Podsumowanie to niełatwa sprawa
na koferencji takiej jak ta.
Każdy już przemiawiał, wszystko zostało powiedziane.
Uznałam, że warto przypomnieć
o niektórych poruszonych sprawach
i podsunąć myśl, którą da się zabrać ze sobą
i rozwinąć w przyszłości.
Spróbuję to zrobić.
Chcieliśmy rozmawiać na temat "Afryka: Następny Rozdział".
Mówimy o tym dlatego,
że patrząc na przeszłość i teraźniejszość, wiemy że nie jest dobrze.
że patrząc na przeszłość i teraźniejszość, wiemy, że nie jest dobrze.
Takie właśnie zdjęcia suszy, śmierci i choroby
widzimy zazwyczaj.
Chcemy zobaczyć "Afryka: Następny Rozdział",
czyli zdrowego, uśmiechniętego, pięknego Afrykanina.
Warto również pamiętać o tym, co słyszeliśmy
na konferencji od pierwszego dnia,
czyli o tych wszystkich ważnych statystykach,
które pokazują, jak wygląda nasza obecna sytuacja,
i że kontynent radzi sobie dużo lepiej.
To ważne, że mamy platformę, na której można budować.
Nie będę się nad tym rozwodzić.
Dla odświeżenia pamięci powiem,
że poruszamy temat "Afryka: następny rozdział",
bo po raz pierwszy mamy platformę, na której można budować.
Sytuacja naprawdę jest dobra,
nikt nie oczekiwał, że kontynent może rowijać się tak szybko.
Po 20 latach wzrostu w skali 2%, osiągnęliśmy 5%,
a przewiduje się nawet 6 do 7%.
Zmalała inflacja.
O długu zewnętrznym mogłabym mówić bardzo długo,
bo sama pracowałam nad jednym z największych,
zmalał dramatycznie.
Jak widać, z niemal 50 bilionów
do 12 czy 13 bilionów.
Jest to ogromne osiągnięcie.
Zgromadziliśmy rezerwy w budżecie. Dlaczego jest to ważne?
Bo pokazuje możliwości naszych gospodarek, walut
i pozwala planować i rozwijać biznes.
Widzieliśmy też dowody, że ma to znaczenie,
ponieważ wzrósł napływ prywatnych inwestycji.
Chcę wam ponownie przypomnieć,
wiem, że widzieliście te statystyki wcześniej,
z 6 bilionów doszliśmy prawie do 18 bilionów.
W 2005 przelewy z zagranicy w jednej tylko Nigerii
skoczyły w górę - może nie skoczyły,
ale znacznie wzrosły.
W wielu krajach tak wygląda sytuacja.
Dlaczego jest to ważne? Bo pokazuje zaufanie.
Ludzie mają zaufanie.
Jeśli emigranci przywożą pieniądze do ojczyzny,
oznacza to,
że zaufanie do kraju wzrasta.
Zamiast odpływu mamy teraz przypływ kapitału.
Dlaczego jest to ważne?
To ważne, że udało nam się stworzyć tę platformę,
że prezydent Kikwete i inni przywódcy mówią:
"Musimy coś zmienić."
Stoimy w obliczu wyzwania.
62% populacji ma mniej niż 24 lata.
Co to znaczy?
To znaczy, że musimy skupić się na tym,
jak umożliwić młodym ludziom wydajne życie.
Trzeba stworzyć nowe stanowiska pracy,
chronić przed chorobami, zapewnić edukację.
Ale przede wszystkim wartościowe życie i to,
że stworzą produktywne środowisko
w naszych krajach, co umożliwi postęp.
W tym celu wkrótce po opuszczeniu rządu
założyłam biuro badania opinii publicznej w Nigerii.
Większość krajów nie bada opinii publicznej.
Ludzie nie mają głosu.
Nie ma szans dowiedzieć się czego chcą.
Zapytaliśmy niedawno o najbardziej naglący problem.
