Ne nuk investojmë në viktima,
ne investojmë në mbijetues.
Dhe në menyra të mëdha dhe të vogla,
tregimi i viktimes
ndryshon menyren sesi ne i shofim gratë.
Ju nuk mund të numroni në atë që nuk e shihni.
Dhe ne nuk investojmë në diqka që është e pakdukshme.
Mirpo kjo është ftyra e
frymzimit,
gjashtë vite më parë,
fillova të shkruaj për gratë ndërrmarrëse
gjatë dhe pasë konfliktit.
Unë vendos ta shkruaj një tregim ekonomik,
një i cili kishte karakteristika të shkelyqshme, që asnjë tjetvë nuk e kishte treguar,
dhe një për të cilin mendova që ka rendësi.
Dhe ai u be të jetë grua.
E lash lajmet në ABC dhe një karier të cilen e kam dashur në moshen 30
për një shkollë biznesi,
një rrugë për të cilen nuk kam ditur asnjëlloje gjëje.
Asnjëra nga gratë me të cilat isha rritur unë në Maryland
nuk kishin diplomuar nga kolegji,
e lash veten të konsiderohesha për një shkollë biznesi,
Mirpo ato ishin të detyruara për ti ushqyer fëmijet e tyre
dhe paguar qeranë.
Dhe unë e pash nga mosha a re
që të kesh një punë të sigurt dhe të fitosh para të mira për jetes
bëri ndryshim të madhë
për familjet të cilat kishin probleme.
Pra nese doni të flasim rreth punës,
pastaj duhet të flasim rreth ndërrmarrësis.
Dhe nese jeni duke folur për ndërrmarrësi
në konflikt dhe pas-konfliktit,
dhe pastaj duhet të flasës rreth grave,
sepse ato janë popullësia të cilen e kemi lën anash.
Rwanda menjëher pas genocidit
ishte 77 përqind femra.
Dëshiroj t'ju njoftoj juve me
disa prej ndërrmarrësve të cilat kam takuar
dhe të ndaj me ju atë që ata më kanë mësuar mbi vite.
Ika në Afganistan në vitin 2005
për të punuar në në një pjes të Financial Times,
dhe atj takova Kamila,
një grua e re e cila më tha mu se ajo sapo ishte dorzuar
një punë me komunitetin ndërkombëtar
e cila do kishte paguar atë rreth 2,000 dollar në muaj --
një shum astronomike në atë kontekst.
Dhe ajo kishte refuzuar, ajo tha,
spese ajo kishte startuar me biznesin e saj të ardheshme,
një ndërrmarrësi konsultuese
e cila do të mësonte aftësi biznesore
për burra dhe gra rreth e qark Afganistanit.
Bizneset, ajo tha,
që ishin me rëndësi kryesore për shtetin e saj.
Sepse pas largimit të gjat e të huajve,
biznesi do ti ndihmonte asaj të mbaj shtetin
në paqe dhe siguri.
Dhe ajo tha që biznesi ishte më teper i rendësishme për grat
sepse marrja e një page fiton rrespekt
dhe parja ishte fuqi për gratë.
Pra unë isha e mahnitur.
Mendova këtu ishte një grua e cila nuk kishte jetuar në paqe kurrnjëher
e cila disi tingëlloi të ishte kandidate nga "The Apprentice."
(Qeshen)
Pra e pyta atë, " Si në botë di kaq shumë rreth biznesit?
Përse je aq e pasjonuar?"
Ajo tha, " Oh Galye, faktikisht ky është biznesi imë i tretë.
Biznesi imë i pari ishte biznes i ëndrrave të ndërtimit
Fillona nen regjimin e Talibanit.
Dhe ai ka qen një biznes i shkelyer,
sepse ne sigurojmë punë për gra rreth e qark lagjes sonë.
Dhe ajo është saktësisht sesi unë u berë një ndërrmarrëse."
