ในปี ค.ศ. 2008
ตอนที่ฉันเพิ่งจะจบโรงเรียนดีไซน์ในปีแรก
และเป็นช่วงการวัดผลปลายปีด้วย
ซึ่งเป็นอะไรที่ทรมานนักเรียนดีไซน์มาก
โดยอาจารย์จะให้เราเอาผลงาน ทุกชิ้นที่เราทำในหนึ่งปี
มาวางแบบนโต๊ะ
แล้วก็ยืนข้าง ๆ ผลงานในขณะที่เหล่าอาจารย์
ที่ส่วนใหญ่คุณไม่เคยเห็นมาก่อน
ให้ความเห็นแบบตรงไปตรงมา
แล้วก็มาถึงโต๊ะของฉันขณะที่ยืน อยู่ข้าง ๆ โต๊ะ
ทุกอย่างวางเรียงอย่างเป็นระเบียบ
และฉันก็หวังว่าเหล่าอาจารย์จะเห็นว่า
ฉันพยายามแค่ไหน ในผลงานที่ฉันทำออกมา
ว่าใช้ได้จริงและยั่งยืน
แล้วฉันก็เริ่มจะประหม่า
เพราะเป็นเวลานานมากที่ไม่มีใครพูดอะไรเลย
มันเงียบกริบ
และแล้ว อาจารย์คนหนึ่งก็พูดขึ้น เขาพูว่า
"งานของคุณทำให้พวกเราปิติ"
ปิติงั้นหรือ
ฉันอยากเป็นนักออกแบบ เพราะฉันอยากแก้ปัญหาจริง ๆ
ปิติ มันก็ดี แต่มันช่างเบาบาง
ไม่มั่นคง
แต่ฉันก็ทึ่งด้วย
เพราะความปิติเป็นความรู้สึกที่ไม่แน่นอน
แล้วมันออกมาจากสิ่งของ ที่อยู่บนโต๊ะข้างฉันได้อย่างไร
ฉันถามเหล่าอาจารย์ว่า
สิ่งเหล่านั้นทำให้พวกเราปิติได้อย่างไร
สิ่งที่ดูมั่นคงเหล่านั้น ทำให้เราปิติได้อย่างไรกัน
พวกเขาลังเล อืมเออ และ ใช้มือแสดงท่าทางเยอะมาก
"ก็พวกมันแสดงให้เห็นแล้ว" พวกเขาพูด
ฉันเก็บของเที่ยวช่วงหน้าร้อน
แต่ฉันหยุดคิดเกี่ยวกับคำถามนี้ไม่ได้เลย
และสิ่งนี้ได้สร้างทางเดิน
ที่ฉันไม่เคยคิดว่าจะใช้เวลาถึง 10 ปี
เพื่อเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างสภาพโลก
และความลึกลับ เพ้อฝัน ของอารมณืที่เรียกว่า "ปิติ"
สิ่งที่ฉันค้นพบไม่ใช่แค่ความเชื่อมโยง
แต่สภาพโลกก็เป็นแหล่งพลังสำหรับเรา
ในการสร้างความสุข ชีวิตที่ดี
หลังจากคำวิจารณ์นั้น
ฉันคิด "ฉันรู้ว่าความรู้สึกปิติเป็นอย่างไร
แต่มันคืออะไรกันแน่"
ฉันพบว่าแม้แต่นักวิทยาศาสตร์ ก็ไม่ได้เห็นด้วยเสมอไป
และพวกเขาบางครั้งใช้คำว่า "ปิติ" "ความสุข" และ "ความคิดเชิงบวก"
สลับไปมา
แต่ที่ใช้ในวงกว้าง เมื่อนักจิตวิทยาใช้คำว่าปิติ
สิ่งที่พวกเขาสื่อคือ ประสบการณ์ ที่เข้มข้น ณ ขณะหนึ่ง
ของอารมณ์เชิงบวก
ที่ทำให้เรายิ้ม หัวเราะ และ ทำให้พวกเรากระโดดขึ้นลง
นี่เป็นเรื่องทางเทคนิค
ที่อารมณ์ความต้องการที่จะกระโดดขึ้นลง
ถูกวัดโดยนักวิทยาศาสตร์
มันต่างจากความสุข
ซึ่งวัดผลจากความรู้สึกดีในช่วงเวลาหนึ่ง
ความปิติ คือความรู้สึก ณ ช่วงเวลา
อย่างตอนนี้
เป็นสิ่งที่ฉันว่าน่าสนใจ
เพราะด้วยวัฒนธรรมแล้ว พวกเราหมกมุ่นกับการเอื้อมให้ถึงความสุข
และในระหว่างทาง เราก็มองข้ามความปิติไป
มันเลยทำให้ฉันคิดว่า
ความปิติมาจากไหน
