Takvimler 5 Ağustos 2010'u gösteriyordu.
Kuzey Şili'de bulunan San Jose Bakır Madeni'nde yaşanan çok büyük bir çöküntü
33 kişiyi dünyanın en sert kayalarının 800 metre altında bıraktı
ki bu yaklaşık iki tane Empire State Binası'na denk gelir.
Bu gibi durumlar için hazırlanmış ufak bir sığınak vardı
ki orası çok sıcak, pis
ve iki kişiye 10 gün yetecek kadar erzağa sahipti.
Yeryüzünde, uzmanların
bir çözüm olmadığını anlamaları fazla uzun sürmemişti.
Elde bulunan sondaj teknolojisi, bu kadar sert ve derinde bulunan
kayaları işçilerin hayatını kurtaracak hızda
delecek kapasiteye sahip değildi.
Sığınağın nerede olduğu tam olarak bilinmiyordu.
Madencilerin hayatta olup olmadıkları bile belirsizdi.
Hatta komuta kimde o bile bilinmiyordu.
Yine de 70 günün sonunda, 33 işçinin hepsi canlı bir şekilde oradan çıkarıldı.
Bu, takım olmanın gücünü gösteren
örnek bir olaydır.
Peki "takım olma" nedir?
Takım olma doğaçlama yapılan ekip işidir.
Her türlü zorluk altında insanları
bir araya getirip iş birliği yapmaktır.
Bu farklılıklar uzmanlık alanı, mesafe, zaman dilimi vs. olabilir.
Amaç işi halletmektir.
Tuttuğunuz spor takımını düşünün çünkü bu farklı bir şeydir.
Spor takımları birlikte çalışırlar: O sihirli, maçı kurtaran anları düşünün.
Spor takımları antrenman yaptıkları için kazanırlar.
Ama antrenman yapma şartı, bir süre boyunca aynı elemanlara sahip olmaktır.
Şimdi takım olmayı düşünebilirsiniz.
Spor takımları, takım olmanın somutlaşmış halidir.
Sözlük tanımı şöyledir:
Ortak bir amacı başarmak için birbirine bağlı olan
sabit, sınırlı, makulen az kişiden oluşan grup.
Takım olmayı parkta yaptığınız, plansız maçlara benzetebilirsiniz.
Ki bu resmi, iyi antrenmanlı takım tanımına hiç uymuyor.
Sizce rövanş maçını hangi takım kazanır?
Cevap çok açık.
O zaman neden bu konuyu araştırıyorum?
Çünkü günümüzde çoğumuzun bu şekilde çalışması gerekiyor.
Bitmek bilmeyen hızlı, küresel işlemler,
değişken takvimlerimiz,
kısıtlı uzmanlıklarımız,
işlerimizi bitirmek için sürekli başka insanlarla birlikte çalışmamız gerekiyor.
Sabit takımlara sahip olma lüksümüz yok.
Eğer böyle bir lüksünüz varsa, bunu kullanın.
Ama bugün yaptığımız işlerin bir çoğunda
bu seçeneğe sahip değiliz.
Bunun geçerli olduğu yerlerden biri de hastaneler.
Ben de yıllar boyunca birçok araştırmamı orada gerçekleştirdim.
Hastaneler 7/24 açık olmak zorundalar.
Hastaların da hepsi birbirinden farklı.
Farklı ve benzersiz yönleriyle birbirlerinden ayrılıyorlar.
Hastaneye yatan bir hasta, kaldığı süre boyunca yaklaşık 60 civarı
tıbbi görevli görüyor.
Bu kişiler farklı zamanlarda ve özelliklerde geliyorlar.
Uzmanlık alanları da farklı.
Birbirlerinin isimlerini bile bilmiyor olabilirler.
Ancak hastanın en iyi hizmeti alabilmesi için birlikte çalışmalılar.
Bunu başaramazlarsa, trajik sonuçlar ortaya çıkabilir.
Tabii ki takım olma konusunda, ihtimaller hep yaşam ya da ölüm değil.
Bir animasyon yaratmak için gerekenleri düşünün,
ödül kazanan bir animasyon.
Disney Animation'u ziyaret etme şansına sahip olmuştum.
"Karlar Ülkesi" gibi harika yapıtlar yaratmak için
değişken şartlarda bir araya gelen
900 bilim insanı, sanatçı, öykü yazarı ve bilgisayar uzmanı
üzerinde araştırma yaptım.
Birlikte çalışıyorlar, aynı grupta iki kez bulunmuyorlar,
ileride ne olacağını bilmiyorlar.
Acil serviste hastalara bakmakla
bir animasyon oluşturmak
tabii ki çok farklı işler.
Ancak farkları çıkartınca birçok ortak yönleri var.
Farklı zamanlarda, farklı uzmanlıklara sahip olmalısınız.
Sabit roller veya sabit bir iş yok.