Mendoj rreth këti:
Këtu ishin vajzat të cilat u ballafaquan me rreziku
për ti berë endrrat e tyre realitet
gjat viteve në të cilat ato nuk mund të ishin edhe ne rregë.
Dhe në kohen kur ekonomia deshtoi
kur njerëzit shiten kukullat e bebeve dhe këpucet e tyre
dhe dyert dhe dritaret
vetem për të mbijetuar,
këto vajze berën ndryshimin
në mes të mbijetimit dhe vdekjes
për aq shumë.
Smund ta lija tregimin, dhe temen gjithashtu,
spese gjdokund që shkoja takoj me teper gra të tilla
të cilat askush nuk dinte per to,
apo dëshironte të dinte.
Pastaj shkova në Bosnje,
dhe heret në intervisten time unë u takova me një zyrtar ministrie
i cili that, " e dini , Gayle,
Nuk mendoj se kemi gra në biznes këtu në Bosnje,
mirpo është një gruar e cila shet djath këtu afer
në cepin e rrugës.
Ndoshta mund ta intervistosh atë."
Pra fillova të raportoi
dhe brenda dites unë takova Narcisa Kavazovic
e cila në atë pika ishte duke hapur një fabrik të re
në frontin e luftes në Sarajevë.
Ajo kishte filluar biznesin e saj
në formen e mbledhjes së garazhave,
jastër dhe mbajtse shtretrish
ajo dërgonte nëper tregje rreth e qark qytetit
që ti mbaj
23 apo 13 antarët e familjes
të cilet e dinin atë për mbijetes.
Në kohen kur une e takova, ajo ishte rreth 20 të punësuar,
shumica e tyre ishin gra,
të cilat dergonin djemet dhe vajzat e tyre në shkollë.
Deh ajo ishte vetem fillimi.
Takova gra të cilat udhëheqnin biznese të derivateve,
verërave
dhe madje edhe agjencionin më të madh në shtet për reklama.
Pra këto tregime sëbashku
behen një mbulesë triumfuese e biznesit.
Dhe kur ky rrëfim u postua,
E vendosa në kompjuterin tim dhe i'a dergova zyrtarit të ministrisë.
Dhe une thash, " Në rast se jeni duke kërkuar për ndërrmarrëse
për të marr pjes në konferencen e investimeve,
këtu ke disa gra."
(Duartrokitje)
Mirpo mendo për këtë.
Zyrtari i qeveris është përsoni i vetem
i cili automatikisht i vlerëson grat nen mikro.
Bazat, se a më paramendim apo ndryshe,
janë përvesive,
dhe kështu është imazhi mental i gabuar.
Nese e shef fjalen " mikrofinancave,"
ajo që të jen në mend?
Shumica e njerëzve thon gratë.
Dhe nese e shef fjalën " ndërrmarrës,"
shumica e njerëzve mendojnë burrat.
Përse është kjo?
Sepse ne shpresojm posht dhe mendoj në menyr të vogël
kur vjen puna tek gratë.
Mikrofinanca është një vegel shumë e fuqishme
e cila drejton tek vetbesimi dhe vetrrespekti,
mirpo ne duhet të lëvizmi përtej mikro-shpresimeve
dhe mikro ambicjeve për gratë,
spese ato kan shumë më teper shpresa për veteveten e tyre.
Ato dëshirojnë të lëvizin nga mikro tek ajo e mesme dhe përtej.
Dhe në shumë vende,
ato janë atje.
Në SHBA, gratë janë pronare biznesesh
ato do të krijojnë gjys miljoni punë të reje deri në 2018.
Në Koren e jugut dhe Indonezi,
gratë posedojnë mbi gjysm miljoni firma.
Kinë, gratë udhëheqin 20 përqind
të të gjitha bizneseve të vogla.
Dhe në boten në zhvillim në përgjëthsi,
Ajo figurë është 40 deri 50 përqind.
Pothuajse gjdokund ku unë shkoj,
unë takoj ndërrmarrëse shumë interesante
të cilat janë duke kërkuar të ken akces në financa, dhe në trege
dhe të themelojnë rrejtin e biznesve të tyre.
