Tôi cá là chúng ta đều quen thuộc với khung cảnh này của đại dương,
nhưng sự thật là,
phần lớn đại dương không giống như thế.
Bên dưới khu vực được ánh nắng chiếu tới,
là một thế giới hoàn toàn khác
được biết đến như ‘Vùng bí ẩn’.
Ở độ sâu 200 đến 1000 mét dưới mặt nước,
ánh sáng mặt trời hầu như không chiếu tới,
các thực thể nhỏ di chuyển trong bóng tối,
trong khi các phát quang sinh học
cho chúng ta manh mối về sự sống đa dạng trong những khu vực này:
vi sinh, sinh vật phù du, cá.
Mọi sinh vật sống ở đây đều có khả năng thích ứng đáng kinh ngạc
trước những thách thức của môi trường khắc nghiệt.
Những động vật này hỗ trợ những kẻ săn mồi hàng đầu như cá voi,
cá ngừ, cá kiếm và cá mập.
Khu vực này có thể tồn tại gấp 10 lần sinh khối cá
so với hiểu biết của chúng ta.
Trên thực tế, có thể còn nhiều hơn tất cả phần còn lại của đại dương hợp lại.
Có vô số loài chưa được phát hiện ở những vùng nước sâu,
và cuộc sống ở đây gắn bó mật thiết với khí hậu trái đất.
Tuy nhiên, khu vực bí ẩn này hầu như vẫn chưa được khám phá.
Vẫn còn rất nhiều thứ chúng ta chưa biết về nó.
Nhưng chúng ta có thể thay đổi điều này.
Tôi đã bị thu hút bởi hải dương học chỉ bởi thử thách này.
Với tôi, nó đại diện cho giao điểm hoàn hảo
giữa khoa học, công nghệ và những ẩn số,
nhen nhóm cho rất nhiều đột phá trong khám phá sự sống trên trái đất.
Khi còn là sinh viên,
tôi đã tham gia thám hiểm băng qua Đại Tây Dương
với một nhóm các nhà khoa học sử dụng tia laser công suất cao
để đo lường các loại tảo siêu nhỏ.
Điều điên rồ xảy ra trong chuyến đi đó là
chúng tôi khám phá ra được những thứ mà mọi người đã hoàn toàn bỏ lỡ:
tế bào quang hợp nhỏ hơn so với suy nghĩ của tất cả mọi người.
Những tế bào quang hợp này được biết đến
như là những tế bào đa dạng nhất trên trái đất.
Khám phá tuyệt vời này được phát hiện nhờ vào công nghệ mới
giúp nhìn nhận cuộc sống dưới biển dưới một lăng kính mới.
Tôi tin rằng những khám phá đang chờ chúng ta trong vùng bí ẩn
sẽ còn vô cùng ngoạn mục.
Chúng ta biết quá ít về vùng biển này vì nó khó để nghiên cứu.
Nó vô cùng rộng lớn,
trải dài từ Bắc Cực đến Nam Đại Dương
và trên toàn địa cầu.
Mỗi nơi mỗi khác nhau.
Nó thay đổi nhanh chóng khi dòng nước và các sinh vật di chuyển.
Nó sâu thẳm, tối tăm, lạnh lẽo, và áp suất nước ở đó là rất lớn.
Những gì chúng ta biết rất hấp dẫn.
Bạn có thể đang tưởng tượng về quái vật khổng lồ ẩn nấp dưới đáy biển,
nhưng trái lại, sinh vật ở đây rất nhỏ,
như là cá lồng đèn này.
Và con cá trông hung tợn này được gọi là cá biển sâu.
Đây là loài động vật có xương sống dồi dào nhất trên trái đất.
chúng nhỏ đến nỗi mà một tá có thể chui vừa vào cái ống này.
Việc này thậm chí còn thú vị hơn,
khi mà kích thước nhỏ không thể ngăn chúng trở nên quyền lực thông qua số tuyệt đối.