Podobnie jak w innych badanych krajach,
za najistotniejszy problem uznano pracę.
Wrócę do tego.
Przedtem jednak chcę o czymś wspomnieć.
Moim zdaniem następny etap tworzenia platformy,
która pozwoli nam posunąć się do przodu,
a nie wolno jej bagatelizować.
Zaledwie 5 - 7 lat temu
nie dałoby się mówić o nowym rodziale, bo tkwiliśmy w starym.
Tkwiliśmy w miejcu.
Gospodarki nie rozwijały się.
Wzrost per capita był ujemny.
Struktura mikroekonomiczna i platforma postępu
nawet nie istniały.
Pamiętajmy, ile włożono w nie wysiłku,
łącznie z naszymi próbami w Nigerii, o czym wspomniał Dele.
Tworzenie własnych programów zwalczania korupcji,
budowa instytucji i stabilizacja ekonomii.
Mamy więc platformę, na której możemy budować.
Sprowadza nas to do aktualnej debaty:
dotacje kontra sektor prywatny, kontra wymiana handlowa, itd.
Ktoś powiedział: bardzo mnie zniechęca,
że ta debata jest zbyt płytka.
A nie o to tu chodzi.
To podjęcie niewłaściwej debaty.
Chodzi o partnerstwo między darczyńcami rządowymi,
sektorem prywatnym i zwyczajnymi mieszkańcami Afryki,
którzy we własne ręce biorą odpowiedzialność za swoje życie.
Jak to wszystko połączyć?
Aby umożliwić postęp kontynentu,
trzeba zapewnić młodym ludziom pracę.
Należy pobudzić kreatywność Afryki,
co już tu w dużej mierze zobaczyliśmy.
Obawiam się, że zboczyliście z tematu.
Musimy zadać sobie pytanie:
jak połączyć te wszystkie zagadnienia,
by przyniosły oczekiwane rezultaty? (Oklaski)
I chcę wam coś powiedzieć.
Dla mnie, problem z dotacjami...
Nie sądzę, że Afrykanie popaść w drugą skrajność
i wstydzić się dotacji.
Afryka pomaga innym krajom.
Mo Ibrahim powiedział podczas debaty,
że marzy o dniu, w którym Afryka będzie nieść pomoc.
Odpowiedziałam: "Przecież już to robimy!
Anglia i USA nie powstałyby bez pomocy Afryki."
(Oklaski)
Mówię o surowcach wywiezionych z Afryki,
łącznie z ludźmi, którzy budowali te kraje!
Jeśli chcą się odwdzięczyć, nie trzeba się bronić.
Nie w tym problem.
Problem w tym, na co przeznaczamy darowizny.
Jak z nich korzystamy?
Czy skutecznie nimi kierujemy?
Chcę opowiedzieć,
czemu nie przeszkadza mi pomoc, jeśli jest dobrze użyta.
W latach .67 - 70 w Nigerii toczył się konflikt biafrański.
W połowie wojny miałam 14 lat.
Spędzałyśmy z matką dużo czasu gotując dla armii.
Mój ojciec był brygadzistą po stronie biafrańskiej.
Byłyśmy po stronie biafrańskiej.
Jadłyśmy raz dziennie, uciekając z miejsca na miejsce,
pomagając gdzie się dało.
W roku 1969 było naprawdę źle.
Nie jadłyśmy wówczas już prawie nic.
Dorośli i dzieci umierały z głodu.
Na pewno starsi z was
pamiętają tamte zdjęcia.
Byłam w samym środku tego wszystkiego.
Moja matka kilka dni chorowała na żołądek.
Myśleliśmy, że umrze.
Ojca nie było.
Był w wojsku.
Byłam najstarsza w domu.
Moja siostra zachorowałą na malarię.
Miała 3 lata, ja 15.
Miała wysoką gorączkę, próbowaliśmy wszystkiego,
bez większej nadziei, że pomoże.
