Јас сум Американец, што значи, во општ случај,
го игнорирам зборот „фудбал“ доколку не вклучува
момци колку мене или Бруно
кои се залетуваат едни во други со страшно големи брзини.
Земајќи го тоа предвид, сепак беше многу тешко
да се игнорира фудбалот
во текот на последниве неколку недели.
Одам на Твитер и таму ги гледам сите тие чудни зборови што прв пат ги слушам
ФИФА, вувузела,
чудни вицови за октоподи.
Но она што навистина ми причинуваше стрес,
она што не можев да го разберам,
беше фразата „Кала а бока, Галвао“.
Ако имате користено Твитер во последните неколку недели,
веројатно сте ја сретнале.
Беше една од главните трендирачки теми.
Како еднојазичен Американец, очигледно не знам што значи фразата.
Па отидов на Твитер,
и прашав неколку луѓе ако може да ми објаснат што е „Кала а бока, Галвао“.
И за среќа, моите бразилски пријатели
беа многу спремни да помогнат.
Ми објаснија дека птицата галвао
е еден редок и загрозен вид папагал
што е во страшна, страшна опасност.
Всушност, ќе им дозволам ним да ви кажат малку повеќе за тоа.
Наратор: Неколку збора за галвао, една многу ретка птица
која потекнува од Бразил.
Секоја година, повеќе од 300 000 птици галвао
се убивани во текот на парадите на Карневалот.
Итан Зукерман: Очиггледно, ова е трагична ситуација,
која станува многу полоша.
Испаѓа дека галваото не е само папагал
што е многу убав и се користи за перјаници,
туку наводно има извесни халуциногени особини,
што значи дека постои страшен проблем
со злоупотреба на галвао.
Некои болни и ишчашени луѓе се фатени како шмркаат галвао.
Кој е страшно загрозен.
Добрата вест за ова е дека глобалната заедница --
повторно, според моите бразилски пријатели --
се вклучува да помогне.
Испаѓа дека Лејди Гага
објавила нов сингл --
всушност пет или шест нови синглови, колку што гледам --
насловени „Кала а бока, Галвао“.
И моите бразилски пријатели ме убедуваат дека
ако јас само ја твитувам фразата „Кала а бока, Галвао“,
10 центи ќе бидат дадени
за глобалната кампања
да се спаси оваа ретка и прекрасна птица.
Сега, повеќето од вас веќе свативте дека ова беше шега...
и тоа многу, многу добра.
„Кала а бока, Галвао“ всушност значи нешто многу различно.
На португалски тоа значи „Затни си ја устата, Галвао“.
И се однесува конкретно на овој тип, Галвао Буено,
кој е водечки фудбалски коментатор
за Реде Глобо.
И како што разбрав од моите бразилски пријатели
човеков е една обична машина за клишеа.
Тој може да го уништи и најинтересниот натпревар
со исфрлање клишеа едно по друго.
Така едни Бразилци отидоа на првиот натпревар
против Северна Кореjа,
го подигнаа овој транспарент, почнаа кампања на Твитер
и се обидоа да нè убедат сите останати
да ја твитуваме фразата: „Кала а бока, Галвао“.
Фактички, тие беа толку успешни во ова
што тоа беше главна тема на Твитер цели две недели.
Сега, има две --
има две лекции што може да се научат од ова.
А првата лекција, која мислам е доста вредна,
е дека не може да утнете
кога барате од луѓето да бидат активни на Интернет,
ако активизмот се состои само од ретвитување на една фраза.
Сè додека активизмот е толку едноставен,
прилично е лесно да се заврши работата.
Другата работа што може да ја научите од ова, попатно,
е дека има многу Бразилци на Твитер.
Ги има повеќе од пет милиони.
Што се однесува до претставување на национално ниво,
11 насто од бразилските корисници на Интернет се на Твитер.
Тоа е многу повисок број во однос на САД и Велика Британија
По Јапонија
тоа е втората најрепрезентативна земја според население.
