Bireylerin esneklik,
cesaret ve kişisel sorumlulukla ayağa kalkıp
ekonomik başarı elde edeceklerine dair bir görüş var.
Birleşik Devletler'de biz buna Amerikan rüyası diyoruz.
Buna benzer bir anlatı tüm dünyada mevcut.
Fakat gerçek şu ki bunu gerçekleştirirken karşılaşacağımız
zorlukların yaptıklarımızla değil de
içine doğduğumuz maddi durumla daha çok ilgisi var.
Bu yüzden ABD hükûmetinin, herhangi bir hükûmetin,
her bir yeni doğan bebek için
doğdukları ailenin maddi durumuna göre ayarlanmış,
60.000 dolara kadar,
bir güven hesabı oluşturması gerektiğini öne süreceğim.
Burada bahsettiğim bağış yapmak.
Kişisel çekirdek sermaye, halka açık bir bebek güvencesi,
Duke Üniversitesi'nden meslektaşım William Darity ve ben
bunu bebek teminatı olarak adlandırıyoruz,
bu terim, Columbia Üniversitesi'nden bir tarihçi tarafından ortaya atıldı,
merhum Manning Marable.
Bebek teminatlarını yaratmamızın sebebi basit.
Zenginlik, ekonomik güvence ve refahın en önemli göstergesidir.
Bu durum mali destek, risk almak için gerekli ekonomik güvence ve
kaybedileceklere karşı bir koruma sağlar.
Sermaye olmadan eşitsizlik kaçınılmazdır.
Piyasanın yararlarını tanımlamak için seçim, özgürlük gibi sözcükler kullanırız
ancak bize seçim, özgürlük ve isteğe bağlılığı veren şey zenginliktir.
Varlıklı aileler seçkin, bağımsız bir okul ve üniversite eğitimini
finanse edebilir,
bir iş başlatmak için sermayeye erişebilir,
pahalı bir tıbbi işlemi karşılayabilir,
iyi imkânlara sahip mahallelerde yaşayabilir,
kampanya finansmanı yoluyla politikanın gücünü kullanabilir,
masraflı bir ceza adalet sistemi ile
karşı karşıya kalındığında daha iyi bir hukuk danışmanına başvurabilir,
miras bırakabilir ve/veya
herhangi bir acil durumdan kaynaklanan mali bir sıkıntıya göğüs gerebilir.
Yani demem o ki, ekonomik güvence söz konusu olduğunda
bunun başı da sonu da varlıklı olmaktır.
Bu sohbeti Amerika Birleşik Devletleri bağlamında ele alacağım
ancak bu tartışma eşitsizliğin artmakta olduğu
her ülke için geçerlidir.
ABD'de, % 10'luk bir dilimde olan en zengin aileler
ülke servetinin %80'ine sahipken
en alt dilimde olan %60 dilimindeki aileler ise yalnızca %1'ine sahiptir.
Fakat konu zenginlik olunca
ırk sınıf ayrımının kendisinden bile daha güçlü bir öngöstergedir.
Siyahlar ve Latinlerin toplamı ABD nüfusunun
yüzde 30'unu oluşturmaktayken
birlikte ülke servetinin yalnızca %7'sine sahipler.
2016 tarihli bir tüketici finansmanı araştırması,
sıradan siyahi bir ailenin varlığının yaklaşık 17.000 dolar olduğunu
ve buna evlerinin de dahil olduğunu,
beyaz bir ailenin ise 170.000 dolar civarında olduğunu gösteriyor.
Bu, siyah bir ailenin, sıradan beyaz bir ailenin elinde tuttuğu
her bir dolar için, yaklaşık 10 sente sahip olduğunun ve bu salt
ırklar arası eşitsizliğin göstergesidir.
Ancak ırkı bir kenara koyarsak
piyasanın kendisi bu eşitsizlikleri ele almakta yetersiz kalmıştır.
Ekonomik büyüme dönemlerinde bile eşitsizlik artmaktadır.
Son 45 yılda,
varlık eşitsizliği çarpıcı bir şekilde arttı
ve aslında Amerika'nın üretkenliğinin artmasıyla gelen tüm ekonomik kazanımlar
seçkin veya üst orta sınıfa geçti.
Ancak, ekonomik eşitsizlik etrafındaki çerçeve
siyahi, Latin ve yoksul olup borçlananların
yanlış seçimlerine odaklanmaktadır.
Bu çerçeveleme yanlıştır.
Bu yönde bir vurgu yanlıştır.