Shpeshë janë të injoruara
sepse janë të vështira ti ndihmosh.
Ëshë më e rrezikshem t'ju japim 50,000 dollar kredi
spesa t'ju japim 500 dolarë kredi.
Dhe siq e kishte vrejtur edhe banka botrore kohëve të fundit,
gratë jan të stokuara në gracka të produktivitetit.
Ato në biznese të vogla
nuk mund të marrin kapitalin që i nevoitet për tu zgjeruar
dhe ato në mikrobiznese
nuk mund të dalin prej tyre.
Kohëve të fundit ishte ne departamentein e shtetit në Washington
dhe takova një ndërrmarëse të pasjonuar nga Gana.
Ajo shise qokollata.
Dhe ajo kishte ardhur në Washington,
jo për të kërkuar lemosh apo ndonje mikrokredi.
Ajo kishte ardhur për të kërkuar një investim serioz
që të kishte mundësi të ndërtone një fabrikë
dhe ti blente paisjen që asaj i nevoiteshin
për të eksportuar qokollaten e saj
në Afrik, Evropë, dhe lindje të mesme
e kështu me radhë --
kapital i cili do ti ndihmonte asaj të punsonte
më teper se 20 përsona
të cilat tashme kanë punuar pët të,
dhe kapital i cili do të mbushte shtetin e saj
për një ngritje ekonomike.
Lajmi i mirë është
se ne e tashme e dim se qfar funksionon.
Teoria dhe evidenca empirike
tashme na kanë mësuar neve.
Neve nuk na duhet të invesojmë zgjedhje sepse ato i kemi --
kredi në para të rrjedhëshme
të bazuara në të ardhuara sesa në asete,
kredi të cilat përdorin sigurime kontraktuese sesa ato më kolaterale,
spese gratë shpeshëher nuk i posedojnë kredit.
Dhe Kiva.org, mirkrokredi,
faktikisht është duke eksperimentuar me mbilidhjen
të vogla dhe kredi të mesme.
Dhe ky ështe vetem fillimi.
Kohëve të funidit është berë goxa shumë e modes
për ta thirrur gratë " treget e bashkuara të tregjeve."
Unë mendoj se kjo është e paparë.
E dini përse?
Sepse - dhe une e them këtë si dikush që ka punuar në financa-
500 miljard dollarës më së paku
kan shukuar neper tregjet e bashkuara në dekadat e kaluara.
Sepse investitoret e panë si potencjal kthyes
në kohen e ekonomis së ngadalsuar,
dhe ata krijuan produkte financiare
dhe inovacjone financiare
për tregjent e bashkuara.
Sa e bukur do të ishte
nese ne do ishim të gatëshem ti rivendosim të gjitha fjalet që nuk dihen
me kuletat tona
dhe to investojmë 500 miljard dollarë
lirimin e potencjalit të grave në ekonomi.
Vetem mendoni për benifitet
kur vjen puna tek punët, produktiviteti,
punësimi, mbajtja e fëmijeve,
materniteti mortaliteti,
dhe shumkë më teper.
Sepse siq e kishte vrejtur edhe forumi i ekonomis botrore,
hapsirat e vogla të gjinive janë duke i përmisuar
me rritjen e konkurences ekonomike.
Dhe jo vetem shtetet në të gjith boten
kan eliminuar hapsirat e participimit
jo vetem një.
Pra lajmi i mirë
është se kjo është një mundësi shumë e mirë.
Kemi shumë hapsir për të rritur.
Pra e shihni,
kjo nuk është vetem berja mirë,
kjo është rreth rritjes globale
dhe punësimit globalë.
Është se si ne investojmë
dhe është ajo se si ne i shofim gratë.
Dhe grat nuk munden më të jenë
bash gjysma e popullësis
dhe një grup i veqant i interesit.
