gia đình tôi
khi họ mất đi những người thân yêu
những người anh, người chị
những người con trai, con gái, hay bố mẹ
Không phải tất cả đều
được viết trên trang bìa của báo
Thực tế phần lớn là không.
Số đông không quan tâm họ là ai,
ở một đất nước đã dần tiến tới chấp nhận
một nỗi nhục quốc thể đang dần lan rộng
là một điều gì đó rất đỗi bình thường.
Thế nên tôi từ bỏ việc làm quảng cáo
để làm điều gì đó
với nỗi nhục quốc thể đang lan rộng này,
bởi vì tôi nhận ra rằng
thách thức của việc giảm bạo lực dùng súng
cũng chính là điều
đã khiến tôi yêu thích quảng cáo,
đó là làm sao để khiến mọi người quan tâm.
Chỉ thay vì việc quảng cáo để bán sản phẩm
tôi làm điều đó để cứu người.
Và việc cần làm là tìm ra tiếng nói chung,
để cái tôi muốn cũng là cái các bạn muốn.
Và bạn sẽ ngạc nhiên khi biết rằng,
một khi nhắc tới bạo lực súng đạn,
chúng ta sẽ có rất nhiều điểm chung.
Ví dụ như những người thích đi săn,
đây là môn thể thao
mà hàng triệu người Mỹ yêu thích.
Một truyền thống đáng tự hào.
Của rất nhiều gia đình.
Ở một số nơi,
Ngày bắt đầu mùa săn bán là ngày
học sinh được nghỉ học.
Vậy những người đi săn muốn gì?
Tất nhiên là muốn đi săn.
Họ quý khẩu súng lắm chứ
Họ rất tin vào
quyền lợi khi sở hữu súng trong
Điều sửa đổi thứ 2
Nhưng không có nghĩa là
không có tiếng nói chung.
Thực tế là có rất nhiều,
bắt đầu với việc giữ súng
khỏi tầm tay những người nguy hiểm.
Không phải cấm tất cả mọi người
không được dùng một số loại súng nhất định.
Mà là cẩm tuyệt đối một số người nhất định
sử dụng súng,
và tất cả đều đồng ý là
những người này không nên sở hữu súng:
tội phạm từng lãnh án, những kẻ bạo hành,
những người mắc bệnh tâm lý nghiêm trọng.
Chúng ta đều thấy rằng
luật kiểm tra lý lịch Brady
đã hiệu quả thế nào trong việc
cấm các thành phần nguy hiểm sử dụng súng.
Trong vòng 20 năm luật này được áp dụng
tại các cơ sở buôn bán súng đã đăng kiểm
đã ngăn chặn 2.4 triệu khẩu súng
được bán cho những thành phần nói trên.
(vỗ tay)
Và dù cho bạn thích hay không thích súng
bạn cũng nên trân trọng điều này
khi mà hàng ngàn khẩu súng
đã không được mua bán hàng ngày
tại các cửa hàng hay mua bán qua mạng
nhờ có luật kiểm tra lý lịch Brady,
cũng như việc không nên xếp hai hàng
khi lên máy bay --
khi một hàng bị kiểm tra an ninh
còn hàng kia thì không.
Và --
(Vỗ tay)
Và số liệu cho thấy sự đồng thuận
của phần đông người dân nước Mỹ:
90% người Mỹ ủng hộ việc mở rộng phạm vi
áp dụng luật kiểm tra lý lịch Brady
tới toàn bộ đại lý bán súng
trong đó có 90% Đảng Cộng Hòa
hơn 80% người sở hữu súng,
và nhiều hơn 70% thành viên NRA.
Đây không phải là ý kiến gây tranh cãi.
Thực tế cho thấy chỉ 6% người dân
phản đối ý kiến này.
Bằng với số người tin rằng
hạ cánh trên mặt trăng là một trò bịp.
(Tiếng cười)
Và bằng với số người tin rằng chính phủ
đang phát các chương trình truyền hình
mang tính chất tẩy não trên TV.
Điều đó cho thấy sự đồng thuận
với bộ luật này như thế nào.