Yanlış karar vermek veya bilgi eksikliğinin değil de
yetersiz ekonomik koşulların, seçimin kendisini kısıtladığı
ve insanları yağmacı bir finanse etme yöntemine yönlendirdiği
daha olasıdır.
Esasında eğitim yasalardan, politikalardan ve ekonomik düzenlemelerden
bizlere miras kalan eşitsizlikler için
sihirli bir panzehir değildir.
Bu durum eğitimin değerini azaltmaz.
Tam tersine ben üniversite profesörüyüm.
İlkokuldan üniversiteye kadar, herkesin yüksek kalitede bir
eğitim almış olduğundan
emin olma sorumluluğunun yanı sıra
eğitime özgü esas değerler vardır.
Ancak eğitim her derde deva değildir.
Bilfiil, aile reisinin üniversite mezunu olduğu ailelerde yaşayan siyahlar,
genellikle aile reisinin lise terk
olduğu beyaz ailelere göre daha az varlık içindedirler.
Belki de bizler, varlıklı olmanın işlevsel rolünü anlamayı zedeleyerek
eğitimin işlevsel rolünü abartıyoruz.
Esasen, para parayı çeker.
İşte bu yüzden bebek güvenini savunuyoruz.
Herkes için halihazırda bir sermayeye doğma hakkı.
Bu hesaplar, ekonomik anlamda güvenli
bir hayatın temeli için güvende tutulacak.
Ekonomik haklar kavramı ne yenidir ne de radikaldir.
1944'te Başkan Franklin Roosevelt
ekonomik bir Temel İnsan Hakları Yasası fikrini ortaya koydu.
Roosevelt fiziki güvenlik,
ekonomik güvenlik, sosyal güvenlik ve ahlaki güvenlik çağrısında bulunuyordu.
Ne yazık ki, Nixon yönetiminden bu yana
sosyal hareketlilik ile ilgili politik duyarlılık
radikal bir şekilde hükûmetin ekonomik güvenliği zorunlu kılmasından uzaklaşarak
piyasanın, ekonomik
veya diğer tüm sorunlarımızın çözümü olduğunu varsayan
neoliberal bir yaklaşıma kaymıştır.
Sonuç olarak sosyal hareketliliğin yarattığı külfet bireye kalmıştır.
Yaygın görüşe göre, hayattaki payınız vasatın altı olsa bile
azim, sıkı çalışma ve piyasanın erdemleriyle,
kendinizi yoktan var edebilirsiniz.
Tabii madalyonun öbür yüzü, bu piyasa erdemlerinin
çok da zeki olmayan, motivasyon yoksunu ve tek kelimeyle tembel olanlar için de
bir yaptırım gücü olması.
Başka bir deyişle, fakirler de hak ettikleri ödülleri alacaklar.
Bu anlatıda apaçık bir şekilde eksik olan şey,
iktidar ve sermayenin rolü
ve bu iktidar ve sermayenin,
alım satım işlemlerini ve piyasaların kurallarını ve yapısını değiştirmek için
en baştan nasıl kullanılabileceğidir.
Güç ve sermaye kendi kendini pekiştirir.
Ve devlet müdahalesi olmadan,
hem tabakalaşma hem de eşitsizliğe sebep olan, kendini yineleyen bir döngü üretir.
Bebek güvencesiyle sağlanan maddi destek
bireylerin doğdukları ailenin mali durumundan bağımsız olarak
kişiye, daha eşitlikçi
ve ekonomik güvenliği olan bir yol açmayı
amaçlamaktadır.
Program, emeklilik maaşlarına ilişkin ekonomik hakları tamamlayan
ve beşikten mezara kadar tam bir sermaye birikimi sağlamak için
tasarlanmış daha kapsamlı bir sosyal güvenlik programı sağlayacaktır.
Amerika'da yenidoğan her bebek için en fakir ailelere doğan bebeklerde
kademeli olarak 60.000 dolara kadar yükselen,
ortalama 25.000 dolarlık hesaplar oluşturmayı düşünüyoruz.
Varlıklı ailelere doğan bebekler de
bu sosyal sözleşmeye dahil edilecek
ancak yaklaşık 500 dolarlık küçük bir miktar alacaklar.
Hesaplar devlet tarafından yönetilecek,
enflasyon maliyetini düşürmek için yıllık %2 garantili
bir faiz oranında büyüyecek
ve çocuk, borçlanmadan üniversite eğitimini karşılamak,
ev satın almak için peşinat ödemek
ya da bir iş kurmak için gereken miktarı karşılamak
gibi kişinin büyümesini sağlayan faaliyetler için
yetişkinliğe ulaştığında kullanacaktır.