Ktoś powiedział, że 10 km stąd jest lekarka,
która bada ludzi i daje leki.
Wzięłam siostrę na plecy. Miała wysoką gorączkę.
Przeszłam 10 km, niosąc ją na plecach.
Było bardzo gorąco. Byłam bardzo głodna.
Przerażało mnie, że jej życie zależy od tego, czy dojdę.
Słyszałyśmy o lekarce, która pomagała ludziom.
Szłam 10 km, krok za krokiem.
Na miejscu zobaczyłam wielki tłum.
Chyba z tysiąc ludzi próbowało wyważyć drzwi.
Pracowała w kościele. Jak się tam dostać?
Musiałam przeczołgać się pod ich nogami,
z siostrą na plechach,
dotarłam do okna.
Tamci próbowali wyważyć drzwi,
a ja wspięłam się na okno i wskoczyłam do środka.
Kobieta powiedziała, że przyszłam w ostatniej chwili.
Siostra już się prawie nie ruszała.
Podano jej chlorochinę, wtedy nie wiedziałam co to jest,
coś na nawodnienie
i inne leki, a potem usiadłyśmy w kącie.
Po dwóch - trzech godzinach, zaczęła się ruszać.
Przykryli ją kocami, bo zaczęła się pocić,
co było dobrym znakiem.
A potem obudziła się.
Kilka godzin później powiedziała, że możemy iść do domu.
Wzięłam ją na plecy.
Przeszłam z powrotem 10 km, jak na skrzydłach.
Byłam szczęśliwa. (Oklaski) Moja siostra żyła!
Dziś ma 41 lat, jest matką trójki dzieci
i jako lekarka ratuje innych.
Dlaczego o tym mówię?
Kiedy chodzi o nas, czy o kogoś bliskiego,
nie dbamy skąd i jaka jest pomoc.
Wówczas jest to nieważne! (Oklaski)
Chcemy tylko ocalić jej życie!
Już mniej ckliwie powiem, że ratowanie życia,
możliwe częściowo dzięki otrzymywanej pomocy,
ratowanie kogokolwiek: rolnika, nauczyciela, matki,
pozwala na ich produktywny wkład w gospodarkę.
Można to rozpatrzyć z ekonomicznego punktu widzenia.
Ludzie są produktywnymi czynnikami w gospodarce.
Uratowni przed HIV/AIDS, przed malarią,
będą mogli stworzyć podstawę produkcyjną naszej gospodarki.
Tym samym, jak ktoś wczoraj powiedział,
jeśli ich nie ochronimy i umrą,
ich dzieci będą ciężarem dla gospodarki.
Zatem z ekonomicznego punktu widzenia,
na bok odstawiając społeczny i humanitarny,
musimy ratować życie.
Z własnego doświadczenia wiem,
że zasoby trzeba wykorzystać produktywnie.
Z drugiej strony nie wierzę,
że jest to jedyne rozwiązanie.
Nasza debata powinna być bardziej złożona.
Powinniśmy zrobić z niej dobry użytek.
Co stało się w Europie?
Czy wiecie, że Hiszpania, członek Unii Europejskiej,
otrzymała 10 mld. dolarów dotacji od Unii?
Czy środki, które im przyznano,
są dla nich źródłem wstydu? Nie!
Unia dała 10 mld. Na co je przeznaczyli?
Byliście ostatnio na południu Hiszpanii?
Wszędzie są drogi, infrastruktura.
Dzięki temu cała południowa Hiszpania
mogła rozwinąć gospodarkę usługową.
Irlandia dostała 3 mld. dolarów dotacji.
Ich gospodarka jest jedną z najszybciej rozwijających sie w Unii.
Wiele ludzi, nawet z innych części świata,
jedzie tam w poszukiwaniu pracy.
Na co przeznaczyli te 3 mld. dotacji?
Na zbudowania super infostrady informacyjnej,
infrastruktury, dzięki której mogą wziąć udział
w rewolucji informatycznej.