Сега ако вие го користите Твитер или други социјални мрежи,
и немате сфатено дека
ова е простор со многу Бразилци во него,
тогаш сте како повеќето од нас.
Бидејќи карактеристично за социјалните мрежи
е дека меѓусебно контактирате со луѓето
со кои сте одбрале взаемно да си дејствувате.
И ако сте како мене, крупен, гиковски, бел, Американец,
тогаш претежно комуницирате со многу други гиковски, бели Американци.
И најверојатно не сте свесни
дека Твитер е фактички многу бразилски простор.
Исклучително изненадувачки за многу Американци е
дека тоа е исто така многу aфроамерикански простор.
Неодамна Твитер истражи некои работи.
Тие ја испитаа нивната локална популација.
Тие веруваат дека 24 проценти
од американските корисници на Твитер се Афроамериканци.
Тоа е околу двојно повеќе од процентот на Афроамериканци
во севкупното население на САД.
И повторно, тоа делуваше шокантно за многу корисници на Твитер,
но не би требало да биде.
А причината зошто не би требало да биде е дека на било кој ден
може да отидете на Трендирачки теми.
И можете да најдете теми
кои се скоро целосно афроамерикански разговори.
Ова е визуализација направена од Фернандо Виехас
и Мартин Вотенберг,
два одлични дизајнери на визуализации,
кои испитаа
податоци за сообраќајот на Твитер во тек на еден викенд
и во суштина откирја дека многу од овие трендирачки теми
се во основа сегрегирани разговори --
и тоа на неочекувани начини.
Излегува дека излеаната нафта е претежно разговор меѓу белци,
дека правење скара
е претежно разговор меѓу црнци.
А она што е лудо во врска со ова е
дека ако сакате да помешате кого гледате на Твитер,
буквално се работи за растојание од еден клик.
Ако кликнете на тагот за скара, има сосем различен муабет
со различни учесници.
Но општо земено, повеќето од нас не го прават тоа.
Ние завршуваме во оние филтрирани меурчиња, како што ги нарекува мојот пријате Илај Парисер,
каде ги гледаме луѓето кои веќе ги познаваме
и луѓето кои се слични на оние кои веќе ги познаваме.
И излегува дека најчесто не ја гледаме пошироката слика.
Сега, што се однесува до мене, ова ме изненади,
бидејќи ова не е она што Интернетот требаше да биде.
Ако се вратите на раните денови на Интернетот,
кога сајбер-утопистите како Ник Негропонте
пишуваа големи книги како „Да се биде дигитален“,
се предвидуваше дека Интернетот
ќе биде една неверојатно моќна сила
за израмнување на културните разлики,
што сите ќе нè стави на заедничко поле за една или друга мода.
Негропонте ја започна неговата книга со приказна
за тоа колку е тешко да се изградат врски
во светот на атомите.
Тој раскажува за тоа како на конференција за технологија на Флорида.
И гледа нешто навистина, целосно апсурдно,
т.е. шишиња од минерална вода Евиан на масата.
И Негропонте вели ова е лудо.
Ова е старата економија.
Тоа е економијата на поместување на овие
тешки, бавни атоми преку големи далечини што е многу тешко за остварување.
Ние одиме кон иднината на битови,
каде сè е брзо, бестежинско.
Тоа може да биде било каде во светот во било кое време.
И тоа целосно ќе го промени светот.
Сега, Негропонте беше во право за многу работи.
Но за ова целосно утна.
Излегува дека во многу случаи
атомите се многу помобилни од битовите.
Ако влезам во продавница во САД,
за мене е многу, многу лесно да купам вода
која е произведена на Фиџи,
и со голем трошок пренесена во САД.
Истовремено е изненадувачки тешко
за мене да погледнам игран филм од Фиџи.
Многу ми е тешко за да најдам музика од Фиџи за слушање.
Екстремно тешко ми е да најдам вести од Фиџи,
што е чудно, бидејќи таму, на Фиџи, се случуваат огромен број нешта.
Имаше државен удар. Владата е воен режим.
Имаше остри мерки за гушење на слободата на печатот.
