ตอนหนูอายุแปดขวบ
หนูได้ยินเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หรือโลกร้อนเป็นครั้งแรก
แน่ละ ภาวะนี้เกิดจาก การใช้ชีวิตของคนเรานี่เอง
ใครๆ ก็บอกให้หนูปิดไฟ เพื่อประหยัดพลังงาน
บอกให้รีไซเคิลกระดาษ เพื่อประหยัดทรัพยากร
หนูเคยคิดว่า มันแปลกมาก
ที่คนเรา ซึ่งก็เป็นสัตว์ประเภทหนึ่ง
จะสามารถเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของโลกได้
เพราะถ้าเราทำได้ และถ้า การเปลี่ยนแปลงนี้กำลังเกิดขึ้นจริง
เราต้องไม่พูดถึงเรื่องอื่น นอกจากเรื่องนี้
พอเปิดทีวี ก็จะต้องมีแต่เรื่องนี้
พาดหัวข่าว วิทยุ หนังสือพิมพ์
เราจะไม่ได้อ่านหรือได้ยินเรื่องอื่นๆ เลย
เหมือนว่ากำลังเกิดสงครามโลกขึ้น
แต่หนูไม่เห็นมีใครพูดถึงเรื่องนี้เลย
ถ้าการเผาไหม้เชื้อเพลิงฟอสซิลเป็นสิ่งไม่ดี จนคุกคามชีวิตของพวกเรา
แล้วเรายังทำมันเหมือนเดิมได้ยังไง
ทำไมไม่มีการควบคุม
ทำไมถึงไม่ผิดกฎหมาย
หนูคิดว่ามันไม่มีเหตุผล
ไม่น่าเชื่อเลย
พอหนูอายุ 11 ขวบ ก็เริ่มป่วย
หนูเป็นโรคซึมเศร้า
ไม่พูดกับใคร
และไม่กินอะไรเลย
น้ำหนักหนูลดลงไป 10 กิโล ภายในสองเดือน
หมอวินิจฉัยว่าหนูเป็น โรคแอสเพอร์เกอร์ซินโดรม
โรคย้ำคิดย้ำทำ (OCD) และ ภาวะไม่พูดในบางสถานการณ์
คือหนูจะพูดเมื่อคิดว่าจำเป็นต้องพูด
และตอนนี้หนูว่ามันจำเป็น
(เสียงปรบมือ)
พวกเราที่เป็นโรคนี้
มักจะตรงไปตรงมา
เราโกหกไม่เก่ง
และเราก็ไม่ค่อยชอบเข้าสังคม
แบบที่พวกคุณดูเหมือนจะชอบ
(เสียงหัวเราะ)
หนูว่าคนออทิสติกอย่างเรา ก็เป็นคนธรรมดาในหลายๆ เรื่อง
แต่คนอื่นๆ นั่นแหละที่ออกจะแปลกๆ
(เสียงหัวเราะ)
โดยเฉพาะกับเรื่อง วิกฤติการณ์ความยั่งยืน
ทุกคนพูดว่าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เป็นสิ่งที่คุกคามชีวิตของพวกเรา
และเป็นปัญหาที่สำคัญที่สุด
แต่ทุกคนก็ยังทำทุกอย่างเหมือนเดิม
หนูไม่เข้าใจเลย
เพราะถ้าต้องหยุดการปล่อยมลพิษ
เราก็ต้องหยุด
หนูว่ามันตรงไปตรงมาเลยละ
ถ้าเป็นเรื่องของความอยู่รอด มันไม่มีความคลุมเครือเลย
ว่าเราจะสร้างความเจริญต่อไปหรือจะหยุด
เราต้องเปลี่ยนแปลง
ประเทศที่ร่ำรวยอย่างสวีเดน ต้องเริ่มลดการปล่อยมลพิษ
อย่างน้อย 15 เปอร์เซ็นต์ทุกปี
นั่นถึงจะทำให้อุณหภูมิของโลกเพิ่มขึ้น น้อยกว่า 2 องศาเซลเซียสที่ตั้งเป้าไว้
แต่คณะกรรมการ IPCC เพิ่งจะรายงานว่า
การตั้งเป้าที่ 1.5 องศาเซลเซียส
จะช่วยลดผลกระทบต่อ สภาพภูมิอากาศได้มากกว่า
แต่เราคงได้แค่จินตนาการ ว่าการลดการปล่อยมลพิษมันเป็นยังไง