Daha önce yapılmamış birçok şey yapmanız gerekiyor.
Bunu da sabit bir takımda yapamazsınız.
Bu çalışma tarzı hiç kolay değil.
Ama dediğim gibi, artık çoğumuzun bu şekilde çalışması gerektiği için
bunu anlamamız lazım.
Ayrıca bunun karmaşık, tahmin edilemez işlerde
ve büyük problemleri çözmede
gerekli bir şey olduğunu düşünüyorum.
Unilever CEO'su Paul Polman bunu çok güzel anlatıyor.
Kendisi, "Bugün karşılaştığımız sorunlar çok büyük ve zorlular ki
bunları kendi başımıza çözemeyeceğimiz çok bariz,
başka insanları da dahil etmek bu yüzden güzel bir tevazu örneğidir."
Yiyecek ve su kıtlığı gibi sorunlar bireyler tarafından çözülemez.
Bir şirket bile bunu başaramaz.
Salt bir sektör bile.
Bu yüzden büyük takımlar oluşturmak için temaslar kuruyoruz.
Çok büyük takımlar.
Akıllı şehirleri düşünün.
Onlar hakkında söylenenleri duymuş olabilirsiniz:
Karışık tasarımlar, sıfır enerjili binalar,
akıllı mobilite,
yeşil, yaşanabilir, harika şehirler.
Gerekli söz oyunlarına ve vizyona sahibiz.
Tabii ki ihtiyaçtan bahsetmiyorum bile.
Gerekli teknolojiye de sahibiz.
İki büyük trend var.
Biri olan kentleşme, bizi daha kentsel bir gezegen yapıyor.
Bir de iklim değişimi var.
Bu iki trend, inovasyon için şehirleri hedef alıyor.
Günümüzde dünyanın farklı yerindeki insanlar
yeşil, yaşanabilir, akıllı şehirler
yaratmak için bir araya geliyorlar.
Bu büyük bir inovasyon meydan okuması.
Durumu daha iyi anlamak için
bir akıllı şehir yazılımı üzerine araştırma yaptım.
Gerçek bir şehir planlamacısı,
inşaat mühendisleri,
belediye başkanı,
bir mimar, birkaç müteahhit ve teknoloji firmaları bir araya geldi.
Amaçları sıfırdan bir akıllı şehir demosu yaratmaktı.
Projenin beşinci yılında fazla bir şey olmamıştı.
Altıncı yıl, hâlâ pek bir şey yok.
Görünüşe göre farklı sektörlerden
bir takım oluşturmak oldukça zormuş.
Pekâlâ...
Bu projede farkında olmadan
"profesyonel kültür çatışması" dediğim şeyi keşfettik.
Yazılım mühendisleri ve şehir planlamacıları
farklı düşünüyorlar.
Bayağı farklı:
farklı değerler, farklı zaman dilimleri -- zaman dilimleri farkı büyük bir fark --
farklı mesleki diller, farklı lisanlar.
Bu nedenle her zaman aynı fikirde olmuyorlar.
Bence bu çoğumuzun düşündüğünden daha büyük bir problem.
Doğrusu, bence profesyonel kültürel çatışması
hayalini kurduğumuz geleceği inşa etmemizin önündeki başlıca problem.
Bu yüzden anlamamız gereken bir problem.
Nasıl çözeceğimizi bulmamız gereken bir problem.
Peki takım olmanın iyi gideceğinden nasıl emin oluyoruz,
özellikle büyük takımlar için?
İşte bu, benim senelerdir, farklı iş yerlerinde, araştırmamla,
cevabını bulmaya çalıştığım soru.
Şimdi, bu sorunun cevabını bir an için görmeye başlamak adına
Şili'ye geri dönelim.
Şili'de farklı mesleklerden,
farklı şirketlerden, farklı sektörlerden
hatta farklı milletlerden yüzlerce bireyin
on hafta süren takım olma serüvenlerine şahit olduk.
Bu süreç ilerledikçe
pek çok fikirleri vardı, pek çok şey denediler,
deneme yaptılar, başarısız oldular,
her gün yıkıcı başarısızlıklarla karşılaştılar
ama toparlandılar, dayandılar
ve ilerledier.
Gerçekten orda şahit olduğumuz şey
oldukça gerçek bir mücadele karşısında
alçak gönüllü olabilmeleriydi,
özellikle çeşitli uzmanlıktan ve ayrıca milliyetten olan
bütün bu farklı bireylerin,
birbirlerinin ne sunduğu hakkında oldukça meraklı olabilmeleriydi.
Neyin işe yarayabilceğini hızlıca öğrenmek için risk almaya hazırdılar.
Nihayetinde, bu olağanüstü hikâyenin 17 gün sonunda
her yerden fikirler geldi.
Devlet tarafından kurtarmaya öncülük etmek için atanan
oldukça akıllı bir maden mühendisi olan André Sougarret'den geldi.