Her yıl ABD'de yaklaşık dört milyon bebeğin doğduğu düşünüldüğünde
bebek güvencesinin ortalama miktarı 25.000 dolara sabitlendiği takdirde
program kabaca yılda yaklaşık 100 milyar dolara mal olacaktır.
Bu, mevcut devlet harcamalarının
yalnızca %2'sini oluşturur ve vergi kredileri ve para yardımı yoluyla
hâlihazırda varlık teşviki için federal hükûmet tarafından
harcanan 500 küsur milyar dolardan
çok daha azdır.
Mesele, bu tahsisatın miktarı değil
bu miktarın kime dağıtıldığı.
Şu anda 100 milyon doların üzerinde varlığı olan en zengin %1'lik aileler
bu ödeneğin yaklaşık üçte birini alırken
%60'lık dilimde olan en fakir aileler
ödeneğin sadece yüzde beşini alıyor.
Eğer federal varlığı teşvik eden bütçe
daha ilerici bir şekilde tahsis edilirse
devlet politikaları tüm Amerikalılar için dönüştürücü olabilir.
Bu hâlâ sürmekte olan bir çalışmadır.
Üzerinde çalışılması gereken birçok detay olduğu aşikâr
ancak bu bizleri bir servetten miras kalan avantajlardan
ve eşitsizlik konusunda süre gelen
davranışsal anlatılardan uzaklaştıran daha yapıcı çözümlere doğru
işlevsel rollere dayanan
bir politika önerisidir.
Servetine servet katmak yerine elimizdeki zenginlikleri
ayrıcalıklı kılan mevcut vergi politikamız bir seçimdir.
Çarpıcı eşitsizliğimizin boyutu, bir ekonomi
sorunu olduğu kadar siyaset sorunudur.
Bireyin kişisel eksikliklerini maddi eşitsizliğe yükleyen
yanlış anlatıların ötesine geçerek servetin getirisi olan
avantajları büyük ölçüde görmezden gelme zamanı.
Bunun yerine bebek güvencesinin
kamuoyu hükümleri, nesiller boyunca
ekonomik avantajların veya dezavantajların aktarılmasını
ortadan kaldırmak için uzun bir yol kat edebilir ve tüm vatandaşların
varlıkları için ekonomik güvenliği ve sosyal hareketliliği kolaylaştıran
daha ahlaki, makul ekonomi oluşturabilir.
Irk ayrımı ve doğdukları
ailelerin durumlarını gözetmeksizin.
Çok teşekkür ederim.
(Alkış)
Christ Anderson: Derrick.
Bu fikri sevmemiz için çok fazla sebep var.
Konu hakkında endişe duyduğum tek bir şey var,
o da vakıf fonundan faydalanan çocukların kötü bir üne sahip olmaları.
Biliyorsun ki, bu çocuklara göz deviren
ve paranın motivasyonu alıp götürdüğünü söyleyenler var.
Bu fon farklı ama.
Peki insanlara bebek güvencesi önerinin böyle olmadığını nasıl gösterelim?
Derrick Hamilton: Kaynaklarınızın sınırlı olduğunu
veya ayrımcılığa maruz kalacağınızı
biliyorsanız, kendiniz için
yatırım yapmanın ekonomik getirilerinin
başkasınınkinden az olduğunu bilir
ve boş zamanlarınızdan zevk alabilirsiniz.
Elbette başka bir anlatı daha var,
buna çok takılmamalıyız
ama bilirsin, fakir ve ayrımcılığa maruz kalan biri,
ayrıca bir öz geçmiş inşa etme taktiğini de izleyebilir.
Eski bir atasözü, "Başkasından iki kat daha iyi olmalıyım." der.
Böyle söylediğimizde, hiç ne pahasına olduğunu
sağlığımıza zarar verip vermeyeceğini sormuyoruz.
Sorunuza cevap vermedim geri dönecek olursak
hayatınızın ilerleyen zamanlarında yüklü miktar para alacağınızı bilseniz
kendinize yatırım yapmak için teşvik olur
ve bu fonu daha iyi kullanmaz mısınız?
CA: İnsanlara şu anda hayal bile edemeyecekleri
yaşam olanakları sunuyorsunuz.
Ve bunu gerçekleştirmek için bir teşvik.
Bunun hakkında saatlerce konuşabilirim.
Bu konuda çalıştığın için memnunum.
Teşekkür ederim.
(Alkış)