A tym samym na tworzenie miejsc pracy.
Nie odmówili wzięcia pieniędzy.
Dziś Unia ma ręce pełne roboty przelewając dotacje.
Irytuje mnie, że skoro w Hiszpanii
można budować infrastrukturę, czyli drogi i autostrady .
to czemu nie biorą tych dotacji
do budowania infrastruktury w naszych krajach? (Oklaski)
Skoro mówimy czego nam potrzeba?
Martwi mnie, że mamy teraz tak wiele fundacji.
Mowa o Banku Światowym, MFW i odpowiedzialności.
I o Unii Europejskiej.
Są też osoby prywatne z dużymi majątkami.
Niektórzy na tej widowni mają własne fundacje.
Pewnego dnia fundacje będą miały dość pieniędzy,
by przejąć rolę oficjalnych dotacji, które dziś dostajemy.
Jestem im wszystkim bardzo wdzięczna,
ale boję się tego, co robią z naszym kontynentem.
Jeszcze jedno przyprawia mnie o ból żołądka.
Pojawił się nowy rodzaj przedsiębiorców ds. pomocy.
Jeżdżą z kraju do kraju
szukając jakichś zadań.
Nie jestem pewna, czy ich wsparcie
jest kierowane w odpowiednie miejsca.
Wielu z nich nie zna kontynentu.
Dopiero go odkrywają.
Często widzę, że nie pracują z Afrykanami.
Pracują sami! (Oklaski)
Często mam wrażenie,
że mało ich obchodzi wiedza Afrykanów.
Chcą nas odwiedzić, poznać sytuację
i podjąć decyzję.
Może jestem ostra w ocenie.
Ale martwię się, ponieważ te pieniądze są ważne.
Kto ich rozlicza?
Czy zasiadamy w zarządach podejmujących decyzje
na co przeznaczać fundusze?
Czy znów popełnimy dawne błędy?
Czy nasi prezydenci i liderzy
zwołali kiedyś tych ludzi i powiedzieli:
"Wasza fundacja ma duże środki,
za co jesteśmy wdzięczni.
Posłuchajcie, do czego te pieniądze są nam naprawdę potrzebne
i na co przeznaczyć pomoc".
Czy kiedyś do tego doszło? Nie.
Każdy z nich działa na własną rękę.
A za 10 lat, po wpompowaniu w Afrykę miliardów,
nadal będziemy borykać się z tymi samymi problemami.
Jest to beznadziejna perspektywa.
Nasza niezdolność do przejęcia kontrolii powiedzenia ofiarodawcom: "Chwileczkę".
Nie robi się tego, bo jest nas za wiele. Brak koordynacji.
Nie zwrócilismy się do Billa Gatesa, Fundacji Sorosa,
czy innych ofiarodawców i nie powiedzieliśmy:
"Chwileczkę. Naradźmy się.
Jako kontynent, oto nasze priorytety.
Na to chcemy przeznaczyć pieniądze."
Nie każdy z nich musi być przedsiębiorcą,
który wybada, co jest najlepsze.
Nie chcemy ich powstrzymywać. tylko pomóc w pomaganiu nam.
Jestem zawiedziona tym, że tak się nie dzieje.
Za 10 lat historia się powtórzy
i będziemy w tej samej sytuacji.
Problem w tym, jak wykorzystać
akty dobrej woli, które do nas docierają?
Co zrobić, by rząd odpowiednio porozumiał się
z prywatnymi fundacjami, z międzynarodowymi organizacjami,
i z sektorem prywatnym?
Mocno wierzę w sektor prywatny.
Ale nie może działać sam.
Pewnie jest kilka skutecznych pomysłów.
Podobno chodzi o mnożenie i rozpowszechnianie pomysłów.
Zastanówmy się, na co przeznaczyć część tej pomocy?
Powiedzmy naszym dobroczyńcom:
nie bójcie się infrastruktury!
Nie da się dbać o zdrowie bez infrastruktury.
