ကျွန်မ အသက် ၈နှစ်တုန်းက စပြီး
ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု သို့ ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာမူဆိုတာကို စကြားခဲ့တယ်။
ကြည့်ရတာတော့ လူတွေနေထိုင်မူ ပုံစံကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ပုံ
ကျွန်မကို စွမ်းအင်ချွေတာဖို့ မီးတွေပိတ်ခိုင်းတယ်။
သဘာဝအရင်းအမြစ်တွေချွေတာဖို့ စက္ကူတွေ ပြန်သုံးခိုင်းတယ်။
ကျွန်မ အရမ်းထူးဆန်းတယ် လို့ထင်တာမှတ်မိသေးတယ်....
သက်ရှိမျိုးစိတ်တွေကြားမှာ လူတွေက
ကမ္ဘာ့ ရာသီဥတုကိုတောင် ပြောင်းနိုင်တယ်ဆိုပြီး။
တကယ်သာ အဲ့တာ ဖြစ်နေတာအမှန်ဆိုရင်
ကျွန်တော်တို့တွေ တခြားကိစ္စ တွေပြောနေတာမှာ မဟုတ်ဘူး။
တီဗွီဖွင့်လိုက်တာနဲ့ တွေ့သမျှဟာတွေက အဲ့အကြောင်းပဲဖြစ်နေမှာ။
သတင်းခေါင်းစီးကြီးတွေ၊ ရေဒီယို၊ သတင်းစာတွေ
တခြားအကြောင်းတွေ ဖတ်ရကြားရမှာ မဟုတ်ဘူး..
ကမ္ဘာစစ်ဖြစ်နေသလိုပဲ နေမှာ..
တကယ်က ဘယ်သူမှ ပြောမနေဘူး။
ရုပ်ကျွင်းလောင်စာတွေသုံးတာ ဆိုးလွန်းလို့ ကျွန်တော်တို့ ဖြစ်တည်မှုကိုခြိမ်းခြောက်ရင်
ဘာလို့အရင်လိုပဲ ဆက်လုပ်နေကြလဲ။
ဘာလို့ တားဆီးမှုတွေ မရှိတာလဲ။
ဘာလို့ တရားမဝင်ဘူးလို့ မသတ်မှတ်တာလဲ။
ကျွန်မတော့ နားမလည်ဘူး။
အရမ်းကို မယုံနိုင်စရာပဲ။
ဒါနဲ့ ကျွန်မ အသက် ၁၁နှစ် ရောက်တော့ နေမကောင်းဖြစ်လာတယ်။
စိတ်ဓာတ် ထိုးကျတယ်။
စကားမပြောတော့ဘူး။
စားလည်းမစားတော့ဘူး။
၂လအတွင်း ၁၀ကီလိုလောက် ဝိတ်ကျသွားတယ်။
နောက်တော့ ကျွန်မမှာ Asperger syndrome
OCD နဲ့ selective mutism တွေရှိနေတာ သိရတယ်။
အဓိပ္ပါယ်ကတော့ ကျွန်မ စကားပြောဖို့ လိုတယ်ထင်မှပဲ စကားပြောတယ်ဆိုတာပဲ။
အခုက အဲ့လိုပြောဖို့ လိုအပ်တဲ့အချိန်ပဲ။
(လက်ခုပ်သံများ)
ကျွန်မတို့လို စိတ်အခြေအနေရှိသူတွေအတွက်တော့
အရာအားလုံးနီးပါးက အဖြူနဲ့ အမည်းပဲ။
ကျွန်မတို့က လိမ်တာလည်း မတော်ဘူး။
လူမှုဆက်ဆံရေးကစားပွဲတွေမှာလည်း မပျော်ဘူး။
ကျန်တဲ့သင်တို့အားလုံး နှစ်သက်ပုံရတယ်နော်။
(ရယ်သံများ)
ကျွန်မတို့ autistic တွေက ပိုပြီးတော့ ပုံမှန်သဘာဝကျပြီး
ကျန်တဲ့လူတွေက တော်တော်ထူးဆန်းတယ်လို့ထင်တယ်။
(ရယ်သံများ)
အထူးသဖြင့် ရေရှည်ရှင်သန် နိုင်ရေး ပြဿနာ မှာပေါ့။