เราคงคิดว่าสื่อและผู้นำประเทศของเราทุกคน
ควรจะต้องพูดกันแต่เรื่องนี้
แต่พวกเขาก็ไม่เคยเอ่ยถึง
ไม่เคยมีใครพูดว่า
ก๊าซเรือนกระจกเกิดขึ้นบนโลกนี้แล้ว
มลพิษทางอากาศกำลังทำให้โลกร้อนขึ้น
แม้ว่าเราจะหยุดเผาไหม้เชื้อเพลิงฟอสซิล
อุณหภูมิของโลกก็เพิ่มขึ้นมาอีกระดับแล้ว
อาจจะสูงถึง 0.5 ถึง 1.1 องศาเซลเซียสเลย
แทบไม่มีใครพูดถึงเรื่องที่ว่า
เราอยู่ในยุคการสูญพันธุ์ใหญ่ครั้งที่ 6
สิ่งที่มีชีวิตถึง 200 ชนิด กำลังสูญพันธุ์ไปทุกๆ วัน
อัตราการสูญพันธุ์วันนี้
อยู่ระหว่าง 1,000 ถึง 10,000 เท่า
เทียบกับอัตราปกติ
แทบไม่มีใครพูดในมุมของความเท่าเทียม หรือความเป็นธรรมทางภูมิอากาศ
ที่พูดถึงอยู่มากมายในความตกลงปารีส
และจำเป็นที่ต้องทำให้สำเร็จในระดับโลก
นั่นหมายความว่าประเทศที่ร่ำรวยทั้งหลาย
ต้องหยุดปล่อยมลพิษภายใน 6 ถึง 12 ปี
ด้วยอัตราการปล่อยมลพิษทุกวันนี้
เพื่อให้คนในประเทศที่ยากจนกว่า
มีโอกาสยกระดับมาตรฐานการใช้ชีวิตให้สูงขึ้น
โดยสร้างสาธารณูปโภคพื้นฐาน ที่เรามีอยู่แล้ว
เช่น ถนน โรงเรียน โรงพยาบาล
น้ำดื่มสะอาด ไฟฟ้า และอื่นๆ อีกมากมาย
เราไม่ควรคาดหวังให้ ประเทศอย่างอินเดียหรือไนจีเรีย
สนใจเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
ถ้าแม้แต่เราที่มีทุกอย่างพร้อม ยังไม่สนใจเรื่องนี้
หรือเรื่องข้อผูกพันของเรา ในความตกลงปารีสเลยสักนิด
อย่างนี้แล้ว ทำไมเราไม่ลดการปล่อยมลพิษ
ยังกลับเพิ่มขึ้นด้วยซ้ำ
เรากำลังทำให้เกิดการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่เหรอ
เราเป็นคนเลวจริงเหรอ
เปล่า ไม่ใช่เลย
คนเราทำสิ่งที่ทำอยู่ไปเรื่อยๆ
เพราะคนส่วนใหญ่ไม่รู้เลย
ว่าสิ่งที่ทำมีผลต่อชีวิตประจำวันยังไง
และไม่รู้ว่าต้องเปลี่ยนแปลงทันที
เราคิดว่าเรารู้ และคิดว่าทุกๆ คนก็รู้
แต่จริงๆ แล้วเราไม่รู้หรอก
จะรู้ได้ยังไงล่ะ
ถ้ามีวิกฤติการณ์จริงๆ
และวิกฤติการณ์นี้เกิดจากการปล่อยมลพิษ
เราก็น่าจะได้เห็นสัญญาณอะไรบ้าง
ไม่ใช่แค่น้ำท่วมเมือง คนหลายหมื่นคนล้มตาย
ซากตึกถล่มกองทับถมเต็มเมือง
เราน่าจะได้เห็นการควบคุมบ้าง
แต่ไม่เลย
ไม่มีใครพูดถึงเรื่องนี้เลย
ไม่มีการเรียกประชุมด่วน ไม่มีพาดหัวข่าว หรือ ข่าวด่วนอะไรเลย
ไม่มีใครลงมือทำอะไรที่ควร จะทำถ้าเราอยู่ในขั้นวิกฤต
แม้แต่นักภูมิศาสตร์หรือ นักการเมืองที่เป็นนักอนุรักษ์
ยังไม่หยุดบินไปบินมารอบโลก ยังคงกินเนื้อและผลผลิตจากสัตว์
ถ้าหนูอยู่ถึง 100 ปี หนูจะยังมีชีวิตอยู่ในปี 2103
เวลาที่เราพูดถึงอนาคต เราจะไม่นึกไกลไปกว่าปี 2050