Тоа всушност е место на кое веројатно би требало
да обрнеме внимание во овој момент.
Еве што мислам дека се случува.
Мислам дека ние обично ја гледаме многу
повеќе инфраструктурата
на глобализацијата.
Ги гледаме рамките кои овозможуваат
да се живее во овој поврзан свет.
А тие рамки вклучуваат нешта како авионските линии.
Вклучуваат нешта како кабли за Интернет.
Кога ќе погледнеме една мапа како оваа,
ни изгледа дека целиот свет е рамен
бидејќи сè е на растојание од еден или два скока.
Може да полетате од Лондон,
да завршите во Бангалор нешто подоцна истиот ден.
По два скока, веќе сте во Сува, престолнината на Фиџи.
Сè е тука.
Кога почнувате да гледате што всушност
тече низ овие мрежи,
добивате многу различна слика.
Почнувате да гледате како
се движат авионските летови на светско ниво,
па одеднаш откривате дека светот ни малку не е рамен.
Тој е исклучително рапав.
Има делови на светот што се многу, многу добро поврзани.
Има еден џиновски мост на небото
помеѓу Лондон и Њујорк.
Но погледнете ја мапава и може да го следите
ова, знаете, две или три минути.
Нема да видите многу авиони
што летаат од Јужна Америка кон Африка.
И ќе откриете дека има делови од светот
што се систематски отсечени.
Кога престануваме да ја гледаме инфраструктурата што го овозможува поврзувањето,
и погледнуваме што навистина се случува,
почнуваме да сфаќаме дека светот не функционира на истиот начин
на којшто мислиме дека функционира.
Па, еве го проблемот во којшто сум заинтересиран
во последнава деценија.
Светот, фактички, станува поглобален.
Станува поповрзан.
Повеќе проблеми се со глобален размер.
Поголем дел од нашата економија е со глобален размер.
Додека нашите медиуми секој ден стануваат сè понеглобални.
Ако сте ге гледале телевизиска програма во САД во седумдесеттите,
35 до 40 процент од вестите ќе беа од странство
во текот на вечерните емисии.
Тоа денес е паднато на 12 до 15 проценти.
И од ова како гледачи добиваме многу искривена слика за светот.
Еве слајд што Алиса Милер го покажа при говор на еден претходен ТЕД разговор.
Алиса е претседателка на Паблик редио интернешнал (Јавно радио инт.).
Таа направи картограм, што е во основа искривена мапа
врз основа на она што американските
телевизиски вести
покриваа во текот на еден месец.
И гледате дека кога ќе ја искривите мапата врз основа на внимание,
светот во американските ТВ вести
е во основа упростен на
овие џиновски надуени САД
и неколку други земји што сме ги нападнале.
И тоа во основа се темите со кои се исполнети нашите медиуми.
И пред да заклучите дека ова се однесува само на американските ТВ вести --
кои се морничави, а и јас се согласувам дека се такви --
мапирав и елитни медиуми како Њујорк тајмс,
и ја добив истата работа.
Кога ќе го погледнеме Њујорк Тајмс, или други елитни медиуми,
добивате слики на најбогатите нации
и на нации врз кои се врши агресија.
Излегува дека новите медиуми
исто така не се многу поразлични.
Еве една мапа направена од Марк Греем
кој работи во близина на Оксфордскиот институт за Интернет.
А ова е мапа на написи на Википедија
што се гео-кодирани.
И ќе забележите дека има голема пристрасност
кон Северна Америка и Западна Европа.
Дури и кај Википедиите,
каде што ние си создаваме наши сопствени содржини на Интернет,
има голема пристрасност кон местата каде што
живеат многу од авторите на Википедија,
наспроти остатокот на светот.
Во Велика Британија, може да си станете,
да си го соберете компјутерот кога ќе излезете од оваа сесија,
може да прочитате весник од Индија или од Австралија,
од Канада, или Господ да чува, од САД.
Но веројатно нема да го сторите тоа.