လူတိုင်းက ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကြီးက ကျွန်မတို့ဖြစ်တည်မှု ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့
အရေးအကြီးဆုံးကိစ္စဖြစ်နေတာတောင်
ကျန်တဲ့လူတွေက ဘာမှမဖြစ်သလို ဆက်လုပ်နေကြတယ်။
ကျွန်မတော့ နားမလည်ဘူး။
မီးခိုးတွေထွက်နေတာရပ်မှရမယ်ဆိုရင်
ကျွန်မတို့တွေ မီးခိုးထွက်နေတာ ရပ်ရမယ်။
ကျွန်မအတွက်တော့ အဖြူ(သို့) အမည်းပဲ။
ရှင်သန်ဖို့အတွက်မှာ မီးခိုးရောင် မရှိဘူး။
ကျွန်မတို့ လူအဖွဲ့အစည်းအနေနဲ့ ဆက်ရှိမယ်နဲ့ မရှိဘူးပဲ။
ကျွန်မတို့တွေ ပြောင်းဖို့လိုတယ်။
ဆွီဒင်လို ချမ်းသာတဲ့နိုင်ငံတွေက မီးခိုးထွက်နေတာတွေ စတင်လျော့ချဖို့လိုတယ်။
နှစ်စဉ် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း ဆိုတာအနည်းဆုံးပဲ။
ဒါက ကမ္ဘာကြီးပူနွေးမှု သတ်မှတ်ချက် ၂ ဒီဂရီအောက်မှာ နေနိုင်ဖို့ပါ။
ဒါပေမယ့် IPCC က များမက​ကြာ ခင်က သရုပ်ပြခဲ့သလို
ဒီအစား သတ်မှတ်ချက် ၁.၅ ဒီဂရီ ထားခြင်းက
ကမ္ဘာရာသီဥတုထိခိုက်မှုကို သိသိသာသာလျော့ချနိုင်လိမ့်မယ်။
ဒါပေမဲ့ မီးခိုးထွက်တာလျှော့ဖို့ဆိုတာ စိတ်ကူးပဲ ယဉ်လို့ရတယ်။
မီဒီယာတွေနဲ့ ခေါင်းဆောင်တိုင်းက တစ်ခြားအကြာင်းမပြောပဲ
ဒီအကြောင်းပဲ ပြောနေမယ်လို့ သင်ထင်မိမယ်။
ဒါပေမဲ့ သူတို့အရေးတောင် မလုပ်ဘူး။
တခြားဘယ်သူမှလည်း မပြောကြတာက
စနစ်ထဲမှာ ပိတ်မိနေနှင့်တဲ့ ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့တွေအကြောင်း၊
ရုပ်ကြွင်းလောင်စာတွေကို မီးရှို့တာ ရပ်လိုက်တဲ့အခါ
လေထုညစ်ညမ်းမှုက ပူနွေးလာမှုကို ဆက်ဖုံးထားမှာ မဟုတ်တဲ့ အကြောင်း၊
ကျွန်တော်တို့တွေ တစ်ဆင့်ပိုပူနေနှင့် ပြီးပါပြီ၊
၀.၅ ကနေ ၁.၁ ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးရက် လောက်အထိပေါ့။
ပြီးတော့ ဘယ်သူမှပြောမနေကြတဲ့ နောက်တစ်ချက်က
နေ့စဉ် မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်နေတဲ့ မျိုးစိတ်ပေါင်း ၂၀၀ လောက်နဲ့အတူ
ကျွန်မတို့ဟာ ဆဌမ အစုလိုက် မျိုးသုဉ်း ပျောက်ကွယ်မှုကြီးရဲ့ အလယ်မှာဆိုတာပါ။
ယနေ့ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်နှုန်းက
ပုံမှန်လို့ ယူဆလို့ရတာထက်