ถ้าโชคดี เมื่อถึงเวลานั้น หนูยังใช้ชึวิตไม่ถึงครึ่งชึวิตด้วยซ้ำ
แล้วจะเกิดอะไรขึ้น
พอถึงปี 2078 หนูก็จะฉลองวันเกิดครบ 75 ปี
ถ้าหนูมีลูกหลาน พวกเขาคงอยู่ฉลองกับหนู
พวกเขาอาจจะถามหนูเรื่องพวกคุณ
พวกคุณที่มีชึวิตอยู่ในปี 2018
พวกเขาอาจจะถามว่าทำไมพวกคุณไม่ทำอะไรเลย
ในขณะที่ยังมีเวลาพอทำได้
สิ่งที่เราทำหรือไม่ทำตอนนี้ จะส่งผลต่อชีวิตหนูในอนาคต
และชีวิตของลูกหลานหนูด้วย
สิ่งที่เราทำหรือไม่ทำตอนนี้
ในอนาคต หนูและลูกหลานหนูจะแก้ไขมันไม่ได้
พอโรงเรียนเปิดเมื่อเดือนสิงหาคมนี้
หนูเลยตัดสินใจว่าพอกันที
หนูไปนั่งอยู่หน้ารัฐสภาสวีเดน
หยุดเรียนประท้วงให้กับสภาพภูมิอากาศ
บางคนบอกว่าหนูควรไปเรียนจะดีกว่า
บางคนบอกว่าหนูควรเรียนเป็นนักภูมิศาสตร์
จะได้ "แก้ปัญหาวิกฤติการณ์สภาพภูมิอากาศ"
แต่วิกฤติการณ์นี้แก้ไขได้แล้ว
เรามีข้อมูลและทางออกอยู่แล้ว
สิ่งที่เราต้องทำก็คือลุกขึ้นมาเปลี่ยนแปลง
แล้วทำไมหนูต้องเรียน เพื่ออนาคตที่ไม่มีวันมาถึง
ทั้งๆ ที่ไม่มีใครทำอะไรเพื่ออนาคตเลย
แล้วมันจะมีประโยชน์อะไร ที่จะเรียนในระบบโรงเรียน
เมื่อความรู้ที่สำคัญที่สุด
ที่ได้มาจากวิทยาศาสตร์อันแสนวิเศษ จากระบบโรงเรียนเดียวกันนี้
ไม่ได้มีความหมายอะไรเลย กับนักการเมืองและสังคมของเรา
บางคนบอกว่าสวีเดนเป็นแค่ประเทศเล็กๆ
สิ่งที่เราทำไม่มีประโยชน์อะไร
แต่หนูคิดว่าถ้าเด็กแค่ไม่กี่คน สามารถเป็นข่าวไปทั่วโลกได้
แค่หยุดโรงเรียนเพียงไม่กี่อาทิตย์
ลองคิดดูว่าเราทุกคนจะสามารถทำอะไรได้บ้าง ถ้าเราตั้งใจทำจริงๆ
(เสียงปรบมือ)
เอาละค่ะ หนูใกล้จะพูดจบแล้ว
และตอนนี้มักจะเป็นตอนที่เราพูดถึงความหวัง
ไม่ว่าจะเป็น แผงโซล่าร์เซลล์ พลังงานลม เศรษฐกิจหมุนเวียน และอื่นๆ อีกมากมาย
แต่หนูจะไม่พูดหรอก
เราใช้เวลา 30 ปีพูดให้กำลังใจกัน ขายฝันต่างๆ นานา
เสียใจด้วยค่ะ มันไม่มีประโยชน์เลย
ถ้ามันมีประโยชน์จริง
การปล่อยมลพิษคงจะหมดไปนานแล้ว
แต่ไม่ใช่เลย
ใช่ค่ะ เราต้องการความหวัง
เราต้องการมันแน่นอน
แต่ที่เราต้องการมากกว่าความหวัง ก็คือการลงมือทำ
เมื่อเราเริ่มลงมือทำ ความหวังก็จะเกิดขึ้น
แทนที่จะเฝ้ารอความหวัง
ลงมือทำเสียเลยดีกว่า
และเมื่อนั้น ความหวังก็จะเกิดขึ้นเอง
ในแต่ละวัน เราใช้น้ำมันดิบ 100 ล้านบาร์เรล
ไม่มีนโยบายการเมืองไหนคิดจะเปลี่ยนมัน
ไม่มีกฎให้เก็บรักษาน้ำมันดิบไว้ใต้ดิน
เราเลยแก้ปัญหาไม่ได้ถ้ามัวแต่ทำตามกฎ
เพราะกฎก็ต้องเปลี่ยน
ทุกอย่างต้องเปลี่ยนแปลง
และต้องเริ่มเดี๋ยวนี้
ขอบคุณค่ะ
(เสียงปรบมือ)