Τα εισερχόμενά μου είναι γεμάτα με μηνύματα μίσους
και προσωπικές προσβολές κι έτσι είναι εδώ και χρόνια.
Το 2010, ξεκίνησα να απαντάω σε αυτά τα μηνύματα
και να προτείνω στον αποστολέα να βρεθούμε για καφέ για να συζητήσουμε.
Έκανα εκατοντάδες συναντήσεις.
Μου έμαθαν κάτι σημαντικό που θέλω να μοιραστώ μαζί σας.
Γεννήθηκα στην Τουρκία από Κούρδους γονείς
και μετακομίσαμε στη Δανία όταν ήμουν μικρό παιδί.
Το 2007, κατέβηκα υποψήφια για μια θέση στο Δανικό Κοινοβούλιο
ως μία από τις πρώτες γυναίκες που προέρχεται από μειονότητα.
Εκλέχθηκα,
αλλά σύντομα κατάλαβα ότι δεν ήταν όλοι χαρούμενοι με αυτό
καθώς έπρεπε να συνηθίσω να βρίσκω μηνύματα μίσους στα εισερχόμενα.
Αυτά τα μηνύματα ξεκινούσαν κάπως έτσι:
«Τι κάνει ένας τουρμπανοφόρος σαν εσένα στη Βουλή μας;»
Δεν απάντησα ποτέ.
Απλά διέγραφα τα μηνύματα.
Απλά νόμιζα ότι οι αποστολείς και εγώ δεν είχαμε τίποτα κοινό.
Δεν με καταλάβαιναν,
και δεν τους καταλάβαινα.
Μια μέρα, ένας από τους συνάδελφους στη Bουλή μού είπε
ότι έπρεπε να αποθηκεύω τα μηνύματα μίσους.
«Όταν σου συμβεί κάτι, θα βοηθήσει την αστυνομία».
(Γέλια)
Πρόσεξα ότι είπε «Όταν συμβεί κάτι» και όχι «αν».
(Γέλια)
Μερικές φορές γράμματα μίσους στέλνονταν και στη διεύθυνση μου.
Όσο περισσότερο εμπλεκόμουν σε δημόσια συζήτηση,
τόσο περισσότερα μηνύματα μίσους και απειλές δεχόμουν.
Μετά από λίγο, μεταφέρθηκα σε μυστική διεύθυνση
και έπρεπε να λάβω επιπλέον προφυλάξεις για να προστατέψω την οικογένειά μου.
Μετά το 2010, ένας ναζί ξεκίνησε να με παρενοχλεί.
Ήταν ένας άνδρας που είχε επιτεθεί σε μουσουλμάνες στο δρόμο.
Με το πέρας του χρόνου, έγινε πολύ χειρότερο.
Ήμουν στον ζωολογικό με τα παιδιά μου, και το τηλέφωνο χτυπούσε συνέχεια.
Ήταν ο ναζί.
Είχα την εντύπωση ότι ήταν κοντά.
Γυρίσαμε σπίτι.
Όταν επιστρέψαμε,
ο γιος μου ρώτησε
«Γιατί σε μισεί τόσο πολύ, μαμά,
ενώ δεν σε ξέρει καν;»
«Μερικοί άνθρωποι είναι απλώς χαζοί», είπα.
Τότε νόμιζα ότι η απάντησή μου ήταν όντως πολύ έξυπνη.
Υποπτεύομαι ότι αυτή είναι η απάντηση που θα έδιναν οι περισσότεροι.
Οι άλλοι --
είναι ηλίθιοι, πρόβατα, αδαείς.
Εμείς είμαστε οι καλοί, και αυτοί οι κακοί, τελεία.
Μερικές βδομάδες μετά ήμουν στο σπίτι ενός φίλου.
Ήμουν πολύ θυμωμένη και νευριασμένη με όλο αυτό το μίσος και ρατσισμό.
Ήταν αυτός που πρότεινε να τους πάρω τηλέφωνο
και να τους επισκεφτώ.
«Θα με σκοτώσουν», είπα.
«Δεν θα έκαναν ποτέ επίθεση σε ένα μέλος της Δανικής Βουλής», είπε.
«Και, τέλος πάντων, αν σε σκότωναν, θα γινόσουν μάρτυρας».
(Γέλια)
«Οπότε κερδίζεις ό,τι και αν γίνει».
(Γέλια)
Η συμβουλή του ήταν τόσο απρόσμενη,
που όταν γύρισα σπίτι,
άνοιξα τον υπολογιστή
και πήγα στον φάκελο που αποθήκευα όλα τα μηνύματα μίσους.