အဆ ၁၀၀၀ ကနေ ၁၀၀၀၀ လောက်ထိပိုများနေတယ်ဆိုတာပါ။
နောက် ဘယ်သူမှသိပ်မပြောသလောက်က ညီမျှမှုရှုထောင့်နဲ့ ရာသီဥတု တရားမျှတမှု။
တစ်ကမ္ဘာလုံးလိုက်နာ ကျင့်သုံးဖို့ လုံးဝလိုတယ်ဆိုတာ
ပါရီသဘောတူညီမှုမှာ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြောထားပြီးသားပါ။
ဆိုထားတာက ချမ်းသာတဲ့နိုင်ငံတွေက
ဒီနေ့မီးခိုးထွက်နှုန်းအနေနဲ့အတူ မီးခိုးထွက်နေတာတွေ ၆နှစ်ကနေ၁၂နှစ်အတွင်း
သုညအထိလျော့ဖို့လိုတာပါ။
ဆောက်ပြီးသား အခြေခံ အဆောက်အအုံတွေ တည်ဆောက်ရင်း
ပိုဆင်းရဲတဲ့နိုင်ငံကလူတွေ
လူနေမှုအဆင့်အတန်းမြှင့်ဖို့ အခွင့်အလမ်းရရှိဖို့ပါ။
ဥပမာ လမ်းတို့၊ ကျောင်းတို့၊ ဆေးရုံတို့
သောက်ရေသန့်တို့၊ လျှပ်စစ်မီးတို့ အစရှိသဖြင့်ပါ။
အကြောင်းက ကျွန်မတို့တွေ ဘယ်လိုလုပ်ပြီး
အိန္ဒိ ယတို့၊ နိုင်ဂျီးရီးယား တို့လိုနိုင်ငံတွေကို
ရာသီဥတုအရေးပေါ်အခြေအနေကို ဂရုစိုက်ခိုင်းနိုင်မှာလဲ။
ကျွန်မတို့လို အရာရာရှိပြီးသားသူတွေတောင် ဒီကိစ္စကိုရော
ပါရီသဘောတူညီချက်ကို ပေးထားတဲ့ကတိတွေပါ တစ်စက္ကန့်လေးတောင် ဂရုမစိုက်နိုင်မှတော့
ဒါဆို ဘာလို့ ကျွန်မတို့တွေ မီးခိုးထွက်တာတွေ မလျော့ကြသေးတာလဲ
ဘာလို့ ထပ်တောင်တိုးနေကြသေးတာလဲ
သိသိကြီးနဲ့ အစုလိုက် အပြုံလိုက်
မျိုးသုန်းပျောက်ကွယ်မှုကြီးတွေ ဖြစ်နေစေတာလား
ကျွန်မတို့က မကောင်းဆိုးဝါးတွေလား။
မဟုတ်ပါဘူး။ ဘယ်ဟုတ်လိမ့်မလဲ။
လူတွေက လုပ်နေကျကိစ္စတွေ ဆက်လုပ်နေတယ်ဆိုတာက
အများစုက ကျွန်မတို့နေ့စဥ်ဘဝရဲ့ တကယ့်အကျိုးဆက်တွေကို
နည်းနည်းမှ မသိကြလို့ရယ်၊
လျှင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲဖို့ လိုအပ်တယ် ဆိုတာတို့ကို မသိကြလို့ ဖြစ်တယ်။
ကျွန်မတို့က သိတယ်ထင်ကြတယ်၊ လူတိုင်းလည်းသိတယ်လို့ထင်ကြတယ်။
ဒါပေမယ့် မသိကြဘူး။
အကြောင်းက ဘယ်လိုလို့ သိနိုင်မှာလဲ။
တကယ်သာအရေးပေါ်အခြေအနေဆိုရင်
အဲ့အရေးပေါ်အခြေအနေက ကျွန်မတို့ရဲ့မီးခိုးတွေကြောင့်သာဆိုရင်
လက္ခဏာအနည်းငယ်တော့ တွေ့ရမှာပေါ့။
ရေလျှံနေတဲ့ မြို့တွေတင်မကဘဲ ထောင်သောင်းချီတဲ့လူသေတွေ၊
တစ်စစီပြိုလဲကျနေတဲ့အဆောက်အဦးအုတ်ပုံတွေနဲ့ ပြားပြားဝပ်နေတဲ့ နိုင်ငံတွေ၊
တားမြစ်မှုတွေလည်းတွေ့ရမှာပေါ့။
ဒါပေမယ့် အဲ့လိုမဟုတ်ဘူး။
