To historia o kapitalizmie.
To system, który kocham
za sukcesy i możliwości, jakie dał mnie i milionom innych.
Mając 20 kilka lat, zacząłem od handlu towarami,
głównie bawełną, na giełdzie.
W warunkach wolnego rynku, wszystkie chwyty dozwolone.
gdzie faceci w krawatach zachowywali się jak gladiatorzy,
walczący dosłownie i fizycznie dla zysku.
Na szczęście byłem dość dobry i mając 30 lat
mogłem przejść do bardziej szanowanego świata zarządzania finansami,
w którym spędziłem kolejne 30 lat, jako międzynarodowy makroprzedsiębiorca.
Przez ten czas widziałem wiele szaleństw rynkowych
i w wielu uczestniczyłem.
Niestety,
z przykrością donoszę, że jesteśmy chyba w kleszczach
jednej z najtragiczniejszych manii, przynajmniej w mojej karierze,
a manie nigdy nie kończą się dobrze.
Przez ostatnie 50 lat
jako społeczeństwo postrzegamy firmy i korporacje
w wąski niemal maniakalny sposób
jeśli chodzi o nadawanie im wartości.
Przywiązujemy wielką wagę do zysków,
kwartalnych dochodów i cen akcji
pomijając przy tym wszystko inne.
To tak jakbyśmy wydarli firmom ludzkość.
Normalnie tego nie robimy,
nie redukujemy celowo rzeczy do zbioru liczb,
które można układać jak klocki Lego.
Nie robimy tego w życiu osobistym.
Nie wartościujemy nikogo
według wysokości pensji albo wydolności kredytowej.
Stosujemy jednak podwójne standardy,
gdy chodzi o ocenę przedsiębiorstw.
I wiecie co?
To zagraża fundamentom naszego społeczeństwa.
Zaraz wyjaśnię.
Wykres przedstawia marże zysku firm przez ostatnie 40 lat,
w stosunku do osiągniętych przychodów.
Jak widać, osiągnęliśmy rekordowe 12,5%.
Udziałowcy mogą krzyknąć "Hurra!",
ale przeciętny pracownik w USA
nie dostrzeże tu nic pozytywnego.
[Procent dochodów przeznaczonych na wynagrodzenia
a różnica w pensjach pracowniczych i dyrektorskich]
Wyższe marże zysków nie dają wzrostu dobrobytu,
lecz zwiększają nierówności dochodowe.
To niedobrze.
Tak na wyczucie to ma ręce i nogi, prawda?
Jeżeli 10% amerykańskich rodzin
posiada 90% akcji,
to zabierają większość zysku wypracowanego przez firmy,
i zostawiają mniej majątku dla reszty społeczeństwa.
Nierówności dochodowe to niedobra rzecz.
Kolejny wykres, autorstwa The Equality Trust,
przedstawia sytuację 21 krajów
od Austrii przez Japonię po Nową Zelandię.
Pozioma oś wskazuje skalę nierówności w dochodach.
Im bardziej na prawo, tym ta różnica się zwiększa.
Pionowa oś wskazuje problemy społeczne i zdrowotne.
W tym przypadku im wyżej, tym gorzej.
Wskaźniki obejmują średnią długość życia, ryzyko ciąży nastolatek,
umiejętność czytania i pisania, swoboda przemieszczania i inne.
Amerykanie zastanawiają się zapewne,
gdzie w tym rankingu są Stany Zjednoczone?
Gdzie jesteśmy na tym wykresie?
Wiecie, co?
Jesteśmy dosłownie poza wykresem.
Tak, to my,
z największymi różnicami zarobkowymi
i największymi problemami społecznymi.
Można przeprowadzić proste prognozy makroekonomiczne,
by przewidzieć, że różnica między najbogatszymi i najbiedniejszymi
zostanie zniwelowana.
W historii tak się zawsze dzieje.
Dzieje się to zwykle w wyniku jednego z trzech wydarzeń:
rewolucji, wzrostu podatków albo wojen.
Na żadną z nich nie mam ochoty.
(Śmiech)
Jest sposób, by to osiągnąć
przez wdrożenie uczciwych zachowań w przedsiębiorstwach.
Wadliwy model obecnego funkcjonowania,
będzie wymagał ogromniej zmiany w zachowaniu.
Podobnie jak przy wychodzeniu z nałogu,
musimy najpierw przyznać, że mamy problem.
Mania na punkcie zysków
jest tak mocno ugruntowana,
że nie już dostrzegamy, jak krzywdzimy społeczeństwo.
Oto drobny, ale wstrząsający przykład.