ฉันเริ่มถามทุกคนที่ฉันรู้จัก
แม้แต่คนที่เพิ่งเคยเจอกันบนถนน
เกี่ยวกับสิ่งที่ทำให้พวกเขาเกิดความปิติ
ทั้งในรถใต้ดิน คาเฟ่ บนเครื่องบิน
ฉันแบบ "สวัสดีค่ะ ยินดีที่ได้รู้จัก อะไรทำให้คุณปิติคะ"
ฉันรู้สึกเหมือนเป็นนักสืบ
แบบว่า "คุณเจอมันครั้งสุดท้ายเมื่อไหร่
คุณอยู่กับใคร มันสีอะไร
มีใครเห็นอีกไหม
ฉันเหมือน แนนซี่ ดริว ออฟ จอย (Nancy Drew of joy)
(เสียงหัวเราะ)
หลังจากนั้นไม่กี่เดือนที่ทำแบบนี้ ฉันได้รู้ว่ามีสิ่งหนึ่ง
ที่กลับมาอยู่เรื่อย ๆ
มันเหมือนกับดอกซากุระ
ฟองสบู่
สระว่ายน้ำ และบ้านต้นไม้
บอลลูนลอยฟ้า และลูกตาของเล่น
(เสียงหัวเราะ)
แล้วก็ ไอศครีมโคน โดยเฉพาะอันที่มีท้อปปิ้ง
สิ่งเหล่านี้ดูจะเป็นที่นิยม ในทุกเพศ ทุกวัย ทุกเชื้อชาติ
ฉันหมายถึง ถ้าคุณลองนึกดู
พวกเราต่างหยุด แล้วมองฟ้า
เวลาที่มีโค้งสีสันหลากสีของสายรุ้ง
และพลุ
เราไม่จำเป็นต้องรู้ด้วยซ้ำ ว่ามันมีเพื่ออะไร
และเราต่างรู้สึกเฉลิมฉลองด้วย
สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่ความปิติ เฉพาะคนบางคนเท่านั้น
แต่ปิติกับคนเกือบทุกคน
พวกเราต่างมีความปิติสากล
และมีความเห็นร่วมกัน
มันทำให้ฉันมีความหวังลาง ๆ
การแบ่งขั้วการเมืองอย่างชัดเจน ในโลกที่เราอาศัยอยู่
บางครั้งมีผลกระทบต่อ ความรู้สึกของเราหลากหลายทาง
ที่ไม่อาจต่อต้านได้
และในเบื้องลึกทั้งหมดแล้ว
มีส่วนหนึ่งที่พวกเราแต่ละคน ต่างรู้สึกปิติในสิ่งเดียวกัน
และบ่อยครั้งที่พวกเรามัก บอกเล่าสิ่งเหล่านี้เป็นแค่ความสุขชั่วคราว
ความจริงแล้วพวกมันสำคัญมาก
เพราะสิ่งเหล่านี้เตือนให้พวกเรา รู้ว่าเรามนุษย์อย่างเรา
มีประสบการณ์ของสภาพโลกร่วมกัน
แต่ฉันยังจำเป็นต้องรู้
ว่าอะไรทำให้สิ่งเหล่านี้สร้างความปิติได้
ฉันมีภาพสิ่งเหล่านี้บนกำแพงสตูดิโอของฉัน
และทุกวัน ฉันจะมาดูและพยายามทำความเข้าใจ
แล้ววันหนึ่ง ก็ปิ๊งขึ้นมา
ฉันเห็นรูปแบบเหล่านี้
สิ่งของวงกลม
สีสันอันสดใส
รูปทรงที่สมมาตร
ความรู้สึกในแง่การละทิ้งและการเพิ่มพูน
ความรู้สึกเบาและการยกระดับ
เมื่อฉันคิดในแง่นี้
ฉันได้รู้ว่าแม้ความรู้สึกปิติ มันทั้งลึกลับและเข้าใจยาก
เราก็สามารถเชื่อมคุณลักษณะ
หรือที่นักออกแบบเรียกว่า สุนทรียะ
ที่มีรากศัพท์มากจากภาษากรีกว่า "ไอโทไม" (aísthomai)
แปลว่า ฉันรู้สึก ฉันสัมผัส ฉันเข้าใจ
และเมื่อรูปแบบได้บอกว่าคความปิติ เริ่มจากสัมผัส
ฉันเลยเริ่มเรียกพวกมันว่า "สุนทรียะปิติ"
สัมผัสแห่งความปิติ
และการค้นพบนี้
ฉันเริ่มเรียนรู้ตอนที่ฉันเดินไปรอบ ๆ
เริ่มจับจุดทีละเล็กละน้อย ของความปิติในทุกที่ที่ฉันไป--