ဘယ်သူမှပြောမနေကြဘူး
အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတွေ၊ ခေါင်းကြီးသတင်းတွေ၊ အရေးပေါ်သတင်းတွေလည်း ရှိမနေဘူး။
ဘယ်သူမှလည်း အရေးပေါ်အခြေနေထဲ ရောက်နေသလို ဖြစ်မနေဘူး။
ရာသီဥတုသိပ္ပံပညာရှင်နဲ့ စိမ်းလန်းရေး နိုင်ငံရေးသမား အများစုတောင်
လေယာဥ်တွေနဲ့ကမ္ဘာပတ်တုန်း၊ အသားနဲ့ နို့ထွက်ပစ္စည်းတွေ စားနေကြတုန်း။
ကျွန်မ အသက် ၁၀၀ ထိနေမယ်ဆိုရင် ၂၁၀၃ ခုနှစ်အထိရှိနေဦးမယ်။
ဒီနေ အနာဂါတ်အကြောင်းကို စဥ်းစားရင် ၂၀၅၀ခုနှစ်ကျော်အောင် မစဥ်းစားကြဘူး။
ဒီအတိုင်းသာဆိုရင်အကောင်းဆုံးအခြေနေမှာတောင် ကျွန်မ သက်တမ်းတစ်ဝက်တောင်နေရမှာ မဟုတ်ဘူး။
ဘာတွေ ဆက်ဖြစ်မှာလဲ။
၂၀၇၈ ခုနှစ်မှာကျွန်မရဲ့ ၇၅ နှစ်မြောက် မွေးနေ့ကို ကျင်းပမယ်။
ကျွန်မမှာ သားသမီးမြေးတွေရှိမယ်ဆိုရင် သူတို့တွေ အဲ့နေ့ ကျွန်မနဲ့ တူတူရှိကြမယ်။
သင်တို့တွေ အကြောင်းသူတို့ မေးရင်မေးကြလိမ့်မယ်။
၂၀၁၈ခုနှစ်က လူတွေအကြောင်းပေါ့။
သူတို့မေးကောင်းမေးကြလိမ့်မယ်။ ဘာလို့ မင်းတို့တွေ လုပ်လို့ရနိုင်တဲ့အချိန်တုန်းက
ဘာမှမလုပ်ခဲ့ကြတာလဲ ဆိုပြီး...
အခု လုပ်မယ် မလုပ်ဘူးဆိုတဲ့ကိစ္စက ကျွန်မ တစ်ဘဝလုံး ထိခိုက်လိမ့်မယ်။
ကျွန်မရဲ့ ကလေးတွေနဲ့ မြေးတွေရဲ့ ဘဝတွေရောပ။
ကျွန်မတို့ အခု လုပ်မယ် မလုပ်ဘူး ကိစ္စက
နောင်ကျမှ ကျွန်မနဲ့ ကျွန်မရဲ့ မျိုးဆက်တွေ ပြန်ပြင်လို့မရဘူး။
ဒါနဲ့ ဒီနှစ် ဩဂုတ်လ ကျောင်းစတော့
ကျွန်မတော်ပြီလို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်။
ကျွန်မ ဆွီဒင် လွှတ်တော်အပြင်က မြေပေါ်မှာ ထိုင်ပြီး
ရာသီဥတု အတွက် ကျောင်းမတက်ဘဲ ဆန္ဒပြခဲ့တယ်။
တစ်ချို့လူတွေက ကျွန်မ ကျောင်းမှာပဲ ရှိနေသင့်တယ်လို့ ပြောကြတယ်။
တစ်ချို့လူတွေက ကျွန်မ ရာသီဥတုသိပ္ပံပညာရှင် ဖြစ်အောင် သင်ယူသင့်တယ် ပြောကြတယ်။
ရာသီဥတု အရေးပေါ် ပြဿနာကို ကျွန်မဖြေရှင်းနိုင်အောင်ပေါ့။
ဒါပေမဲ့ ရာသီဥတု အရေးပေါ် ပြဿနာက ဖြေရှင်းပြီးသားပါ။
ကျွန်မတို့မှာ အချက်အလက်တွေရော ဖြေရှင်းနည်းတွေရော ရှိပြီးသား။
ကျွန်မတို့လုပ်ဖို့ကျန်တာက နိုးထပြီး ပြောင်းလဲဖို့ပဲ။
ဘယ်သူမှလည်း အနာဂါတ်ကို ကယ်ဖို့ ဘာမှလုပ်မနေတဲ့အခါ
ကျွန်မက သိပ်မကြာခင်မှာ မရှိတော့မယ့် အနာဂါတ် အတွက် ဘာလို့စာသင်နေမှာလဲ။