Ήταν κυριολεκτικά εκατοντάδες.
Μηνύματα που ξεκινούσαν με λέξεις όπως «τρομοκράτη»,
«τουρμπανοφόρε»,
«βρωμιάρα», «πόρνη».
Αποφάσισα να έρθω σε επαφή με αυτόν που έστειλε τα περισσότερα.
Το όνομα του ήταν Ίνγκολφ.
Αποφάσισα να έρθω σε επαφή τουλάχιστον μία φορά για να λέω ότι έστω προσπάθησα.
Προς δικής μου έκπληξης και σοκ,
απάντησε στο τηλέφωνο.
Θόλωσα.
«Γεια. Ονομάζομαι Οζλέμ. Μου έστειλες τόσα πολλά μηνύματα μίσους.
Δεν με ξέρεις, δεν σε ξέρω.
Αναρωτιόμουν αν θα μπορούσα να περάσω να πιούμε ένα καφέ
και να το συζητήσουμε».
(Γέλια)
Υπήρχε σιωπή στη γραμμή.
Μετά είπε,
«Πρέπει να ρωτήσω τη γυναίκα μου».
(Γέλια)
Τι;
Ο ρατσιστής έχει γυναίκα;
(Γέλια)
Μερικές μέρες αργότερα, βρεθήκαμε στο σπίτι του.
Δεν θα ξεχάσω ποτέ όταν άνοιξε την μπροστινή πόρτα
και πήγε να μου δώσει το χέρι του.
Ένιωσα τόσο απογοητευμένη,
(Γέλια)
γιατί δεν έμοιαζε καθόλου όπως τον είχα φανταστεί.
Περίμενα έναν απαίσιο άνθρωπο --
βρώμικο, ακατάστατο σπίτι.
Δεν ήταν έτσι.
Το σπίτι του μύριζε καφέ
σερβιρισμένο από το ίδιο σετ καφέ που χρησιμοποιούσαν και οι γονείς μου.
Κατέληξα να μείνω για δυόμιση ώρες.
Είχαμε τόσα κοινά.
Ακόμα και οι προκαταλήψεις μας ήταν όμοιες.
(Γέλια)
Ο Ίνκγολφ μου είπε ότι όταν περιμένει το λεωφορείο
και αυτό σταματάει 10 μέτρα μακριά του,
είναι επειδή ο οδηγός είναι «τουρμπανοφόρος».
Αναγνώρισα αυτό το συναίσθημα.
Όταν ήμουν μικρή
και περίμενα το λεωφορείο
και σταμάταγε 10 μέτρα μακριά μου,
ήμουν σίγουρη ότι ο οδηγός ήταν ρατσιστής.
Όταν γύρισα σπίτι,
ήμουν πολύ διχασμένη για την εμπειρία μου.
Από τη μία, μου άρεσε πολύ ο Ίνκγολφ.
Ήταν άνετος και ευχάριστος στη συζήτηση.
Αλλά, από την άλλη,
δεν άντεχα στην ιδέα ότι έχω τόσα κοινά
με κάποιον που είχε τόσο ξεκάθαρες ρατσιστικές απόψεις.
Σταδιακά,
και επίπονα,
συνειδητοποίησα
ότι ήμουν τόσο επικριτική με αυτούς που μου έστελναν μηνύματα μίσους
όσο ήταν και αυτοί με εμένα.
Ήταν η αρχή αυτού που ονομάζω «#διάλογοςκαφέ».
Βασικά, κάθομαι για καφέ
με άτομα που έχουν πει τα χειρότερα πράγματα σε εμένα
για να προσπαθήσω να καταλάβω γιατί μισούν άτομα σαν εμένα
από τη στιγμή που δεν με ξέρουν καν.
Το κάνω τα τελευταία οκτώ χρόνια.
Η συντριπτική πλειοψηφία ατόμων που προσεγγίζω δέχεται να με συναντήσει.
Οι περισσότεροι είναι άνδρες,
αλλά έχω συναντήσει και γυναίκες.
Το έχω βάλει κανόνα να τους συναντάω στο σπίτι τους
για να δείχνω από την αρχή ότι τους εμπιστεύομαι.
Πάντα φέρνω φαγητό γιατί όταν τρώμε μαζί,
είναι πιο εύκολο να βρούμε τα κοινά που έχουμε
και να συμφιλιωθούμε.
Στην πορεία, έχω πάρει κάποια πολύτιμα μαθήματα.
Τα άτομα που έστειλαν μηνύματα μίσους είναι εργαζόμενοι,
σύζυγοι,
γονείς σαν εσένα και εμένα.