รถโบราณสีเหลือง
หรืองานศิลปะเล็ก ๆ ฉลาดๆ บนถนน
มันเหมือนกับฉันมีแว่นตาสีแดงกุหลาบ
และฉันก็รู้แล้วว่าฉันหาอะไร
ฉันเห็นมันในทุก ๆ ที่
เหมือนกับความปิติเล็ก ๆ เหล่านี้ ถูกซ่อนจากสายตา
และในเวลาเดียวกัน
ฉันได้รู้ซึ้งอีกเรื่องหนึ่ง
ว่าถ้าสิ่งเหล่านี้สามารถนำความปิติมาให้เรา
แล้วทำไมโลกของเราถึงออกมาเป็นแบบนี้
(เสียงหัวเราะ)
ทำไมเราไปทำงานตรงนั้น
ทำไมเราส่งลูกไปโรงเรียนที่หน้าตาแบบนี้
ทำไมเมืองของเราถึงหน้าตาแบบนี้
และนี่เป็นสถานที่ทัศนะอุจาดมาก กับบ้านเรือนของผู้คน
ดูไม่มั่นคงมากในสายตาของพวกเรา
บ้านพักคนชรา
โรงพยาบาล
บ้านพักคนไร้บ้าน
อาคารสงเคราะห์
แล้วโลกของเรากลายเป็นแบบนี้ได้อย่างไรกัน
เริ่มต้นด้วยความปิติ
แต่แล้วเมื่อเราแก่ตัวลง
สีสันและการเจริญงอกงามเปิดทางให้เราตัดสิน
ผู้ใหญ่ที่แสดงออกว่าปิติอย่าง ชัดเจนมักถูกหาว่าเป็นพวกชอบทำตัวเด็ก
ไม่ก็มีความเป็นผู้หญิงสูง
หรือไม่จริงจัง
เป็นพวกเอาแต่ใจ
และนั่นทำให้เรารั้งความปิติไว้
แล้วทำให้พวกเราสร้างโลกที่เป็นแบบนี้ขึ้นมา
แต่ถ้าสุนทรียะของความปิติสามารถใช้ได้
ช่วยเราหาความปิติให้รอบตัวเราได้มากขึ้น
งั้นพวกมันควรใช้สร้างความปิติให้มากขึ้นไหม
ฉันใช้เวลาสองปีที่ผ่านมาตระเวนไปทั่วโลก
มองหาทางที่ต่างออกไปสำหรับคำตอบในคำถามนี้
และนี่นำฉันไปสู่งานของศิลปิน อะราคาวะ (Arakawa)
และบทกวีของ เมเดลีน จินส์ (Madeline Gines)
ที่เชื่อว่าสภาพแวดล้อมแบบนี้ฆ่าเราได้
ดังนั้นพวกเขาจึงสร้างอาพาร์ทเม้นต์
ที่เชื่อว่าจะย้อนวัยได้
และนี่คือหน้าตาของมัน
(เสียงหัวเราะ)
(เสียงปรบมือ)
นี่คือที่จริง นอกเมืองโตเกียว
ฉันใช้เวลาคืนหนึ่งที่นั่น ซึ่งมากเกินพอค่ะ
(เสียงหัวเราะ)
พื้นกระเพื่อมขึ้นลง
คุณเลยไม่สามารถเดินไปรอบ ๆ ได้
คล้ายการเด้งกระดอนไปรอบอพาร์ทเม้นต์
สีสันก็สดสว่างมากในทุกทิศทางเลย
ฉันไม่รู้ว่าฉันเด็กลงไหม
แต่ด้วยความพยายามในการสร้างอพาร์ทแม้นต์
ที่ทำให้เรารู้สึกเด็ก
กลับกลายเป็นว่าทำให้เรารู้สึกปิติ
และใช่ แต่มันมากไปนิดสำหรับชีวิตประจำวัน
แต่มันทำให้ฉันสงสัยว่าแล้วคนที่เหลือละ
พวกเรานำไอเดียเหล่านี้ กลับมาสู่โลกแห่งความจริงได้อย่างไร
ฉันเลยเริ่มไปพบเจอคนทีทำสิ่งคล้ายกันนี้
เช่น โรงพยาบาลที่ออกแบบโดย ศิลปินชาวเดนมาร์ค พอล เกิร์น (Poul Gernes)
หรือโรงเรียน
กลายเป็นพื้นที่สาธารณะระบายสี แบบไม่หาผลกำไร(พับบลิคัลเลอร์)
สิ่งที่น่าสนใจเกี่ยวกับพับบลิคัลเลอร์ ที่ฉันได้ฟังจากผู้บริหารโรงเรียน
บอกว่าผู้เข้าร่วมมีพัฒนาการ
ศิลปะกราฟิติก็หายไป