ပြီးတော့အဲ့ဒီကျောင်းစနစ်ကြီးကဘဲ သင်ပေးနေတဲ့ ကောင်းလှပါတယ်ဆိုတဲ့
သိပ္ပံပညာရဲ့ အရေးအကြီးဆုံး အချက်တွေက ကျွန်မတို့ နိုင်ငံရေးသမားတွေနဲ့
လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် ဘာမှအဓိပ္ပါယ်မရှိမှတော့
ကျောင်းစနစ်ဖဲက အချက်အလက်တွေ မှတ်ပြီး ဘာလုပ်မှာလဲ။
တစ်ချို့လူတွေက ဆွီဒင်ဆိုတာ နိုင်ငံသေးသေးလို့ ပြောကြတယ်။
ငါတို့ ဘာလုပ်လုပ်မထူးဘူးပေါ့။
ဒါပေမဲ့ ကျွန်မကတော့ ကလေးတစ်ချို့ တစ်ပတ် နှစ်ပတ်လောက်ကျောင်းမလာတဲ့ရုံနဲ့
တစ်ကမ္ဘာလုံးက ခေါင်းစီး သတင်းတွေ ရနိုင်တယ်ဆိုရင်
ကျွန်မတို့တွေအားလုံး တကယ်လုပ်ချင်တယ် ဆိုရင် လုပ်နိုင်တာတွေ စဥ်းစားကြည့်ပါ။
(လက်ခုပ်သံများ)
အခု ကျွန်မစကားပြောတာပြီးတော့မယ်။
များသောအားဖြင့် လူတွေက မျှော်လင့်ချက်တွေ
ဆိုလာပြား၊ လေအားလျှပ်စစ်တွေ၊ လှည့်ပတ်နေတဲ့စီးပွားရေး စတာတွေ ပြောကြတယ်။
ဒါပေမဲ့ ကျွန်မ အဲ့တာတွေ မလုပ်တော့ဘူး။
ကျွန်မတို့တွေ နိုးဆော်ရေးမိန့်ခွန်းတွေပြောပြီး
အကောင်းမြင် အကြံအစည်တွေပဲ ရောင်းနေတာ နှစ် ၃၀ ရှိပြီ။
ဝမ်းနည်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲ့တာ အလုပ်မဖြစ်ဘူး။
အကြောင်းက တကယ် အလုပ်ဖြစ်မယ်ဆိုရင်
မီးခိုးထွက်နေတာတွေ အခုဆို လျော့ကျနေလောက်ပြီ။
မကျသေးဘူး။
ပြီးတော့ ဟုတ်ပါတယ်။ ကျွန်မတို့ မျော်လင့်ချက်လိုတယ်။
ဒါပေါ့ လိုတာပေါ့။
ဒါပေမဲ့ မျော်လင့်ချက်ထက်ပိုလိုတာက လက်တွေ့လုပ်ဖို့ပဲ။
လက်တွေ့ စလုပ်ပြီဆိုတာနဲ့ မျော်လင့်ချက်က နေရာတိုင်းမှာပဲ။
ဒါကြောင့် မျော်လင့်နေမယ့်အစား
တစ်ကယ်လုပ်ဖို့ ရှာပါ။
ဒီလိုမှ ဒီလိုပဲလုပ်မှ မျော်လင့်ချက်က ရောက်လာမှာ။
ဒီနေ့ ကျွန်မတို့တွေ ရေနံစည်ပေါင်း သန်း ၁၀၀ လောက်သုံးနေကြတယ်။
ဒါကိုပြောင်းဖို့ နိုင်ငံရေးေ မရှိသေးဘူး။
ရေနံတွေကို မြေကြီးထဲ ထားဖို့ စည်းမျဉ်းတွေ မရှိသေးဘူး။
ဒီတော့ စည်းမျဉ်းတွေ လိုက်နာနေရုံနဲ့ ကမ္ဘာကြီးကို ကယ်လို့မရဘူး။
အကြောင်းက စည်းမျဉ်းတွေကို ပြောင်းဖို့ လိုနေသေးလို့ပါ။
အရာရာတိုင်းပြောင်းဖို့ လိုအပ်နေတယ်။
ပြီးတော့ ဒီနေ့ပဲ စရလိမ့်မယ်။
ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
(လက်ခုပ်သံများ)