Vậy còn 300 triệu khẩu súng
đã và đang được sử dụng tại Mỹ thì sao?
Đầu tiên, chúng ta cần nhận ra rằng
những khẩu súng đó đang nằm trong tay
những người dân tử tế, tôn trọng pháp luật
như tôi và các bạn,
những người muốn điều mà chúng ta đều muốn
đó là giữ cho người thân ta được an toàn.
Đó chính là lí do vì sao
ngày càng nhiều người muốn sở hữu súng.
10 năm trước, 42% người dân toàn nước Mỹ
tin tưởng -- một cách sai lầm rằng --
việc sở hữu súng làm tư gia an toàn hơn.
Ngày nay con số đó tăng lên 63%.
Tại sao lại như vậy?
Tôi ghét phải nói ra,
bởi vì nó chạm tới mặt tiêu cực
của việc quảng cáo,
chính là việc lặp lại đủ nhiều
một lời nói dối,
cuối cùng điều đó trở thành sự thực.
Và đó chính xác là những gì đã xảy ra.
Các doanh nghiệp buôn súng
đã lót tay hàng tỷ đô la
để ngăn cản CDC thực hiện nghiên cứu
ảnh hưởng tới sức khỏe cộng đồng
của bạo lực súng đạn;
ngăn cản bác sỹ nhi tư vấn
các bậc phụ huynh
về sự nguy hiểm của súng tại gia đình;
ngăn cản các phát minh về súng thông minh
ngăn không cho trẻ em cướp cò súng
của ba mẹ chúng
và có thể cứu sống nhiều người.
Họ che giấu sự thật một cách tuyệt vọng,
vì cho rằng sự thật ảnh hưởng nghiêm trọng
tới túi tiền của họ.
Và hàng ngày,
thêm nhiều người chết vì điều này
Trong đó một lượng không nhỏ là trẻ em.
Mỗi ngày ở Mỹ,
có 9 trẻ em vô tình là nạn nhân
của các vụ đụng độ dùng súng.
900 trẻ em và trẻ vị thành niên
tự tước đi mạng sống của mình hàng năm.
Và đây mới là sự thật nhức nhối:
hầu hết đều do súng của bố hoặc mẹ gây ra.
2/3 trường hợp xả súng ở trường học
đều do súng lấy từ gia đình hết,
Kể cả bi kịch khủng khiếp
ở Sandy Hook.
Tôi đã gặp rất nhiều bậc phụ huynh
từ những bi kịch này;
với tôi đây là điều đau đớn nhất.
Họ không phải là những người xấu.
Họ chỉ đang phải sống với những kết cục
quá đau thương vì những quyết định tồi tệ,
đưa ra dựa trên những thông tin tiêu cực
mà những người không tốt nhồi vào đầu họ,
những người biết và hiểu rõ tất cả
mọi khổ đau mà họ gây ra,
nhưng không hề mảy may quan tâm.
Và kết quả là một cơn ác mộng --
không chỉ đối với những gia đình như tôi,
mà còn cho tất cả chúng ta nữa.
Nhưng tôi không đứng đây
để nói về cơn ác mộng súng đạn này.
Tôi đứng đây để nói về một ước mơ,
ước mơ của tất cả chúng ta,
đó là một tương lai tốt đẹp và an toàn hơn
Với tổ chức của tôi, với Chiến dịch Brady
ước mơ đó thể hiện bởi một mục tiêu lớn
đó là giảm một nửa số vụ thiệt mạng
do súng tại Mỹ vào năm 2025.
Và tôi hi vọng khi tôi kết thúc bài nói
các bạn sẽ hiểu chính xác vì sao
ước mơ này hoàn toàn nằm trong tầm tay.
Bởi vì các bạn à,
mỗi sự thay đổi lớn lao trên thế giới này,
đều chứa đựng một giây phút
mà bạn có thể ngoảnh lại và nói
"Đó là khi mọi thứ bắt đầu thay đổi."
Và tôi muốn nói rằng
với việc chống lại bạo lực súng đạn tại Mỹ
giây phút đó là đây.