Ако го испитате конзумирањето на онлајн медиумите --
во овој случај, кај 10 земји кои се најголеми корисници на Интернет --
повеќе од 95 насто на читањето вести
е на домашни веб-сајтови за вести.
Ова е еден од ретките случаи во кои САД е всушност подобра од [Велика Британија],
бидејќи ние всушност сакаме да ги читаме вашите медиуми,
наспроти обратно.
Така што ова почнува да ме наведува
да размислувам дека ние сме во состојба која ја нарекувам
замислен космополитанизам.
Го гледаме Интернетот.
Си мислиме дка добиваме широк поглед на целиот свет.
Понекогаш налетуваме на страница на кинески,
и решаваме дека ние фактички ја имаме најголемата технологија направена било кога
која нè поврзува со остатокот на светот.
И забораваме дека поголем дел од времето
го трошиме да си провериме резултати на Ред сокс од Бостон.
А ова е реален проблем --
не само затоа што Ред сокс имаат лоша година --
туку ова е реален проблем бидејќи,
како што дискутираме тука на ТЕД,
вистинските проблеми во светот
интересните проблеми што треба да се решат
се глобални во размер и опсег,
бараат глобален разговор
за да се добијат глобални решенија.
Овае проблем што треба да го решиме.
Следат добрите вести.
Последните години, се дружам со овие луѓе.
Ова е група наречена Глобал војсис [Глобални гласови].
Ова е тим блогери од целиот свет.
Нашата мисија беше да ги оправиме светските медиуми.
Почнавме во 2004 година.
Можеби имате забележано, досега тоа баш и не ни успеа.
Ниту пак јас мислам дека ние сами,
реално може да го решиме проблемот.
Но колку повеќе размислувам на темата, повеќе си мислам
дека неколку работи што ги научивме по пат
се интересни лекции за како може да ја преповрземе
ако сакаме да ја користиме Мрежата за да добиеме поширок свет.
Првата работа што треба да се земе предвид
е дека има делови на светот
што се темни точки во однос на вниманието.
Во овој случај -- мапата на светот ноќе на НАСА --
тие буквално се во мрак поради недостаток на електрицитет.
На времето и јас мислев дека темна точка на оваа мапа
во основа значи дека нема да добиете медиуми од таму
бидејќи има поосновни потреби.
Она што почнувам да го сфаќам е дека
може да добиете медиуми, само треба ептен многу работа
и ви треба огромно количество охрабрувања.
Една од овие темни точки е Мадагаскар,
земја која е општо попозната по филмот од Дримворкс
наспроти тоа по што се знае
за прекрасните луѓе што живеат таму.
И така луѓето што го основаа
Фоко клубот на Мадагаскар
всушност не се грижеа за промена на имиџот на нивната земја.
Тие правеа нешто многу поедноставно.
Тоа беше клуб за учење англиски
и за учење работа со компјутери и Интернет.
Но она што се случи е дека Мадагаскар
доживеа насилен воен удар.
Повеќето независни медиуми беа затворени.
И средношколците
кои учеа да блогираат преку Фоко клубот
одненадеж открија дека зборуваат пред меѓународна публика
за демонстрациите, насилството,
за сè што се случуваше во земјата.
Така една многу, многу мала програма
основана за да ги донесе луѓето пред компјутерите,
кои ги објавуваа своите мисли и независни медиумски продукти,
испадна дека има големо влијание
на тоа што ние го знаеме за оваа земја.
Сега финтата со ова е дека претпоставувам
дека повеќето присутни тука не зборуваат малагашки.
Исто така претпоставувам дека повеќето од вас дури не знаат кинески --
што е на некој начин тажно ако поразмислите за тоа,
бидејќи тоа сега е најприсутниот јазик на Интернет.
За среќа некои луѓе се обидуваат да најдат начини како да го поправат ова.
Ако користите Гугл Хроум и отидете на веб-сајт на кинески јазик,
ќе забележите дека има една многу слатко кутивче од горе,
кое автоматски детектира дека страницата е на кинески
и многу брзо со едно кликнување на глувчето
ќе ви даде превод на страницата.
