Şirketim için yatırım toplarken
bir risk sermayedarı bana,
"Ashwini, bence birkaç milyon dolar toplayacaksın.
Şirketin de 50-70 milyon dolar edecek.
Gerçekten çok heyecanlanacaksın.
İlk yatırımcıların da gerçekten çok heyecanlanacaklar.
Bense çok üzüleceğim.
Yani ben buna para yatırmayacağım." dedi.
Dilimin tutulduğunu hatırlıyorum.
Kim 4-5 milyon dolar yatırdığı bir şirketin
bir şirketin 50-70 milyon dolara satılmasından mutsuz olur ki?
İlk defa bir kurucuydum.
Yatırım yapacak varlıklı kişiler tanımıyordum,
bir teknoloji şirketinin
en yaygın biçimli yatırımcıları olan risk sermayedarlarına gittim.
Hiçbir zaman başkan yardımcısını
böyle bir şeye yatırım yapmaya iten şeyin ne olduğunu düşünmedim.
Girişimciliğin altında çağında yaşadığımıza inanıyorum.
Şirket kurmak için hiç olmadığı kadar fazla fırsat var.
Ama bu inovasyona yatırım yapması için tasarlanan finansal sistemler
olan risk sermayesi
son 20-30 yılda gelişmedi.
Risk sermayesi, bir milyar doların üzerinde satılabilen
az sayıdaki şirkete büyük meblağlarda para döksün diye tasarlandı.
Başarılı olma potansiyeli olan birçok şirkete para akıtmak için değil,
benimki gibi daha küçük olanlara para akıtmak için tasarlandı.
Bu da yatırım alan fikirlerin sayısını,
kurulan şirketlerin sayısını
ve de aslında kimlerin bu parayı büyümek için aldığını sınırlandırdı.
Bence bu zor bir soruya mahal veriyor:
Girişimcilikle bizim amacımız nedir?
Eğer amacımız az sayıda milyar dolarlık şirketler kurmaksa
risk sermayesiyle devam edelim. İşe yarıyor.
Ama amacımız yeniliğe ilham vermek ve insanları her boyutta şirket kurmaları
için güçlendirmekse bu fikirlere
yatırım yapacak başka yollar bulmalıyız.
Girişimcileri ve yatırımcıları
tek bir katı finansal sonuca sıkıştırmayan
daha esnek bir sisteme ihtiyacımız var.
Sermayeye erişimi demokratikleştirmeliyiz.
2017 yazında bir teknoloji kursuna katılmak için
San Francisco'ya gittim.
Kursun bize nasıl risk sermayesi toplayacağımızı öğretmesi gerekiyordu.
Dışarıya çıktığımda
şirket sahipleri İlk Dijital Para Arzı (ICO) hakkında konuşuyorlardı.
İlk kez, ICO'lar yeni şirketler için risk sermayesinin topladığından
daha çok para toplamışlardı.
Programın ilk haftasıydı.
Tekila Cuması.
Kendilerini konuşmaktan alıkoyamıyorlardı.
"ICO toplayacağım."
Ta ki birisi çıkıp
"Bunu hep beraber yapsak ne hoş olurdu,
şirketlerimizin tüm değerini birleştiren bir ICO yapmalı
ve de grup olarak para toplamalıyız." diyene dek.
O noktada, bariz soruyu sormak zorundaydım,
"Çocuklar, bu ICO nedir?"
ICO'lar genç şirketlerin para toplamak için
değerlerine ve sağladıkları hizmetlere bağlı olarak
çıkardıkları para birimidir.
Para birimi bir şirketteki hisselere benzer şekilde hareket eder.
Tıpkı borsadaki gibi.
Çevrim içi işlem gördükçe değeri artar.
En önemlisi, ICO'lar yatırım havuzunu
birkaç yüz risk sermayesi firmasından,
yatırım için heyecanlı milyonlarca sıradan insana yaydılar.
Bu pazar daha çok parayı temsil etti.
Bu da daha çok yatırımcıyı.
Bu da yatırım alma şansının artması anlamına geldi.
İkna olmuştum.
Gerçi, bunu hep beraber yapmak fikri hâlâ biraz çılgınca geliyordu.
Şirketler yatırım için birbirleriyle yarışıyor
ve bir onay olmak yüzlerce toplantı sürüyor.
Bir yatırımcının önünde sadece kendi şirketim hakkında değil,
gruptaki tüm şirketler hakkında konuşup değerli 15 dakikamı harcamak
daha önce eşi görülmemiş bir şeydi.
Fakat, fikir tuttu.
Biz de yarışmaktansa iş birliği yapmaya karar verdik.
Her şirket kendi öz kaynağının yüzde 10'unu
yatırımcıların alıp satabileceği kripto paralara böldüğümüz
ortak bir havuza koydu.
6 ay ve 4 hukuk firması sonra --
(Kahkaha)
2018 Ocak'ta, yaklaşık 30 şirketin değerini
ve de tamamen yeni bir sermaye toplama yöntemini
temsil eden ilk ICO'yu başlattık.
Medyada ilgi odağı olduk.
Hakkımızda okuduğum en iyi başlık ise:
"Başkanlar, bunu okuyun ve ağlayın." oldu.
(Kahkaha)
Doğal olarak bizim fonumuz daha çeşitliydi.
Kurucuların yüzde 20'si kadındı.
Yüzde 50'si ise uluslararası.
Yatırımcılar da daha heyecanlıydı.
Daha iyi sonuçlar alma fırsatları oldu
çünkü risk sermayesinin aldığı komisyon ücretini kaldırdık.
Paralarını alıp tekrardan yatırım yapabilir, imkân dahilinde
daha çok yeni fikri daha hızlı fonlayabilirlerdi.
Ben bunun çok daha fazla yatırımcının başarılı olmasına izin veren
adil bir sermaye döngüsü yarattığına inanıyorum.
Zira, sermayeye erişim fırsata erişimdir.
Bizlerse, sermayeye erişimi demokratikleştirmenin
neler yapabileceğini henüz hayal etmeye başladık.
Kendi yatırım arayış sürecimin beni bu aşamaya getireceğini,
yaklaşık 30 şirketin yatırım almasına
yardım edeceğimi asla düşünemezdim.
Diğer girişimcilerin de sermayeye erişim için bilindik yöntemleri
takip etmektense yeni yöntemler üretmeye çalıştığını hayal edin.
Bu, inşa edileni de kimin inşa ettiğini de
uzun vadede ekonomiye olan etkiyi de değiştirir.
Bence bu bir sonraki milyar dolarlık şirkete
yatırım yapmaktan çok daha heyecan verici.
Teşekkürler.
(Alkış)