(Vỗ tay)
Chúng ta đang đứng ở ngưỡng cửa thay đổi,
bởi hàng triệu người dân Mỹ đã chung tay
điều trước đây chưa từng xảy ra,
để nói, "Đủ rồi."
Quá đủ những vụ xả súng hàng loạt
trong siêu thị và rạp chiếu phim
và nhà thờ và trường học.
Quá đủ những nỗi sợ hãi hàng ngày vì
bạo lực súng đạn tại nhà hay đường phố
cướp đi sinh mạng của những
chàng trai, cô gái da màu
với những con số đáng báo động.
Quá đủ vì sự dễ dàng sở hữu súng
với những người không nên có chúng.
Và quá đủ với nhóm chính trị gia hèn nhát
đặt lợi ích của những tập đoàn buôn súng
lên trên những người dân đã bầu cho họ.
Quá đủ rồi.
(Vỗ tay)
Điều thú vị là, giờ đây không chỉ có
những thường dân như tôi
nói ra điều này nữa.
Nó thực sự lớn hơn thế nhiều.
Và nếu muốn bằng chứng,
hãy bắt đầu với một chủ đề --
mở đầu mọi cuộc trò chuyện ở Mỹ --
bắt đầu từ Kim Kardashian.
(Tiếng cười)
Vấn đề là: đây không chỉ là một trò đùa.
Thử nghĩ xem vấn đề thay đổi thế nào.
Đó là khi mọi thứ chuyển từ chính trị
và ủng hộ đơn thuần
thành một phần của văn hóa,
tiếng nói đến từ khắp mọi nơi
từ những nghệ sĩ với phương tiện của họ,
nhạc sỹ, vận động viên.
Cả NBA cũng lên tiếng.
Có cả những học giả bảo thủ không ngờ tới
cũng bày tỏ quan điểm.
Văn hóa thực sự thay đổi--
Tôi còn biết có chuyên đề tại TED
bàn về nó năm nay
Đó là những tiền đề
để sự thay đổi văn hóa này xảy ra.
Và đúng, Kim Kardashian đã thực sự
tâm huyết khi đề cập tới một vấn đề
với 35 triệu người theo dõi trên Twitter
về việc mở rộng áp dụng
luật kiểm tra lý lịch.
Hãy nhìn vào cuộc tranh cử tổng thống
đang nóng lên từng ngày.
Là vấn đề rất nhạy cảm của đảng Dân Chủ.
Không thể trốn tránh vấn đề này.
Vậy mà các ứng viên đang bàn về nó.
Một số bị buộc phải lật ngược tình thế
họ từng phản biện rất thoải mái về nó
cho tới gần đây.
Với một số người như tôi,
nhìn mọi người liên tục đưa ra
những đánh giá NRA tiêu cực --
là điều thực sự rất đáng buồn.
Chúng tôi vẫn thua kém về mặt kinh phí
so với những doanh nghiệp buôn súng,
và điều đó cần phải được thay đổi.
Nhưng bạn biết gì không?
Chúng tôi thông minh hơn và quyết tâm hơn,
và sự thật đứng về phía chúng tôi.
Và chúng tôi đang bị xúc phạm.
Bạn biết không, họ nói mạng Internet
làm dân chủ hóa thông tin.
Phương tiện truyền thông và một vài
công cụ đi kèm
đã dân chủ hóa chủ nghĩa hoạt động.
Điều này cho chúng ta thấy
90% số người ủng hộ nhiều như thế nào.
Đôi khi tôi nghĩ rằng --
chúng ta đang cùng nhau tấn công
vấn đề này với quân số hàng triệu,
giống như là bạch cầu vậy.
Điều đó cho phép chúng ta thực sự
chấm dứt -- đây là điều quan trọng nhất --
chấm dứt sự rời rạc tồi tệ này
giữa điều mà mọi người dân Mỹ muốn
và những nhà lãnh đạo
đang làm gì với nó
Cho tới gần đây,
thống kê từ Quốc Hội cho thấy số cuộc gọi
từ phía còn lại
từ 6% đó,
nhiều hơn 10 lần
so với số cuộc gọi từ phía chúng ta.