(Duartrokitje)
Shpeshëher i unë në disa diskutime shumë interesante me raporter
të cilat me thonë, "Gayle, këto janë rrëfime shumë të mira,
mirpo ju me të vërtet po shkruani për pritshmerit e tyre."
Tani kjo më benë të pauzoj për disa arësyje.
Së pari, për pritëshmerit,
janë shumë prej tyre
dhe ato janë të rendësishme.
Së dyti, kur ne flasim për burrat të cilet janë të suksesëshem,
ne i konsiderojmë ata
ikona apo pionir të inovacjonit
për tu ber të të pamundur.
Dhe kur ne flasim për gratë,
ata janë ndoshta pritëshmerit për të zhdumur
apo arbitrimit për tu injoruar.
Dhe më në fund,
nuk ka shoqëri ndonje vend të botes
i cili nuk është ndryshuar
pritur nga më të pritshmet.
Pra përse edhe ne të mos e festojmë rritjen
këta ndryshues dhe punë krijues
Sesa ti mbikqyrim ata?
Tema e resilences është diqka shumë përsonale për mua
dhe në një menyr më ka ndryshuar jeten time.
Mamaja ime ishte e vetme
e cila punoi në një kompani telefonike gjat dites
dhe shiste uje në plastika gjat nates
pra që unë të kem gjdo mundësi të mundëshme.
Ne blem kuponat e dyfisht
dhe menyra tjera të tregimit të rrëfimeve,
dhe kur ajo u sëmur me kancerin e katërt
dhe më nuk mundete të punonte
ne madje aplikuam për ushqim të stampuar.
Dhe kur unë ndihem keq për veten time
si një nentë apo dhjetë vjeqare,
ajo do të më thoshte mua, "e dashur, në një madhësi të tragjedis botërore,
e juaja nuk është atje."
(Qeshen)
Dhe kur unë po aplikosha në shkollen e biznesit
dhe u ndiva e sigurt se nuk mund ta beja
dhe askush nuk e kishte berë,
Shkova tek tezja ime e cila mbijetoj rrahjes me dore nga burri i saj
dhe u largua nga nje martes abuzive
vetem me dignitetin e saj.
Dhe ajo më tha mua,
" Kurr mos i importo limitet e njerëzve të tjerë."
Dhe kur unë i ankohësha gjyshes sime,
një veteran i luftës së dytë botrore
i cili punoi në një film për 50 vite
dhe i cili për përkrahu mua që nga mosha e 13,
që ishta e tmerruar
nese i rrëzoja nja detyr kumbulle në ABC
për një lidhje tejoqeanike,
Une kurr nuk do të gjeja punë tjetër,
ajo më tha, " Kiddo, do ti them dy gjëra.
Së pari,askush nuk e rrezon një të zonja,
së dyti, McDonalds gjithmon punëson."
(Qeshen)
Ti do të gjesh një pun. beje një hedhje."
Grua në familjen time
nuk kan pritëshmeri.
Gratë në këtë dhomë dha ato që na shiqojnë në Los Angjelos.
dhe ato në gjith boten
janë janë në pritshmeri.
Ne nuk jemi grup i veqant i interesit.
Ne jemi shumica.
Dhe për shumë më gjatë,
kemi nenvlerësuar vetveten
dhe jemi nënvlerësuar nga të tjerët.
Ka ardhu koha për ne të jemi lartë
kur vjen puna tek gratië,
të invesojm më teper dhe të zhvillojmë dollarët
për të përfituar gratë e gjithë botës.
Ne mund të bejmë ndryshimin,
dhe bërja e ndryshimit, jo vetem për gratë,
mirpo për një ekonomi globale
të cilës definitivisht i duhet kontributi ynë.
Sëbashku mund ta bejmë të sigurt
që ajo e quajtura pritëshmeri
të filloj ndryshojë.
Kur ne ndryshojmë menyren sesi ne e shofim veten tonë,
të tjerët do të na ndjekin.
Dhe është koha për të gjithë ne
për të menduar me të madhe
Faliminderit shumë.
(Duartrokitje)