Ten wykres przedstawia wkład korporacji w akcje dobroczynne
a procent zysków, nie z dochodów,
z ostatnich 30 lat.
Zestawcie to z poprzednim wykresem marży zysków firm,
a ja tylko zadam pytanie: czy to jest w porządku?
Przygotowując tę prelekcję pomyślałem:
"A co robi moja firma, co robi Tudor?".
Uzmysłowiłem sobie, że co roku przekazuję 1% zysków firmy
na organizacje dobroczynne.
I ja się mam za filantropa?
Kiedy sobie to uświadomiłem, miałem ochotę zwymiotować.
Sęk w tym, że ta mania jest tak zakorzeniona,
że nawet ludzie z dobrymi intencjami, nie wiedzą, że są jej częścią.
Nie zmienimy modelu zachowań w przedsiębiorstwach
przez samą korporacyjną filantropię czy datki dobroczynne.
Przy okazji - od tamtej pory dajemy cztery razy więcej.
(Brawa)
Dajcie spokój.
Da się to jednak zrobić przez promowanie sprawiedliwego zachowania.
Można na przykład zaufać systemowi,
który nas tutaj przywiódł, czyli wolnemu rynkowi.
Jakiś rok temu wraz z kolegami założyłem
fundację non-profit Just Capital.
Ma bardzo proste zadanie:
pomagać firmom i korporacjom
w opracowaniu sprawiedliwego funkcjonowania
przez stosowanie publicznego udziału
w określaniu kryteriów właściwych zachowań firm.
Nie ma dziś ogólnie przyjętego standardu,
którym firma czy korporacja może się kierować.
Tu wkracza Just Capital, który przez następne lata
będziemy przeprowadzać krajową ankietę
na reprezentatywnej grupie 20 000 Amerykanów,
by zbadać dokładnie, jakie ich zdaniem,
są kryteria określające słuszne zachowania.
Model, który będzie stosowany w USA,
można rozpowszechnić na cały świat.
Być może okaże się,
że najważniejsze jest tworzenie miejsc pracy,
które zapewnią utrzymanie,
albo tworzenie zdrowych produktów
albo pomaganie, a nie szkodzenie środowisku.
Nasza firma nie wie, co jest potrzebne i to nie my mamy decydować.
Jesteśmy jedynie posłańcami,
ale mamy całkowitą pewność i wiarę, że amerykańskie społeczeństwo
da sobie z tym radę.
We wrześniu pierwszy raz opublikujemy nasze dane,
a za rok znowu przeprowadzimy badanie.
Wtedy uczynimy dodatkowy krok
i zrobimy ranking 1000 największych firm w USA,
od numeru 1 po 1000.
Nazywamy to Indeksem Sprawiedliwości.
Jesteśmy niezależni, bezstronni, nie działamy dla zysku
i damy społeczeństwu USA platformę do wyrażenia opinii.
Być może za jakiś czas, kiedy ludzie dowiedzą się,
które firmy są najsprawiedliwsze,
zasoby ludzkie i ekonomiczne zaczną do się nich garnąć,
tym samym zwiększając ich zyski
i zysk dla całego kraju.
Kapitalizm przyczynił się do najważniejszych innowacji,
dzięki którym świat jest inspirujący i wspaniały.
Kapitalizm musi opierać się o zasadę sprawiedliwości
i szczególnie dzisiaj, gdy spogląda się
na rosnące każdego dnia podziały ekonomiczne.
Oblicza się, że 47% pracowników w USA
może stracić pracę przez następne 20 lat.
Nie jestem przeciwnikiem postępu.
Też chcę mieć samojezdny samochód i plecak odrzutowy.
Ale apeluję o przyjęcie zasady,
że w parze ze wzrostem bogactwa i zysków,
musi iść
większa odpowiedzialność społeczna przedsiębiorstw.
Adam Smith ojciec kapitalizmu powiedział:
"Jeśli zapomnimy o sprawiedliwości
wspaniała i ogromna struktura społeczeństwa,
w jednej chwili rozpadnie się na atomy".
Kiedy byłem mały i pojawiał się jakiś problem,
mama zwykła wzdychać, kręcąc głową:
"Trochę litości, trochę litości."
To nie pora na okazywanie nikomu litości.
Nadszedł czas, by pokazać uczciwość.
Możemy to zrobić, ja i wy,
zaczynając od naszych miejsc pracy.
Jeśli potraktujemy uczciwość na równi z zyskiem,
osiągniemy najpiękniejszą rzecz na świecie.
Odzyskamy nasze człowieczeństwo.
Dziękuję.
(Brawa)