Edukacja będzie lepsza,
jeśli zainstalujemy elektryczność i linie kolejowe, itp.
Rolnictwo rozwinie się dzięki drogom prowadzącym na targ.
Nie strońcie od tego.
Zainwestucje w to część swoich środków.
A potem zobaczymy, że takie połączenie
prywatnych, międzynarodowych i multilateralnych funduszy,
sektora prywatnego i afrykańskiego da się połączyć tak,
by pomoc umożliwiła postęp.
Tym właśnie może być pomoc.
Same dotacje nie rozwiążą problemów.
Ale mogą być katalizatorem.
Jeśli ich tak nie użyjemy, poniesiemy fiasko.
Chiny stały się w Afryce popularne.
Nie dlatego, że z głupi ludzie nie widzą,
że Chiny są tu po to, by zabrać surowce.
Otóż Chińczyków da się przekonać.
Jeśli powiemy: "Potrzebna nam tu droga",
pomogą ja wybudować.
Nie unikają infrastruktury.
Chiński minister finansów,
kiedy zapytałam, co robimy źle w Nigerii,
powiedział, że potrzebne są nam jedynie dwie rzeczy:
"Infrastruktura i dyscyplina.
Jesteście niezdyscyplinowani". (Oklaski)
Powtarzam to dla dobra kontynentu.
Potrzebujemy infrastruktury i dyscypliny.
Możemy stworzyć katalizator, który nam pomoże.
Zdaję sobie sprawę,
że zdrowie i edukację też trzeba zapewnić.
Twierdzę, że nie trzeba wybierać.
Zobaczmy jak partnerska pomoc umożliwi postęp. To raz.
Po drugie - sektor prywatny.
Ludzie boją się podejmować ryzyko na kontynencie.
Może przeznaczyć część pomocy na rodzaj gwarancji,
który ułatwiłby ludziom podejmowanie ryzyka?
(Oklaski)
Na koniec, bo stoją mi nad głową...
Skończył mi się czas?
Dobrze, pozwólcie na puentę.
Chcę żebyśmy wszyscy współpracowali,
nad pomocą dla kobiet, tworzeniem miejsc pracy. (Oklaski)
Dużo powiedziano o kobietach, nie będę powtarzać.
Ludzie - kobiety - tworzą miejsca pracy.
Badania wykazują,
że środki przekazane w ręce kobiet...
Badanie ekonometryczne,
raport Banku Światowego z 2000 roku wykazuje,
że efektem przekazania środków w ręce kobiet
są zdrowsze dzieci, więcej dla domu, dla gospodarki, itd.
Pomyślcie o tym.
Nie mówię, że mężczyźni nie są ważni.
Jeśli pominiemy mężczyzn, to co zrobią?
Wrócą niezadowoleni do domu,
tworząc problem, którego chcemy uniknąć.
Nie chcemy, by mężczyźni bili żony dlatego,
że one maja pracę, a oni nie.
A tak na marginesie, chcę podkreślić,
że wynika to stąd,
że mężczyźni zazwyczaj otrzymują więcej wsparcia.
Chcę wam uświadomić,
że środki w rękach Afrykanek to potężne narzędzie.
Są ludzie, którzy tworzą miejsca pracy.
Beatrice Gakuba zatrudnia 200 osób przy hodowli kwiatów w Rwandzie.
Ibukun Awosika z Nigerii ma firmę robiącą krzesła, chce ją powiększyć.
Potrzebuje dodatkowe 20 milionów.
Stworzy kolejne 100, 200 miejsc pracy.
Pomyślcie o tym, jak zgromadzić środki,
by przekazać pieniądze w ręce kobiet,
które są na nie gotowe:
ludziom chcącym rozwijać firmy i tworzyć nowe miejsca pracy.
Na koniec: jak zamierzacie wziąć udział
we połączeniu dotacji, rządu, sektora prywatnego
i pojedynczych Afrykanów?
Dziękuję. (Oklaski)