Phương pháp thâm nhập sâu cho thấy rằng nhiều sinh vật tạo thành các lớp dày đặc.
Phần đỏ và vàng khoảng 400m trong dữ liệu này,
cho chúng ta thấy rõ điều đó.
Có rất nhiều âm thanh phát ra từ lớp này,
chúng thường bị nhầm với đáy đại dương.
Nhưng nếu để ý, thì không phải như vậy, bởi vì lớp này ở vị trí sâu vào ban ngày,
nhưng lại nổi lên vào ban đêm
và hiện tượng này xảy ra liên tiếp.
Đây thực sự là cuộc di cư lớn nhất của động vật trên trái đất.
Chúng xảy ra trên trái đất hằng ngày,
quét qua các đại dương trên thế giới trong một làn sóng lớn
những cư dân vùng bí ẩn di chuyển hàng trăm mét
lên vùng mặt nước để kiếm ăn vào ban đêm
và trở lại vùng nước sâu hơn, tối hơn để an toàn hơn trong ngày.
Kết nối giữa bề mặt và đại dương sâu thẳm bởi sự di chuyển này
có vai trò rất quan trọng.
Khi các loài động vật kiếm ăn gần bề mặt,
chúng mang khí cacbon theo thức ăn trở lại vùng nước sâu,
nơi một lượng khí cacbon có thể ở lại
và bị cô lập khỏi bầu khí quyển trong hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm.
Bằng cách này, việc di chuyển có thể giúp loại bỏ khí cacbonic
ra khỏi bầu khí quyển của chúng ta
và hạn chế các tác động của nóng lên toàn cầu với khí hậu trái đất.
Nhưng vẫn còn rất nhiều câu hỏi,
chúng ta không biết những loài nào đang di cư,
chúng ăn những gì,
chúng là thức ăn cho những loài nào,
hay lượng khí cacbon mà chúng có thể vận chuyển.
Tôi là một nhà khoa học, nghiên cứu cuộc sống dưới đại dương.
Với tôi, sự tò mò về những điều này là một động lực mạnh mẽ,
nhưng ở đây còn có nhiều hơn như thế.
Chúng ta cần trả lời những câu hỏi này và trả lời chúng một cách nhanh chóng,
bởi vì vùng biển này đang bị đe dọa.
Tàu của các nhà máy trên đại dương
đã hút
hàng trăm, hàng nghìn tấn động vật nhỏ giống tôm, gọi là nhuyễn thể.
Chúng bị nghiền ra làm thức ăn cho cá
để hỗ trợ nhu cầu ngày càng tăng của ngành nuôi trồng thủy sản
và để sản xuất các chất dinh dưỡng như dầu nhuyễn thể.
Ngành công nghiệp khai thác thủy sản sâu như thế này
tiến vào tầng nước giữa
có thể khởi xướng một loại cơn sốt vàng ở vùng biển này
hoạt động ngoài tầm kiểm soát của các quy định về đánh bắt cá quốc gia.
Điều này có thể không thể đảo ngược tác động quy mô toàn cầu
trên mạng lưới sinh vật biển và thức ăn.
Chúng ta cần phải đón đầu các tác động của việc đánh bắt
và nghiên cứu để hiểu tầm quan trọng của vùng biển này.
Tại Viện Hải dương học Woods Hole,
tôi thực sự may mắn khi được làm việc với những đồng nghiệp có cùng niềm đam mê này.
Cùng nhau, chúng tôi đã sẵn sàng để khởi động một cuộc khám phá quy mô lớn
về vùng biển bí ẩn này.
Chúng tôi đã có kế hoạch khả thi
với việc thám hiểm Bắc Đại Tây Dương,
nơi chúng tôi sẽ xử lý những thử thách lớn
bằng cách quan sát và nghiên cứu sự đa dạng đặc biệt của vùng biển này.
Loại khám phá đa chiều, đa tỉ lệ này
yêu cầu chúng ta tích hợp công nghệ mới.
Một ví dụ gần đây đã thay đổi suy nghĩ của chúng tôi.
