Üçüncü sınıfta olduğum bir sabah, annemin beni
Ganalıların ana yemeklerinden "fufu" ile okula gönderdiğini hatırlıyorum.
(Gülüşler)
Fufu, manyoktan yapılan ve koyu turuncu bir rengi olan
hafif bir çorba ile servis edilen, ve içerisinde tavuk ve/veya biftek
bulunan beyaz nişasta yumağıdır.
Kokulu, lezzetli bir yemektir
ve annem soğuk bir günde beni sıcak tutacağını düşünmüştü.
Yemeğe gidip termosumu açarken
havaya bu yeni kokuyu saldım
ve arkadaşlarım bunu iyi karşılamadı.
(Gülüşler)
İçlerinden biri "O nedir?" diye sordu.
"Fufu" dedim.
(Gülüşler)
"Iyy, gülünç kokuyor. Fufu nedir?" diye sordular.
Tepkileri, iştahımı kaybettirdi.
Anneme, beni okula bir daha fufu ile göndermemesi için yalvardım.
Ondan bana sandviç, erişteli çorba ya da
arkadaşlarımın yediği diğer herhangi bir yemekten yapmasını istedim.
Bu, aileme özgü olanla
herkes için ortak olan şeyler arasındaki ayrımı ve
neyin Gana'ya, neyin Afrika'ya, neyin Amerika'ya özgü olduğunu
farketmeye başladığım
ilk andı.
Ben, birinci nesil Amerika'lıyım.
Ebeveynlerimin ikisi de göçmen.
Aslına bakarsanız, babam Gabriel ABD'ye neredeyse 50 yıl önce geldi.
New York'a
Batı Afrika'da, Gana'nın kuzey bölgeside bulunan Kumasi isimli
şehirden geldi.
Okumak için geldi, muhasebede lisans diplomasını aldı
ve en sonunda muhasebeci oldu.
Annem Georgina, ona bir yıl sonra katıldı.
Modaya ilgisi vardı
ve Lower Manhattan'da bir dikim fabrikasında çalıştı,
ta ki kendi giyim mağazasını açmaya yetecek parayı biriktirene kadar.
Kendimi bir Amerikalı,
ve Afrikalı
ve Ganalı olarak görüyorum.
Ve dünyada, bu farklı sınıflandırmalar yüzünden
hokkabazlık yapan milyonlarca insan var.
Jamaikalı-Kanadalı veya Koreli-Amerikan veya Nijeryalı-Britanyalı olabilirler.
Ancak, bizim hikâyelerimizi ve deneyimlerimizi farklı kılan şey;
ailelerimizinkinden farklı ülkelerde doğup büyümemiz
ve bu, dar bir objektiften görüntülendiğimiz için
yanlış anlaşılmalara neden olabilir.
New York'ta büyüdüm, ki burası ABD'deki her yerden
daha büyük oranda göçmene ev sahipliği yapıyor.
New York gibi bir yerde büyüyen birinci nesilden birinin
kendi yerini bulmasının kolay olacağını düşünebilirsiniz.
Ama çocukluğum boyunca,
öyle anlar oldu ki ait olduğum farklı dünyalara dair
anlayışımı biçimlendirdi.
Beşinci sınıftayken bir öğrenci bana,
ailemin mülteci olup olmadığını sordu.
Bu kelimenin ne anlama geldiğini bilmiyordum.
Ailesinin ona; ölümden, açlıktan ve hastalıktan
kaçmak için Afrika'dan ABD'ye gelen insanların mülteci olduğunu
söylediğini anlattı.
Sonra ben, komik olduğundan değil genelleme yapılışından dolayı
biraz da gülerek aileme sordum.
Ve bana, Gana'da yeterince yiyecek yemekleri olduğunu,
ABD'ye isteyerek geldiklerine dair güvence ettiler.
(Gülüşler)
Bu sorular ben yaşlandıkça biraz daha karmaşık hâle geldi.
Çok sayıda siyah Amerikalı öğrencisi olan
bir okula ilk kez ortaokulda gittim,
ve birçoğu neden onlardan farklı konuştuğumu ya da ebeveynlerimin
onlarınkinden neden farklı göründüğünü anlayamıyordu.
"Sen siyah mısın ki?" diye bir öğrenci sormuştu.
Yani, siyah olduğumu sanıyordum.
(Gülüşler)
Ten rengimin bunun icabına baktığını sanıyordum.