Δεν λέω ότι η συμπεριφορά τους είναι αποδεκτή,
αλλά έμαθα να κρατάω απόσταση από τις γεμάτες μίσος απόψεις
χωρίς να κρατάω απόσταση από το άτομο που εκφράζει αυτές τις απόψεις.
Και ανακάλυψα
ότι τα άτομα που επισκέπτομαι φοβούνται τα άτομα που δεν γνωρίζουν
όπως τα φοβόμουν και εγώ πριν ξεκινήσω να τους προσκαλώ για καφέ.
Κατά τη διάρκεια των συναντήσεων, ένα συγκεκριμένο θέμα εμφανίζεται.
Φαίνεται πως ασχέτως αν μιλάω σε έναν ανθρωπιστή ή σε έναν ρατσιστή,
έναν άνδρα, μια γυναίκα,
έναν μουσουλμάνο ή έναν άθεο,
όλοι φαίνεται να νομίζουν
πώς οι υπόλοιποι φταίνε για το μίσος
και τη γενίκευση των ομάδων.
Όλοι πιστεύουν ότι οι υπόλοιποι πρέπει να σταματήσουν να δαιμονοποιούν.
Δείχνουν τους πολιτικούς, τα ΜΜΕ, τον γείτονά τους
ή τον οδηγό λεωφορείου που σταματάει 10 μέτρα μακριά.
Αλλά όταν ρωτώ
«Και εσύ; Τι μπορείς να κάνεις;»,
η απάντηση συνήθως είναι
«Τι μπορώ να κάνω;
Δεν έχω επιρροή.
Δεν έχω καθόλου δύναμη».
Γνωρίζω αυτό το συναίσθημα.
Για ένα μεγάλο μέρος της ζωής μου
νόμιζα και εγώ ότι δεν είχα καθόλου δύναμη ή επιρροή --
ακόμα και όταν ήμουν μέλος του Δανικού Κοινοβουλίου.
Αλλά σήμερα ξέρω ότι η πραγματικότητα είναι διαφορετική.
Όλοι μας έχουμε δύναμη και επιρροή εκεί που είμαστε,
οπότε δεν πρέπει ποτέ,
μα ποτέ να υποτιμάμε τις δυνατότητές μας.
Οι συναντήσεις #dialoguecoffee μου έμαθαν
ότι άτομα όλων των πολιτικών πεποιθήσεων μπορούν να πιαστούν να δαιμονοποιούν
τους άλλους με διαφορετικές απόψεις.
Ξέρω για τι μιλάω.
Ως μικρό παιδί, μισούσα τις διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες.
Και τότε, οι θρησκευτικές πεποιθήσεις μου ήταν πολύ ακραίες.
Αλλά η φιλία μου με Τούρκους, με Δανούς, με Εβραίους και με ρατσιστές
με «εμβολίασαν» κατά των δικών μου προκαταλήψεων.
Μεγάλωσα σε οικογένεια από εργατική τάξη,
και στο ταξίδι μου γνώρισα πολλά άτομα που επέμεναν να μου μιλάνε.
Μου άλλαξαν τις απόψεις.
Με έφτιαξαν ως έναν δημοκρατικό πολίτη και ένα άτομο που χτίζει γέφυρες.
Αν θες να αποτρέψεις το μίσος και τη βία,
πρέπει να μιλήσεις σε όσο περισσότερα άτομα γίνεται,
για όσο περισσότερο γίνεται,
ενώ είσαι όσο ανοιχτός γίνεται.
Αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσω συζήτησης,
κριτικής συζήτησης
και επιμονής για διάλογο που δεν δαιμονοποιεί ανθρώπους.
Θα σας κάνω μια ερώτηση.
Σας προσκαλώ να τη σκεφτείτε όταν γυρίσετε σπίτι και τις επερχόμενες μέρες,
αλλά πρέπει να είστε ειλικρινείς με τον εαυτό σας.
Θα είναι εύκολο, κανείς άλλος δεν θα το ξέρει.
Η ερώτηση είναι αυτή ...
Ποιον δαιμονοποιείς;
Νομίζετε ότι οι υποστηρικτές του Αμερικανού Προέδρου Τραμπ είναι οικτροί;
Ή αυτοί που ψήφισαν τον Τούρκο Πρόεδρο Ερντογάν είναι τρελοί ισλαμιστές;
Ή αυτοί που ψήφισαν την Λε Πεν στη Γαλλία είναι ηλίθιοι φασίστες;
Ή μήπως πιστεύετε ότι οι Αμερικάνοι που ψήφισαν τον Μπέρνι Σάντερς
είναι ανώριμοι χίπιδες.