และเด็ก ๆ รู้สึกปลอดภัยขึ้น เมื่ออยู่ในโรงเรียนที่ทาสี
และนี่สนับสนุนงานวิจัยในสี่ประเทศ
แสดงให้เห็นว่าคนที่ทำงานในออฟฟิศที่มีสีสัน
จะตื่นตัวกว่า
มีความมั่นใจมากกว่า
และเป็นมิตรกว่าคนที่ทำงานในที่น่าเบื่อ ๆ
ทำไมถึงเป็นแบบนี้
ฉันเริ่มตามรอยความรักในสีของพวกเรา
เราพบกว่านักวิจัยบางคนเห็น ความเชื่อมโยงของวิวัฒนาการเรา
สี เป็นสิ่งแรกเริ่มของสัญลักษณ์ของชีวิต และพลังงาน
และเหมือนกันความอุดมสมบูรณ์
เราอยู่ในโลกที่การขาดแคลนคือสิ่งที่อันตราย
ความอุดมสมบูรณ์คือการอยู่รอด
ดังนั้นกระดาษแผ่นเล็ก
ที่เป็นส่วนหนึ่งของกระดาษโปรยในงานรื่นเริง
อธิบายเพิ่มถ้าคุณงงนะคะ
(เสียงหัวเราะ)
ไม่ได้ทำให้ปิติ
แต่พอหลากหลายชิ้นเข้า
คุณก็จะได้สสารแห่งความปิติของโลก
ไว้เต็มมือ
สถาปนิก เอ็มมานูเอล มอนโร ใช้ความคิดนี้ในงานออกแบบ
นี่คือบ้านพักคนชราที่เธอออกแบบ
ที่ซึ่งเธอใช้สีสันมากมายสร้าง ความรู้สึกสมบูรณ์พูนสุข
แล้วฉันสังเกตอะไรได้จากสิ่งเหล่านี้
และเหมือนว่านักประสาทวิทยา ศึกษาเรื่องนี้เหมือนกัน
พวกเราลองเอาคนเข้าเครื่อง เฟสเอ็มอาร์ไอ (fMRI)
เครื่องแสดงให้เห็นภาพ สิ่งของเหลี่ยมมุมและทรงกลม
แล้วสิ่งที่พวกเขาเจอคือต่อมทอนซิล
ส่วนหนึ่งของสมองเชื่อมกับ ความกลัว และประหม่า
ฉายแสงเมื่อคนมองเห็นสิ่งของมีเหลี่ยมมุม
แต่ไม่ฉายแสงพอมองของกลม ๆ
พวกเขาคิดว่าเป็นเพราะเหลี่ยมมุมในธรรมชาติ
มักเป็นสิ่งของที่เป็นอันตรายกับเรา
เลยกลายเป็นจิตใต้สำนึก ทำให้ระมัดระวังเกี่ยวกับรูปร่างเหล่านี้
แต่รูปร่างโค้งเว้ากลับทำให้เราสบาย
คุณสามารถเห็นได้ชัดใน โรงเรียนประถม แซนดี้ ฮุก
หลังการบุกยิงปี ค.ศ. 2012
สถาปนิก ซีกาลส์ และหุ้นส่วน
รู้ดีว่าพวกเขาต้องสร้างอาคาร ที่ให้ความปลอดภัย
พวกเขาอยากสร้างอาคารที่ให้ความปิติ
อาคารเลยเต็มไปด้วยส่วนโค้งเว้า
รูปร่างคลื่นวาดผ่านทั่วตึก
มีกระโจมแกว่งไกวอยู่หน้าทางเข้า
และทั้งอาคารโค้งเอนมาทางเข้า
เหมือนกำลังคำนับต้อนรับ
ช่วงเวลาปิติแต่ละครั้งนั้นเล็ก
แต่เมื่อเวลาผ่านไปสั่งสมมากขึ้นเรื่อย ๆ จนเราเป็นส่วนหนึ่งของมัน
แทนที่เราจะตามหาความสุข
สิ่งที่เราควรทำคือโอบกอดความปิติ
และหาทางให้เราเจอสิ่งเหล่านี้ให้บ่อยขึ้น
ในเบื้องลึกของเรา
เราทุกคนต่างมีแรงกระตุ้น ที่จะหาความปิติรอบตัว
และมันมีเหตุผลด้วย
ความปิติไม่ใช่เรื่องความฟุ่มเฟือย
มันเชื่อมโดยตรงกับพื้นฐาน สัญชาตญาณเพื่อความอยู่รอดของเรา
ในเบื้องต้น
การผลักดันไปถึงความปิติ คือการนำพาสู่ชีวิตด้วย
ขอบคุณค่ะ
(เสียงปรบมือ)
ขอบคุณ
ขอบคุณค่ะ
(เสียงปรบมือ)