Chúng ta đang đánh phủ đầu vào số liệu đó.
Sau thảm kịch gần đây tại San Bernardino,
chúng ta đã làm nghẽn mạng Quốc Hội.
Chúng ta đã gọi hơn 15,000 cuộc
tới Quốc Hội trong vòng 24h.
Và bạn biết không?
Ta đã có được phiếu bầu
mà không ai nghĩ sẽ được đưa ra
trong thời gian sắp tới.
Chúng ta đang thực sự chứng kiến
một sự thay đổi chống lại
các điều luật bảo vệ nhóm lợi ích súng
được thông qua trong thập kỷ đen tối này.
Sự kìm kẹp của nhóm vì lợi ích súng đạn
rõ ràng đã bị phá vỡ.
Tất cả đã thấy những hành động
mang tính lịch sử của tổng thống Obama
Mọi thứ chưa thực sự hoàn hảo
nhưng sẽ cứu được mạng người,
vì luật kiểm tra lý lịch Brady mở rộng tới
hàng ngàn điểm bán súng mà trước đây
chưa bị kiểm soát.
Và chúng ta diễu hành khắp đất nước
không chỉ chờ đợi
Quốc Hội vào cuộc; điều đó thực sự điên rồ
Chúng ta diễu hành khắp đất nước,
tới các quận, với style bình đẳng hôn nhân
Và bạn thấy đó? Ta đang thắng thế
Quốc Hội gần như lúc nào cũng chậm trễ
để nhận ra là mình đã sai.
Và họ chỉ nhận ra khi người dân Mỹ
lay động họ thức tỉnh.
Và đó là điều chúng ta đang làm lúc này,
khi chúng ta đã gần tới cao trào
Gần đây tôi bay xuyên chiều dài nước Mỹ
để diễn thuyết
cho một nhóm đông như thế này,
nhưng không đáng sợ bằng,
và người phụ nữ ngồi cạnh tôi tình cờ
đang xem marathon
một trong những bộ phim truyền hình
tôi yêu thích nhất, "Mad Men"
chủ đề của phim là về ngành quảng cáo
vào những năm đầu thập niên 1960.
Khi tôi đang cố tập trung
để khỏi chú ý vào chuyện đó,
thi thoảng tôi lại ngó qua
vào màn hình cô ấy,
và hình như mỗi lần làm như vậy,
tôi lại thấy ai đó đang hút thuốc
trong một văn phòng hoặc bên cạnh trẻ em
hoặc đang có bầu hay uống rượu hay lái xe
hoặc lái xe không thắt dây an toàn
hay đang quấy rối tình dục một đồng nghiệp
Và cuối cùng nó cho tôi thấy:
một nguồn cảm hứng rất lớn
với những người có cùng giấc mơ
chấm dứt bạo lực súng đạn.
Nghĩa là, hãy thử nghĩ xem
thế giới sẽ thay đổi thế nào
trong một thời gian rất ngắn thôi,
tất cả những hành vi từng được coi là
bình thường hay phổ biến --
thậm chí còn hào nhoáng và gợi cảm --
giờ trở thành phản cảm chỉ trong vòng
một hoặc hai thế hệ,
một khi chúng trở thành vấn đề quan tâm
trong sự đồng thuận quan điểm của chúng ta
Đó chính là sức mạnh tiềm ẩn của thay đổi
mà chúng ta có gây nên
đối với vấn đề bạo lực súng đạn.
Và đó là ước mơ của tôi,
có thể một ngày nào đó
sẽ có một chương trình truyền hình
miêu tả cơn ác mộng của bạo lực súng đạn,
và thế hệ con cháu của chúng ta
chỉ có thể tưởng tượng
điều đó sẽ khủng khiếp như thế nào.
Xin cảm ơn các bạn.
(Vỗ tay)
Xin cảm ơn.
(Vỗ tay)
Cảm ơn.
(Vỗ tay)