(Γέλια)
Όλες αυτές οι λέξεις έχουν χρησιμοποιηθεί για να κακολογήσουν αυτές τις ομάδες.
Μήπως, σε αυτό το σημείο, νομίζετε ότι είμαι ιδεαλίστρια;
Θέλω να σας απευθύνω μια πρόκληση.
Πριν το τέλος αυτού του χρόνου,
σας προκαλώ να προσκαλέσετε κάποιον που δαιμονοποιείτε --
κάποιον με τον οποίο διαφωνείτε πολιτικά ή/και πολιτισμικά
και που δεν νομίζετε ότι έχετε κανένα κοινό μαζί.
Σας προκαλώ να καλέσετε ένα τέτοιο άνθρωπο για #dialoguecoffee.
Θυμάστε τον Ίνκγολφ;
Σας ζητώ να βρείτε έναν Ίνγκολφ στη ζωή σας,
να έρθετε σε επαφή με αυτόν ή αυτήν
και να προτείνετε να βρεθείτε για ένα #dialogueocoffee.
Όταν ξεκινάτε το #dialoguecoffee πρέπει να θυμάστε αυτό:
πρώτον, μην τα παρατάτε αν το άτομο αρνηθεί αρχικά.
Μερικές φορές μου πήρε κοντά ένα χρόνο να κανονίσω μια συνάντηση #dialoguecoffee.
Δεύτερον:
αναγνωρίστε το θάρρος του άλλου ατόμου.
Δεν είστε μόνο εσείς θαρραλέοι.
Το άτομο που σας προσκαλεί στο σπίτι του είναι το ίδιο θαρραλέο.
Τρίτον:
μην κρίνετε στη διάρκεια της συζήτησης.
Σιγουρέψτε ότι το μεγαλύτερο μέρος της συζήτησης επικεντρώνεται στα κοινά σας.
Όπως είπα, φέρτε φαγητό.
Και τέλος, να θυμάστε να τελειώνετε τη συζήτηση με θετικό τρόπο
γιατί θα ξαναβρεθείτε.
Μια γέφυρα δεν χτίζεται σε μία μέρα.
Ζούμε σε έναν κόσμο που πολλοί άνθρωποι έχουν έντονες και συχνά ακραίες απόψεις
για τους άλλους
χωρίς να ξέρουν αρκετά γι' αυτούς.
Παρατηρούμε τις προκαταλήψεις των άλλων και όχι τις δικές μας.
Tους αποβάλλουμε από τη ζωή μας.
Διαγράφουμε τα μηνύματα μίσους.
Κάνουμε παρέα μόνο με άτομα που σκέφτονται σαν εμάς
και μιλάνε για τους άλλους με απαξιωτικό τρόπο.
Διαγράφουμε φίλους στο Facebook,
και όταν γνωρίζουμε άτομα που κάνουν διακρίσεις
ή αποκτηνώνουν ανθρώπους ή ομάδες,
δεν επιμένουμε να τους μιλάμε για να προκαλέσουμε τις απόψεις τους.
Έτσι οι υγιείς δημοκρατικές κοινωνίες καταρρέουν --
όταν δεν παρατηρούμε την προσωπική ευθύνη για τη δημοκρατία.
Θεωρούμε τη δημοκρατία δεδομένη.
Δεν είναι.
Η συζήτηση είναι το πιο δύσκολο πράγμα στη δημοκρατία
και επίσης το πιο σημαντικό.
Αυτή είναι, λοιπόν, η πρόκλησή μου.
Βρείτε τον Ίγκολφ σας.
(Γέλια)
Ξεκινήστε μια συζήτηση.
Έχουν σκαφτεί κενά μεταξύ των ανθρώπων,
αλλά όλοι εμείς έχουμε την ικανότητα να χτίσουμε τις γέφυρες πάνω από τα κενά.
Αφήστε με να κλείσω παραθέτοντας τα λόγια του φίλου μου,
Σέρτζοτ Ουζάν,
ο οποίος έχασε τον γιο του, Νταν Ουζάν, σε τρομοκρατική επίθεση
σε μια συναγωγή εβραίων στην Κοπεγχάγη, το 2015.
Ο Σέρτζοτ απέρριψε κάθε πρόταση για εκδίκηση
και αντ' αυτού είπε ...
«Το κακό μπορεί να νικηθεί μόνο από την καλοσύνη μεταξύ ανθρώπων.
Η καλοσύνη απαιτεί θάρρος».
Αγαπητοί φίλοι,
ας γίνουμε θαρραλέοι.
Ευχαριστώ,
(Χειροκρότημα)