За жал, тоа е машински превод на страницата.
И додека Гугл е многу, многу добар за некои јазици,
преводот од кинески е всушност прилично ужасен.
И резултатите може да бидат прилично смешни.
Она што навистина го сакате -- она што јас навистина го сакам,
е еден ден да имаме можност да стиснеме копче
и да го испратите ова
на човечко суштество да го преведе.
А ако мислите дека ова е апсурдно, се лажете.
Во Кина постои група наречена Јеејан.
А Јеејан е група
од 150.000 доброволци
кои го користат Интернет секој ден.
Тие бараат најинтересни содржини на англиски.
Тие преведуваат околу 100 написи дневно
од големи весници, големи веб-сајтови.
И ги објавуваат на Интернет, бесплатно.
Ова е проект на еден тип по име Жанг Леи,
кој живееше во САД во текот на немирите во Ласа
и кој не можеше да поверува колку пристрасни
беа американските медиуми во известувањето за тоа.
Така си рече, „ако има едно нешто што може да го правам, тоа е да почнам да преведувам,
така што луѓето од овие земји
ќе почнат да се разбираат меѓу себе малку подобро“.
А моето прашање до вас е:
ако Јејан може да собере 150.000 луѓе
да го преведуваат англискиот Интернет на кинески,
каде е Јејанот на англиски јазик?
Кој се обидува да допре до Кинезите,
кои сега имаат 400 милиони корисници на Интернет?
Претпоставувам дека барем еден од нив има нешто интересно да каже.
Така дури и ако може да најдеме начин да преведуваме од кинески,
нема гаранции дека ќе може да го најдеме.
Кога ние бараме информации на Интернет,
во основа имаме две стратегии.
Користиме многу пребарување.
А пребарувањето е одлично ако точно знаете што барате.
Но ако барате среќни случајности,
ако сакате да налетате на нешто
што не сте знаеле дека ви треба,
нашата основна филозофија е да побараме преку нашите социјални мрежи,
да ги побараме нашите пријатели.
Што гледаат тие? Можеби и ние би требало да го погледнеме истото.
Проблемот со ова е дека всушност
она што на крај го добивате после некое време е мудроста на стадото.
Испаѓа дека се здружувате во стада со многу луѓе
кои веројатно се слични на вас,
кои имаат слични интереси.
И станува многу, многу тешко да добиете информации
од другите стада, од другите делови на светот
каде луѓето се здружуваат и зборуваат за нивните интереси.
Да се направи ова, во одреден момент,
ви треба некој кој ќе ве бутне надвор од вашето стадо и турне во друго.
Ви треба водич.
Така, ова е Амира Ал Хусани. Таа е уредник за Блискиот Исток за Глобал војсис.
Таа има една од најтешките работи на светот.
Покрај тоа што треба да ги спречува нашите израелски и палестински соработници
да се убијат меѓу себе,
таа мора да открива
што ќе ве интересира вас
за Блискиот Исток.
И во таа смисла на обидување да ве измести
надвор од вашата нормална орбита,
да се обиде да ве натера да обрнете внимание
кон приказна за некој кој
се откажал од пушење во текот на месецот Рамадан,
таа мора да знае по нешто за глобалната публика.
Таа мора да знае нешто за тоа кои приказни се достапни.
Во основа, таа е диџеј.
Таа е вешт човечки кустос
кој знае кој материјал ѝ е достапен,
кој знае да ја слуша публиката,
како и кој е способен да избере
и да ги подбутне луѓето напред на еден или друг начин.
Не мислам дека ова е задолжително алгоритамски процес.
Мислам дека она што е прекрасно во врска со Интернетот
е дека прави да е многу полесно
ваквите диџеи да допрат до поширока публика.
Јас ја познавам Амира.
И јас можам да ја прашам што да читам.
Но со Интернет, таа е во позиција да може
да им каже на многу луѓе што да читаат.
И вие може да ја слушате исто така,
ако ова е начин на кој би сакале да добиете поширока мрежа.