(Gülüşler)
Bunu babama sordum ve benimle, ABD'ye ilk geldiği zamanlarda
kendi yaşadığı önemli kafa karışıklıklarını paylaştı.
Gana'dayken herkesin siyah olduğunu, o yüzden bunun hakkında
hiç düşünmediğini anlattı.
Ancak ABD'de bu bir şey idi.
(Gülüşler)
Ama şöyle derdi "Ancak sen bir Afrikalısın.
Bunu hatırla."
Ve bunu vurgulardı,
her ne kadar kıtadaki birçok Afrikalı beni yalnızca bir Amerikan olarak
görse de.
Bu yanlış düşünceler ve karmaşık kültürel sorunlar
çocukların sorgulaması gereken şeyler değiller.
Yetişkinler, göçmenlerin kim olduğunu bilmiyor.
Eğer güncel trendlere bakarsak,
eğer size, ABD'de en hızlı büyüyen
göçmen nüfusu sorsam;
kim olduğunu sanıyordunuz?
10 kişiden dokuzu Latinler derdi,
ama aslında Afrikalı göçmenler.
Peki, akademik anlamda?
En eğitimli göçmen nüfus kim?
Birçok kişi Asyalılar olduğunu farzeder, ancak gerçekte Afrikalı göçmenler.
Politik konularda bile,
Sözde "seyahat yasağı" konulan sekiz ülkeden üçünün
Afrika ülkesi olduğunu
biliyor muydunuz?
Birçok kişi, hedef gösterilen Müslümanların
sadece Orta Doğu'da yaşadığını farzediyor
ancak yasaklanan insanların birçoğu Afrikalı.
Bu eğitim, politika ve dine ilişkin sorunlarda
göçmenler hakkındaki çoğu tahminimiz yanlış.
Hatta, iş yerinde çeşitlilik ve dahiliyet gibi bir şeye baksak ve
eğer size hangi cinsiyet-etnik kimlik kombinasyonunun
üst düzey yönetici pozisyonuna en az terfi edildiği sorsam,
kim olduğunu sanıyordunuz?
Bu defa cevap, Afrikalılar değil.
(Gülüşler)
Ve siyah kadınlar ya da erkekler değil,
Latin kadınlar ya da erkekler de değil.
Asyalı kadınlar, en az terfi edilenler.
İnsanların bu hikâyelere erişimini kolaylaştırmak için
tekniği kullanan bir dijital hikâye anlatıcısı olarak,
bu hikâyeleri ve sorunları yakalamak işimin bir parçası.
Bu yıl, Enodi denilen bir proje için portrelerin ve yeni hesapların olduğu
online bir galeri açtım.
Enodi'deki amaç;
büyüdüğümüz ve kökenlerimizin olduğu ülkeler ile "siyahlık" denilen kavram için
tıpkı benim gibi bu hısımlığı taşıyan
birinci nesil göçmenlere dikkati çekmek.
Birbirlerinden farklı ana vatanlarında yanlış anlaşılan birçoğumuza
siber ev olması için bu alanı oluşturdum.
ABD, Kanada, Britanya ya da Almanya'daki sayısız evde,
kökenlerinin olduğu ülkelerle bağ kurabilmek için
kısa çizgiler kullanan
milyonlarca Enodi var.
Aslına bakarsanız, tanıdığınız birçok kişi Enodi.
Aktör Issa Rae ve Idris Elba, Enodi.
Colin Powell,
eski Başsavcı Eric Holder,
ABD'nin eski başkanı Barack Obama,
hepsi Afrikalı ya da Karayipli göçmenlerin çocukları.
Ama, hakkımızda ne kadar biliyorsunuz?
Bu karmaşık yolculuk,
sadece birinci nesil arkadaşların deneyimleri değil.
Kuzey Amerika ve Avrupa'daki
insanların hayatları ve kültürleriyle çok iç içe olduğumuz için,
sizin tarihiniz ve geleceğinizde
ne kadar kritik olduğumuza şaşırabilirsiniz.
Bu yüzden bizimle muhabbet kurun,
göçmenlerin gerçekte kim olduklarını keşfedin;
bize, karakterize etmeden
ya da sınırlı medya anlatılarını,
hatta nasıl biri gibi gözüktüğümüzü hariç tutarak bakın.
Kültürlerin buluşma noktasında yürüyoruz
ve eğer bu noktada yeni bir koku ya da size farklı gelen bir şey olursa;
(Gülüşler)
burnunuzu kıvırmayın.
Sizinle paylaşmamızı isteyin.
Teşekkürler.
(Alkışlar)