Thiết bị theo dõi vệ tinh trên động vật như cá mập
hiện đang cho chúng ta thấy rằng nhiều kẻ săn mồi hàng đầu
thường xuyên lặn sâu vào vùng biển bí ẩn để kiếm ăn.
Thống kê các kiểu bơi của chúng và so sánh với dữ liệu vệ tinh
cho thấy các tụ điểm kiếm ăn của chúng
được liên kết với các dòng hải lưu và các đặc tính khác.
Chúng tôi từng nghĩ những con vật này kiếm ăn hoàn toàn ở vùng nước mặt.
Sự thật là chúng phụ thuộc vào vùng bí ẩn nhiều hơn.
Nhưng chúng ta vẫn cần nghiên cứu cách chúng tìm những khu vực kiếm ăn tốt nhất,
chúng ăn những gì ở đó
và chúng phụ thuộc bao nhiêu vào các con mồi ở vùng bí ẩn.
Chúng ta cũng cần công nghệ mới để khám phá liên hệ của chúng với khí hậu.
Bạn nhớ các thực thể này chứ?
Một số trong số chúng được sản xuất bởi động vật dạng sền sệt gọi là salps.
Salps giống như những máy hút bụi công suất cao,
hút sinh vật phù du và sản xuất những viên phân nén chìm rất nhanh -
có thể nói là nhanh hơn gấp 10 lần -
các viên phân có chứa cacbon được mang sâu vào lòng đại dương.
Đôi khi chúng tôi tìm thấy salps đi thành từng bầy rất lớn.
Chúng ta cần biết ở đâu, khi nào, tại sao và liệu
loại bồn rửa cacbon này có ảnh hưởng lớn đến khí hậu trái đất hay không.
Để đáp ứng những thách thức này, chúng tôi cần đưa công nghệ tiến xa hơn.
Chúng tôi sẽ triển khai camera và lấy mẫu trên rô bốt thông minh
để tuần tra độ sâu và giúp theo dõi cuộc sống bí ẩn của động vật như salps.
Phương pháp sonar nâng cao
sẽ giúp ta tìm ra có bao nhiêu loài cá và các động vật khác ở dưới đó.
Chúng tôi sẽ giải trình tự DNA từ môi trường trong một loại phân tích pháp y
để tìm ra những loài đang sống ở đó
và chúng ăn những gì.
Vẫn còn rất nhiều ẩn số về vùng biển bí ẩn này,
vậy nên cơ hội cho những khám phá mới gần như là không có giới hạn.
Hãy nhìn vào những sinh vật đẹp đẽ và hấp dẫn này,
chúng ta hầu như không biết gì về chúng.
Tưởng tượng xem còn bao nhiêu vẫn đang ẩn nấp dưới kia
chờ công nghệ tiên tiến hơn đến khai phá.
Đội ngũ các nhà hải dương học, kỹ sư và truyền thông chúng tôi
không thể giấu được niềm phấn khích tột độ này.
Nhưng đi cùng với nó là sự lo lắng, cấp bách.
Chúng ta không thể quay ngược thời gian về nhiều thập kỷ trước khi đánh bắt quá mức
trên nhiều khu vực của đại dương
từng được xem như không thể cạn kiệt.
Sẽ tuyệt vời thế nào nếu lần này chúng ta chọn làm theo cách khác?
Vùng bí ẩn thực sự là một nguồn lực chung toàn cầu.
Trước tiên chúng ta cần biết và hiểu về nó
để có thể trở thành người những thủy thủ có trách nhiệm
và sẽ đánh bắt cá một cách bền vững hơn.
Đây không chỉ là cuộc hành trình của các nhà khoa học,
nó dành cho tất cả chúng ta,
bởi vì những quyết định mà chúng ta đưa ra
trong những thập kỷ tiếp theo,
sẽ ảnh hưởng đến hình ảnh của đại dương
trong nhiều thế kỷ tới.
Xin cảm ơn.
(Vỗ tay)