Кога еднаш ќе почнете да се ширите на овој начин,
штом еднаш почнете да ги осветлувате гласовите во темните точки,
штом ќе почнете да преведувате, да се однесувате како кустос,
може да завршите на некои прилично чудни места.
Ова е слика од мојот веројатно најомилен блог,
наречен АфриГеџет.
И АфриГеџет е блог што ја разгледува
технологијата во африкански контекст.
И специфично, нуди поглед на ковач
во Кибера во Најроби,
кој ја претвора осовината на Ландровер
во длето (наменето за длабење незагреан метал).
И додека ја гледате оваа слика, може да се фатите како се прашувате
„Зошто воопшто би ми било гајле за ова?“
А вистината е дека ова момче веројатно може да ви го објасни тоа.
Ова е Ерик Хршман. Можеби сте го виделе на конференцијава.
Тој го користи прекарот Бел Африканец.
Тој е истовремено многу познат американски гик,
но исто така тој е Кениец, роден во Судан, пораснат во Кенија.
Тој е премостувачка фигура.
Тој е некој кој буквално стои со по една нога во двата света --
едната во светот на африканската технолошка заедница,
другата во светот на американската технолошка заедница.
Така тој е способен да раскаже приказна
за овој ковач во Кибера
и да ја претори во приказна за наоѓање нови намени на технологијата,
за иновации поттикнати од ограничувањата,
за барање инспирација врз основа на повторна употреба на материјалите.
Тој познава еден свет
и наоѓа начин да го сподели тоа со друг свет,
при што е длабоко поврзан со двата.
Ваквите премостувачки фигури, прилично сум убеден,
се иднината на напорите за правење поширок свет
преку користење на вебот.
Но трикот со мостовите е дека, на крајот на краиштата,
ви треба некој кој ќе ги помине.
И тука почнуваме да зборуваме за ксенофили.
Така ако би се нашол во НФЛ (Национална лига за американски фудбал)
Верувам дека би го минувал времето вон сезона
лекувајќи ги моите рани, уживајќи во мојата куќа и така натаму --
можеби би снимил и хип-хоп албум.
Дахани Џонс,
кој е среден бек за Синсинати Бенгалс,
има малку поинаков пристап за овој период.
Дахани има телевизиска емисија.
Наречена е „Дахани го соборува светот“.
И секоја недела во оваа телевизиска емисија,
Дахани патува во различна земја.
Тој наоѓа по еден локален спортски тим.
Тренира со нив една недела и изигрува еден натпревар со нив.
А неговата причина за ова
не е само дека тој сака да стане мајстор во тајландски кикбокс.
Тоа е затоа што, за него,
спортот е јазикот
што му овозможува да ги искуси
целата ширина и чуда на светот.
За некои од нас тоа може да биде музиката. За некои од нас тоа може да биде храната.
За многумина од нас тоа може да биде литературата или пишувањето.
И сите тие дел од многуте различни техники
што ни дозволуваат да излеземе и да го погледнеме светот
и да си го најдеме нашето место во него.
Целта на мојов говор тука
не е да ги убедам луѓето во просторијава
радосно да ја прифатите вашата ксенофилија.
Претпоставувам -- со оглед на тоа што сте на конференција наречена ТЕДГлобал --
дека повеќето од вас се ксенофили,
без разлика дали го користите тој термин или не.
Наместо тоа, мојот предизвик е следниот.
Не е доволно да се донесе лична одлука
дека сакате поширок свет.
Мора да најдеме начини како да ги преспоиме
системите што ги имаме.
Мораме да ги поправиме нашите медиуми.
Мораме да го поправиме Интернетот. Мораме да го поправиме нашето образование.
Мораме да ја поправиме нашата политика за имиграција.
Мораме да ги разгледаме начините
за креирање среќни случајности,
за правење сеприсутно преведување,
како и да најдеме начини да ги прегрнеме
и славиме овие премостувачки фигури.
И мораме да откриеме како да култивираме ксенофили.
Тоа е она што јас се обидувам да го направам. Ми треба вашата помош.
(Аплауз)