NASA'dan geldi.
Şili Özel Kuvvetleri'nden geldi.
Tüm dünyada gönüllülerden geldi.
Birçoğumuz, kendim de dahil olmak üzere, uzaktan izlerken
bu insanlar kayaları delerken yavaş, acılı aşama kaydettiler.
17. günde, sığınağa ulaştılar.
Bu gerçekten olağanüstü bir andı.
Sadece çok küçük bir yarıktan
bir dizi deneysel teknikler bulabildiler.
Sonraki 53 gün boyunca, o dar hayat bağı,
yeryüzünde geniş bir delik yaratmaya bir yol bulmak
ve aynı zamanda bir kapsül tasarlamak için takım olmaya devam ederken
yiyecek, ilaç ve iletişimin ulaşacağı yol olacaktı.
Kapsül bu.
Daha sonra 69. günde
itinali 22 saat süresince
madencileri teker teker çıkarmayı başardılar.
Peki profesyonel kültür çatışmasının üstesinden nasıl geldiler?
Tek kelimeyle liderlik derdim ama daha açık olayım.
Bir takım olurken
bazı liderlerin, her seviyedeki liderlerin cevapların onlarda olmadığının
gün gibi ortada olduğundan emin olabilirsiniz.
Buna "durumsal alçak gönüllülük" diyelim.
Uygun bir alçak gönüllülük.
Nasıl yapıldığını bilmiyoruz.
Daha önce de söylediğim gibi insanların çok meraklı olduğundan emin olabilirsiniz
ve bu durumsal alçak gönüllülük merakla birleştiğinde
yabancılarla risk almanızı sağlayan bir çeşit psikolojik güven yaratıyor.
Çünkü hadi yüzleşelim: çekinmeden konuşmak zordur, değil mi?
Yardım istemek zordur.
Eğer iyi tanımadığınız insanlar varsa
aptal bir fikir olabilen bir fikir sunmak zordur.
Bunu yapmak için psikolojik güvene ihtiyaç duyarsınız.
Temel insan mücadelesi demeyi tercih ettiğim şeyin üstesinden geldiler:
zaten biliyorsanız öğrenmek zordur.
Maalesef, bildiğimizi düşünmeye yatkınız.
Bu yüzden kendimize meraklı olmayı;
başkalarının sunacaklarına meraklı olmayı hatırlatmalıyız
ve bunu yapabiliriz.
Bu merak aynı zamanda bir tür yorumlama cömertliğine de neden olabilir.
Ama hepinizin bildiği başka bir engel var.
Eğer bilmeseydiniz bu odada olmazdınız.
Bunu açıklamak için "The Paper Chase" filminden bir alıntı yapacağım.
Bu arada Hollywood Harvard profesörünün böyle görünmesi gerektiğini düşünüyor.
Yargılamayı size bırakıyorum.
Bu meşhur sahnedeki profesör,
hukuk fakültesi birinci sınıfını karşılıyor ve şöyle diyor:
"Solunuza bakın. Sağınıza bakın.
Biriniz seneye burada olmayacak."
Mesaj neydi? "Ya ben ya sen."
Benim başarmam için sen başarısız olmak zorundasın.
Birçok organizasyonun artık yeni gelenleri bu şekilde karşıladığını sanmıyorum
ama yine de çoğu zaman insanlar zaten yetersizlik düşüncesiyle geliyolarlar.
Ya ben ya sen.
Kasıtsızca diğerlerini rakipler olarak görüyorsanız takım olmak oldukça zordur.
Bu yüzden bunun da üstesinden gelmeliyiz
ve bunu başardığımızda sonuçlar harika olabilir.
Abraham Lincoln bir keresinde şöyle demişti:
"O adamı pek sevmesem de onu yakından tanımalıyım."
Bunu bir düşünün --
Onu sevmiyorum ki bu onu yeterince tanımadığım anlamına geliyor. Olağanüstü.
Söylemeliyim ki
etkili bir takım olmak için ihtiyacın olan zihniyet bu.
Başarabilceğimizi biliyoruz.
Ama ne zaman geri adım atıp iletişime geçtiğimizde
mucizeler gerçekleşebilir.
Madenciler kurtarılabilir,
hastalar kurtarılabilir,
güzel filmler çekilebilir.
Bu konuma ulaşmak için bence bundan daha iyi bir tavsiye yoktur:
Soluna bak, sağına bak.
Yanındaki insanın eşsiz yeteneklerini, becerilerilerini ve umutlarını
ne kadar hızlı bulabilirsin?
Karşılığında seninkileri ne kadar hızlı aktarabilirsin?
Çünkü hiçbirimizin yalnız yapamayacağı yaratabilceğimizi bildiğimiz geleceği
inşa etmek için bizim bir araya gelmemiz önemli.
İhtiyacımız olan zihniyet bu.
Teşekkür ederim.
(Alkış)